U nas zapłacisz kartą
Atopowe zapalenie skóry - Kody ICD-10, Diagnoza i Terapia
Atopowe zapalenie skóry u dorosłych – jak się objawia?
Atopowe zapalenie skóry to przewlekła dolegliwość, która może towarzyszyć pacjentom przez całe ich życie. U osób dotkniętych tym schorzeniem obserwuje się okresy zaostrzenia symptomów atopowego zapalenia skóry, przeplatane z fazami ich złagodzenia lub nawet całkowitego ustąpienia.
Skóra pacjentów przy atopowym zapaleniu skóry często charakteryzuje się suchością, szorstkością, a także może być pogrubiona i przybierać lekko brązowawy odcień. W wyniku uszkodzeń mechanicznych, takich jak drapanie, zmiany pojawiają się w postaci nacieków zapalnych czy otarć, znanych jako przeczosy, a także krwistych strupów. Charakterystyczne dla tej choroby są również błyszczące paznokcie. U osób dorosłych często diagnozuje się także objawy atopowego zapalenia skóry na owłosionej skórze głowy.Z powodu przewlekłego przebiegu choroby u pacjentów może dochodzić do formowania się rozległych, zlichenizowanych zmian skórnych, które przeważnie pojawiają się symetrycznie i lokalizują się w określonych obszarach ciała, takich jak twarz, górne partie ramion i pleców, kończyny, a także na grzbietach dłoni i stóp oraz palców. Atopowe zapalenie skóry u dorosłych może być źródłem intensywnego świądu, który nasila się nocą i może prowadzić do problemów ze snem, uczucia zmęczenia i drażliwości, a w niektórych przypadkach tak obniżać jakość życia chorego, że skutkuje rozwojem depresji. Warto również zwrócić uwagę, że czynniki takie jak nadmierny stres czy długotrwałe wystawienie na działanie promieni słonecznych mogą pogarszać stan skóry u osób dorosłych cierpiących na to schorzenie.
- Nowicki R i wsp., Atopowe zapalenie skóry – aktualne wytyczne terapeutyczne. Stanowisko ekspertów Sekcji Dermatologicznej Polskiego Towarzystwa Alergologicznego i Sekcji Alergologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Alergologia Polska - Polish Journal of Allergology 2016, 3: 18-28.
- Milan M, Mijas J. Atopowe zapalenie skóry – patomechanizm, diagnostyka, postępowanie lecznicze, profilaktyka. Nowa Pediatr 2017, 21: 114-122.
- Radack KP i wsp. A Review of the Use of Tanning Beds as a Dermatological Treatment. Dermatol Ther (Heidelb). 2015 Mar, 5(1): 37–51.
- Arndt J. Stres a atopowe zapalenie skóry. Dermatologia po Dyplomie 2010, 1: 9-16.
- Skiba A i wsp., Praktyczne aspekty opieki nad dzieckiem chorym na atopowe zapalenie skóry: rola współpracy personelu medycznego z pacjentem i jego rodzicami. Edukacja i dieta Pielęgniarstwo XXI wieku 2016, 15: 29-32.
- Baran E i wsp. Postępowanie diagnostyczno-profilaktyczno-lecznicze w atopowym zapaleniu skóry. Konsensus grupy roboczej specjalistów krajowych ds. dermatologii i wenerologii oraz alergologii. Przew Lek 2005, 1: 28-49.
- prof. dr hab. med. Jahnz-Różyk K., prof. dr hab. med. Narbutt J., prof. dr hab. n. med. Owczarek W., Atopowe zapalenie skóry w Polsce, Raport Marzec 2021.
- Atopowe zapalenie skóry. Interdyscyplinarne rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne PTD, PTA, PTP oraz PTMR. Część I. Profilaktyka, leczenie miejscowe i fototerapia, Przedruk z: Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2019, 106: 354–371, DOI: https://doi.org/10.5114/dr.2019.88253.
Atopowe zapalenie skóry – objawy AZS u dzieci
Atopowe zapalenie skóry często ujawnia się już w pierwszych miesiącach życia dziecka. Dane wskazują, że aż 70-80% dzieci może wykazywać symptomy tej choroby przed ukończeniem 1. roku życia. W miarę dorastania prawdopodobieństwo wystąpienia AZS stopniowo maleje, osiągając poziom około 10% w okresie od 6. do 20. roku życia. Istotnym jest fakt, że w okresie dojrzewania i w dorosłości, to kobiety częściej zmagają się z tym schorzeniem.
