U nas zapłacisz kartą
Atopowe zapalenie skóry - Kody ICD-10, Diagnoza i Terapia
Atopowe zapalenie skóry – objawy AZS u dzieci
Atopowe zapalenie skóry często ujawnia się już w pierwszych miesiącach życia dziecka. Dane wskazują, że aż 70-80% dzieci może wykazywać symptomy tej choroby przed ukończeniem 1. roku życia. W miarę dorastania prawdopodobieństwo wystąpienia AZS stopniowo maleje, osiągając poziom około 10% w okresie od 6. do 20. roku życia. Istotnym jest fakt, że w okresie dojrzewania i w dorosłości, to kobiety częściej zmagają się z tym schorzeniem.
Skóra dzieci jest szczególnie wrażliwa na różnego rodzaju podrażnienia, wysychanie i infekcje ze względu na swoją specyficzną strukturę. Naskórek u niemowląt jest jeszcze niedojrzały i cienki, co sprawia, że nie zapewnia on odpowiedniej ochrony. Woda łatwo wyparowuje z powierzchni skóry, prowadząc do jej przesuszenia, a substancje aktywne mogą bez trudu przenikać przez naskórek. Ponadto warstwa hydrolipidowa, która chroni skórę, jest jeszcze w fazie formowania się i charakteryzuje się mniejszą zawartością lipidów. Neutralne pH skóry oraz ograniczona zdolność do termoregulacji sprawiają, że skóra niemowląt jest mniej odporna na niekorzystne czynniki środowiskowe. Jednakże, ze względu na swoją gładkość, miękkość i elastyczność maluszki wymagają szczególnej pielęgnacji skóry.
Atopowe zapalenie skóry u niemowląt
Atopowe zapalenie skóry u najmłodszych pacjentów to początkowo głównie suchość skóry i szorstkość wybranych obszarów ciała, a także występowanie grudek, strupów i nadżerek. Zmiany te najczęściej pojawiają się na twarzy, a następnie mogą rozprzestrzeniać się na szyję i tułów. Uczucie swędzenia, które towarzyszy tym zmianom, może zakłócać sen dziecka, prowadząc do częstego budzenia się z płaczem. Ponadto sączące się zmiany skórne mogą być przyczyną wtórnych infekcji. Mimo że zmiany skórne mogą ustąpić samoistnie do 2. roku życia, to wystąpienie AZS zwiększa ryzyko rozwoju innych chorób alergicznych, takich jak astma oskrzelowa oraz alergiczny nieżyt nosa.
Jak często występuje atopowe zapalenie skóry u dzieci i niemowląt?
Obecnie stwierdza się coraz częstsze występowanie chorób alergicznych, w tym atopowego zapalenia skóry. Uważa się, że choroba ta może dotyczyć 12–24% całej populacji Europy. Atopowe zapalenie skóry rozpoznaje się zwykle we wczesnym okresie dzieciństwa i u ponad połowy chorych pierwsze zmiany skórne pojawiają się w 1. roku życia.
W związku z przynależnością atopowego zapalenia skóry do chorób alergicznych (związanych z nadprodukcją przeciwciał IgE) stwierdza się możliwość rodzinnego występowania tej dermatozy. Jeśli obydwoje rodziców cierpi na choroby alergiczne, istnieje nawet 70% ryzyko rozwoju AZS u dziecka. Poza tym zwiększa się możliwość wystąpienia innych chorób alergicznych, takich jak alergiczne zapalenie spojówek, nieżyt nosa czy astma.
Co robić, aby uniknąć zachorowania dziecka na AZS?
W przypadku dzieci, u których nie obserwuje się jeszcze objawów chorobowych, a w rodzinach występują choroby alergiczne, zaleca się karmienie naturalne noworodków i niemowląt, odpowiednią dietę matek karmiących, opóźnienie i stopniowe rozszerzanie diety dziecka w zakresie pokarmów stałych oraz ograniczenie kontaktu dziecka z alergenami środowiskowymi.
Jeżeli wystąpią wczesne objawy chorobowe, należy zmniejszyć kontakt organizmu pacjenta ze szkodliwymi czynnikami środowiskowymi, odpowiednio pielęgnować skórę dziecka oraz zapobiegać infekcjom. Ogniska zapalne (np. w jamie ustnej w postaci próchniczych, niedoleczonych zębów czy obecność ropnych migdałków) mogą być przyczyną nasilenia zmian skórnych, zatem istotne jest ich jak najwcześniejsze wyleczenie.
Atopowe zapalenie skóry - przyczyny
Przyczyny atopowego zapalenia skóry nie są do końca poznane.
Wiadomo, że atopowe zapalenie skóry jest związane z zaburzeniami funkcjonowania skóry. Ich istotą jest utrata ochronnej funkcji naskórka. Struktura naskórka zostaje zmieniona: dochodzi do rozluźnienia połączeń pomiędzy jego komórkami oraz utraty zewnętrznej warstwy lipidów (tzw. płaszcza lipidowego skóry). Zmiany te uniemożliwiają funkcjonowanie naskórka jako bariery. Z powierzchni ciała łatwiej odparowuje woda, przez co skóra staje się przesuszona. Od strony zewnętrznej ułatwione jest z kolei wnikanie czynników infekcyjnych, zanieczyszczeń oraz obcych substancji. Skóra staje się nadwrażliwa i podrażniona. Pojawia się również charakterystyczny świąd.
Jeśli chodzi o czynniki genetyczne AZS, szczególną rolę przypisuje się genom kodującym filagrynę, czyli jedno z białek budujących barierę naskórkową. Genetyczne zaburzenie budowy tego białka jest przyczyną części przypadków atopowego zapalenia skóry. Choroba rozwijająca się na tym podłożu ma zwykle cięższy przebieg i gorzej odpowiada na leczenie.
Z drugiej strony, atopowe zapalenie skóry związane jest z przestawieniem układu odpornościowego w stronę reakcji alergicznych oraz produkcji dużych ilości czynników zapalnych. Nie wiadomo jednak, w którą stronę zachodzi ciąg przyczynowo - skutkowy. Być może to uszkodzony naskórek stanowi miejsce wnikania obcych substancji i alergenów, które następnie przyczyniają się do rozregulowania układu immunologicznego.
Inna hipoteza mówi o tendencji do reakcji alergicznych i zapalnych, które prowadzą do uszkodzenia bariery skórnej.
Rozwojowi atopowego zapalenia skóry mogą sprzyjać także pewne czynniki środowiskowe. Podobnie jak w przypadku innych chorób alergicznych, jedną z popularnych teorii dotyczących przyczyn rozwoju AZS jest tzw. "hipoteza nadmiernej higieny". Zgodnie z tą hipotezą, ograniczanie kontaktu dziecka z różnymi substancjami we wczesnym dzieciństwie (poprzez wychowywanie w "sterylnych" warunkach) uniemożliwia prawidłowy rozwój układu immunologicznego i powoduje występowanie rozmaitych reakcji nadwrażliwości w późniejszych etapach życia.
