U nas zapłacisz kartą
Jak uzyskać płaski brzuch?
Atopowe zapalenie skóry – wszystko, co musisz wiedzieć. Przyczyny, objawy, leczenie i pielęgnacja skóry atopowej.
Skóra w organizmie człowieka pełni wiele istotnych funkcji. Jedną z nich jest ochrona narządów wewnętrznych oraz zapobieganie przed wnikaniem do wnętrza organizmu zarazków, mikroorganizmów i drobnoustrojów, a także alergenów, które mogą mieć negatywny wpływ na nasze zdrowie. Skóra chroni również przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych, m.in. wiatru czy mrozu. Niestety w przypadku niektórych osób bariera ochronna skóry nie pracuje w taki sposób jak powinna, czego efektem jest swędzenie, pieczenie i ogólny dyskomfort. Objawy te zwykle stanowią symptomy AZS – atopowego zapalenia skóry. Choroba ta funkcjonuje również pod nazwami wyprysku atopowego oraz egzemy i może dotyczyć nawet 20% noworodków i 3% dorosłych. Zapalenie skóry jest jednym z najczęściej występujących schorzeń skóry, które może w bardzo dużym stopniu wpływać na nasze codzienne życie. Dowiedz się wszystkiego o AZS i sprawdź, jak w poprawny sposób pielęgnować skórę atopową.
Atopowe zapalenie skóry – co to takiego?
Chcąc dowiedzieć się, w jaki sposób prawidłowo pielęgnować atopową skórę, warto zacząć od podstaw. Co to jest atopowe zapalenie skóry? Atopowe zapalenie skóry to niezwykle powszechna, przewlekła, zapalna i niezakaźna choroba skóry. Jednym z towarzyszących jej objawów jest bardzo silny świąd i atopia skóry, a także okresy remisji, jak i silnych nawrotów. Ze względu na jej dużą częstotliwość występowania, atopowe zapalenie skóry uznawane jest za chorobę cywilizacyjną XXI wieku. Choroba ta zwykle pojawia się w bardzo wczesnym dzieciństwie i w wielu przypadkach utrzymuje się przez całe życie. Szczególnie często występuje w krajach wysokorozwiniętych, a niezdiagnozowana stanowi duże źródło zarówno fizycznego, jak i psychicznego dyskomfortu.
U kogo występuje atopowe zapalenie skóry?
AZS u dorosłych rzadko pojawia się samoistnie i zwykle stanowi nawrót choroby z czasów dzieciństwa. Warto pamiętać, że w przypadku tej choroby wyróżniamy jej trzy fazy:
● niemowlęcą – może mieć miejsce od narodzin do 2. roku życia. Zmiany zlokalizowane są przede wszystkim na policzkach, płatkach uszu, skórze głowy, a w ciężkim przypadkach mogą obejmować całe ciało,
● dziecięcą – dotyczy dzieci pomiędzy 3. a 11. rokiem życia. Zmiany pojawiają się głównie na zgięciach łokciowych i kolanowych, skórze karku, częste jest również atopowe zapalenie skóry na dłoniach,
● młodzieżową/atopowe zapalenie skóry u dorosłych – zmiany zlokalizowane są w tych samych miejscach jak w fazie dziecięcej, dodatkowo mogą pojawiać się w górnej części ciała i wokół ust. Ich obecność często uwarunkowana jest w zależności od pory roku mogą nasilać się wiosną, jesienią i zimą, a łagodzić w czasie lata.
Atopowe zapalenie skóry - zasady pielęgnacji
Podstawą w radzeniu sobie z atopowym zapaleniem skóry jest delikatna higiena i codzienna pielęgnacja skóry, która sprawi, że bariera ochronna skóry zostanie odbudowana, a skóra przestanie swędzieć. Ważna jest systematyczność i konsekwencja. Istotne jest, aby utrzymywać właściwą rutynę pielęgnacyjną również w okresach poprawy skóry, aby działać prewencyjnie i wydłużać okresy pomiędzy zaostrzeniami. Poniżej kilka ważnych zasad:
- Bierz prysznic zamiast kąpieli, bo zbyt długie przebywanie w wodzie może wysuszać skórę.
- Pamiętaj, żeby woda była letnia – gorąca woda również wysusza skórę.
- Do mycia stosuj łagodne żele lub olejki do skóry atopowej, zmniejszające swędzenie skóry. Zapomnij o zwykłych mydłach i płynach do kąpieli.
- Po myciu delikatnie osusz skórę ręcznikiem – nie trzyj jej.
- Na jeszcze lekko wilgotną skórę nałóż balsam emolientowy do skóry atopowej, który odbuduje barierę ochronną skóry i zmniejszy swędzenie.