Skóra dzieci jest szczególnie wrażliwa na różnego rodzaju podrażnienia, wysychanie i infekcje ze względu na swoją specyficzną strukturę. Naskórek u niemowląt jest jeszcze niedojrzały i cienki, co sprawia, że nie zapewnia on odpowiedniej ochrony. Woda łatwo wyparowuje z powierzchni skóry, prowadząc do jej przesuszenia, a substancje aktywne mogą bez trudu przenikać przez naskórek. Ponadto warstwa hydrolipidowa, która chroni skórę, jest jeszcze w fazie formowania się i charakteryzuje się mniejszą zawartością lipidów. Neutralne pH skóry oraz ograniczona zdolność do termoregulacji sprawiają, że skóra niemowląt jest mniej odporna na niekorzystne czynniki środowiskowe. Jednakże, ze względu na swoją gładkość, miękkość i elastyczność maluszki wymagają szczególnej pielęgnacji skóry.
Atopowe zapalenie skóry u niemowląt
Atopowe zapalenie skóry u najmłodszych pacjentów to początkowo głównie suchość skóry i szorstkość wybranych obszarów ciała, a także występowanie grudek, strupów i nadżerek. Zmiany te najczęściej pojawiają się na twarzy, a następnie mogą rozprzestrzeniać się na szyję i tułów. Uczucie swędzenia, które towarzyszy tym zmianom, może zakłócać sen dziecka, prowadząc do częstego budzenia się z płaczem. Ponadto sączące się zmiany skórne mogą być przyczyną wtórnych infekcji. Mimo że zmiany skórne mogą ustąpić samoistnie do 2. roku życia, to wystąpienie AZS zwiększa ryzyko rozwoju innych chorób alergicznych, takich jak astma oskrzelowa oraz alergiczny nieżyt nosa.
Jak żyć z atopowym zapaleniem skóry?
Nawet wtedy, kiedy na skórze pacjenta cierpiącego na AZS nie pojawiają się aktualnie charakterystyczne zmiany chorobowe, niezbędna jest prawidłowa dbałość i pielęgnacja skóry za pomocą odpowiednich środków natłuszczających. Kluczowe znaczenie ma również unikanie czynników mogących wywoływać lub nasilać wspomniane objawy.
Wskazówki dla pacjentów z AZS:
- unikaj częstego i długiego mycia rąk lub kąpieli,
- od razu po kąpieli nałóż na skórę środki nawilżające,
- unikaj stosowania szorstkich ręczników,
- chroń dłonie za pomocą rękawic, kiedy wykonujesz prace domowe,
- kiedy czujesz świąd, uciskaj lub klep skórę, staraj się jej nie drapać,
- nie używaj środków zasadowych,
- pierz nowe ubrania przed ich pierwszym włożeniem,
- pierz ubrania w płynnych detergentach,
- unikaj stosowania środków zmiękczających tkaniny,
- unikaj ekstremalnych temperatur i zbyt wilgotnego albo suchego powietrza,
- bierz kąpiel lub prysznic od razu po wyjściu z basenu,
- unikaj dymu tytoniowego, ostrych zapachów i kontaktu ze zwierzętami,
- zmniejszaj narażenie na roztocze kurzu domowego (dot. zdiagnozowanej alergii),
- dbaj o dobrą kondycję psychiczną,
- stosuj dietę eliminacyjną (dot. potwierdzonej alergii pokarmowej).
Źródła:
- Millan M., Mijas J, "Atopowe zapalenie skóry – patomechanizm, diagnostyka, postępowanie lecznicze, profilaktyka", „Nowa Pediatria”, 21(4), s. 114–122., 2017
- Świerczyńska-Krępa M, "Atopowe zapalenie skóry (AZS) u dorosłych: przyczyny, objawy i leczenie", Medycyna Praktyczna, 2022
- Woldan-Tambor A., Zawilska J.B., "Atopowe zapalenie skóry (AZS) – problem XXI wieku", „Terapia i Leki”, t. 65, nr 11, s. 804–811., 2009
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia AZS u dziecka i niemowlęcia?
Po intensywnym leczeniu zaostrzenia AZS może nie być zmian skórnych, ale wskazana jest stała codzienna pielęgnacja skóry dziecka specjalnymi preparatami przeznaczonymi do pielęgnacji skóry atopowej, czyli emolientami. Obecnie na rynku medycznym znajduje się wiele takich preparatów, które mają różnorodną konsystencję (w zależności od preferencji: lotiony, mleczka, kremy, tłuste kremy) i mogą być dodawane do kąpieli.
Skóra chorego dziecka nawet w okresie bezobjawowym powinna być nawilżana 3–4-krotnie w ciągu dnia. Utrzymanie prawidłowego nawilżenia naskórka ogranicza wchłanianie alergenów przez skórę i redukuje świąd. Należy bezwzględnie unikać środków drażniących, a także kontaktu z uczulającymi alergenami. W przypadku stwierdzenia alergii na niektóre alergeny (roztocza kurzu, pleśnie) zaleca się wprowadzenie zmian w otoczeniu dziecka, np. usunięcie dywanów w sytuacji alergii na roztocza kurzu.