- W przypadku intensywnego swędzenia skóry zawsze miej przy sobie spray przeciwświądowy do skóry atopowej – szczególnie nocą, przy łóżku.
- Ubranie i pościel pierz w specjalnych proszkach dla alergików lub atopików.
Maści i kremy na atopowe zapalenie skóry
Maści na bazie glikokortykosteroidów są skuteczne w leczeniu zaostrzeń zmian skórnych. Niestety nie nadają się do stosowania przewlekłego – w długotrwałej terapii niosą ze sobą ryzyko wystąpienia skutków ubocznych (ścieńczenie i zanik skóry, rozstępy).
Atopowe zapalenie skóry a budowa i funkcje skóry
Skóra jest jednym z największych narządów pod względem powierzchni w naszym organizmie - przeciętnie zajmuje ona od 1,5 do 2 m². W budowie skóry wyróżniamy trzy podstawowe warstwy:
- naskórek
- skórę właściwą
- tkankę podskórną
Każda z nich zbudowana jest z innego rodzaju komórek. W warstwie najbardziej zewnętrznej - naskórku - dominują ciasno przylegające do siebie keratynocyty.
Atopowe zapalenie skóry – objawy
Pierwsze objawy atopowego zapalenia skóry zwykle pojawiają się już w dzieciństwie. W zależności od źródła uważa się, że tylko u 5-15 proc. pacjentów choroba rozpoczyna się po 5. roku życia.
Typowe objawy atopowego zapalenia skóry:
- zmiany skórne o typie rumieniowym, grudkowym, często także wysiękowym,
- skóra jest przesuszona, ma tendencję do pękania i przebarwień,
- uciążliwy świąd, który powoduje nieustanne drapanie (szczególnie w nocy, gdy pacjent nie jest w stanie się kontrolować),
- drapanie powoduje z kolei dalsze podrażnienia - w ten sposób powstaje błędne koło, powodujące stałe pogarszanie się stanu skóry,
- tzw. lichenifikacja skóry. Powierzchnia skóry wygląda wówczas tak, jakbyśmy oglądali ją w powiększeniu - wszelkie nierówności stają się widoczne gołym okiem,
- biały dermografizm, który polega na powstawaniu białych śladów na skórze pod wpływem jej zadrapania,
- pogrubienie skóry.
Atopowe zapalenie skóry głowy
Atopowe zapalenie skóry głowy jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, która występuje na skórze gładkiej oraz owłosionej. Jej pierwsze symptomy ujawniają się w dzieciństwie.
Do rozwoju atopowego zapalenia skóry głowy przyczyniają się czynniki genetyczne, immunologiczne i środowiskowe. Choroba objawia się najczęściej nasilonym świądem, zmianami wypryskowymi i lichenizacją (inaczej zapalnym zgrubieniem skóry). W ciężkich i nawracających przypadkach AZS zmiany mogą nawet obejmować całe cało, w tym owłosioną skórę głowy.
Atopowe zapalenie skóry twarzy
Osoby, które cierpią na atopowe zapalenie skóry twarzy, skarżą się na rumień w postaci czerwonych grudek, niewielkich ran lub bąbli. Zmiany te wyglądają nieestetycznie i sprawiają, że skóra twarzy jest bardziej podatna na zakażenia.
Atopowe zapalenie skóry dłoni
Atopowe zapalenie skóry ma tendencję do zajmowania tzw. powierzchni zgięciowych kończyn, to znaczy dołów łokciowych i podkolanowych. Inne charakterystyczne miejsca to tułów oraz dłonie. Te lokalizacje zmian skórnych są typowe dla dorosłych oraz starszych dzieci. U niemowląt pierwsze zmiany pojawiają się zwykle na twarzy.
Jak często występuje atopowe zapalenie skóry u dzieci i niemowląt?
Obecnie stwierdza się coraz częstsze występowanie chorób alergicznych, w tym atopowego zapalenia skóry. Uważa się, że choroba ta może dotyczyć 12–24% całej populacji Europy. Atopowe zapalenie skóry rozpoznaje się zwykle we wczesnym okresie dzieciństwa i u ponad połowy chorych pierwsze zmiany skórne pojawiają się w 1. roku życia.
W związku z przynależnością atopowego zapalenia skóry do chorób alergicznych (związanych z nadprodukcją przeciwciał IgE) stwierdza się możliwość rodzinnego występowania tej dermatozy. Jeśli obydwoje rodziców cierpi na choroby alergiczne, istnieje nawet 70% ryzyko rozwoju AZS u dziecka. Poza tym zwiększa się możliwość wystąpienia innych chorób alergicznych, takich jak alergiczne zapalenie spojówek, nieżyt nosa czy astma.