U nas zapłacisz kartą
Skąd się biorą bąble na rękach? Tajemnice i sposoby ich leczenia
Jakie są przyczyny występowania pokrzwki?
Podział ze względu na przyczynę pokrzwykę dzielimy na: pokrzywkę samoistną (ostrą i przewlekłą) oraz pokrzywkę indukowaną.
Pokrzywka ostra i przewlekła
Pokrzywkę dzieli się na pokrzywkę ostrą (kiedy zmiany skórne pojawiają się i ustępują w ciągu 6 tyg.) oraz przewlekłą (kiedy zmiany skórne trwają dłużej niż 6 tyg.). U większości osób pokrzywka ma charakter ostry i ustępuje przed upływem 6 tygodni.
Pokrzywka ostra jest najczęściej wywołana alergią lub lekami. Z kolei w pokrzywce przewlekłej aż w 80–95% przypadków nie udaje się odnaleźć czynnika odpowiedzialnego za jej występowanie (wbrew temu co sądzą pacjenci, rzadko wywołuje ją alergia).
W tabeli 1 zestawiono czynniki najczęściej wywołujące pokrzywkę, ale warto wiedzieć, że taka reakcja może pojawić się w odpowiedzi także na inne, rzadsze czynniki.
Pokrzywka alergiczna, niealergiczna i fizykalna
Pokrzywka może mieć charakter alergiczny (np. w razie uczulenia na alergeny kota) lub niealergiczny (w razie reakcji na niektóre leki). Tak zwane pokrzywki fizykalne wywołują czynniki fizyczne, takie jak zimno, ucisk czy światło słoneczne. Pokrzywki mogą się pojawić także u chorych z zakażeniami (np. wirusowymi zakażeniami wątroby), nowotworami, chorobami autoimmunologicznymi (np. w autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy, toczniu rumieniowatym układowym) i innymi chorobami.
Jeśli pokrzywka spowodowana jest alergią, to do jej powstania przyczynia się reakcja IgE-zależna i wydzielanie różnych substancji z tzw. komórek tucznych (zwłaszcza histaminy, która jest główną przyczyną powstawania bąbli, zaczerwienienia, obrzęku i świądu skóry – zobacz: Mechanizmy alergii). Przyczyny powstawania pokrzywki przewlekłej są słabo poznane.
| Wybrane przyczyny pokrzywki | |
|---|---|
| Czynnik mogący wywołać pokrzywkę | Przykłady |
| alergeny wziewne i kontaktowe | pyłki roślin (a zwłaszcza przypominające je alergeny zjadanych owoców czy warzyw – zespół alergii jamy ustnej), lateks, pokarmy (np. orzechy, ryby, skorupiaki), substancje chemiczne (np. penicylina, formaldehyd w odzieży, żywice, ślina zwierząt, meduzy, nadsiarczan amonu w kosmetykach, pokarmach i odzieży) |
| leki | niesteroidowe leki przeciwzapalne (aspiryna, ibuprofen, ketoprofen, naproksen i inne) pyrazolony antybiotyki (penicylina, cefalosporyny, aminoglikozydy, tetracyklina i inne) inne: środki kontrastowe z jodem używane w radiologii, narkotyczne środki przeciwbólowe (kodeina, morfina) inne leki (wywołać pokrzywkę może prawie każdy lek) |
| pokarmy i dodatki do pokarmów | alergiczna: u dorosłych – orzeszki ziemne, laskowe, ryby i skorupiaki u dzieci – jaja kurze, mleko krowie, orzechy ziemne, laskowe, pszenica, soja niealergiczna: truskawki, ser, szpinak, bakłażan, owoce morza dodatki do pokarmów (benzoesan, siarczyny, glutaminian sodu, barwniki) zakażenia bakteryjne lub pasożytnicze, np. niektórych ryb |
| jady owadów błonkoskrzydłych | jad pszczoły, osy, szerszenia, mrówek |
| fizykalne | z zimna z ucisku wibracyjna cieplna wodna słoneczna cholinergiczna (drobne bąble pojawiające się po wysiłku lub ogrzaniu ciała) wysiłkowa |
O czym mogą świadczyć czerwone plamy na dłoniach?
Przebarwienia najczęściej występują na odsłoniętej skórze ciała, głównie twarzy, dekolcie, ramionach i dłoniach. Mogą mieć charakter trwały lub tymczasowy i są szczególnie widoczne. Do innego rodzaju zmian kolorytu skóry zalicza się plamy powstające w wyniku zmian naczyniowych czy też jako objaw schorzeń dermatologicznych i ogólnoustrojowych.
Za różowe lub czerwone plamy na dłoniach, także u dziecka, może odpowiadać toczący się stan zapalny lub zaburzenia struktury skóry. To cechy m.in. atopowego zapalenia skóry, egzemy czy łuszczycy. W przebiegu tych chorób tworzą się czerwone, bardzo liczne krostki, skumulowane punktowo i otoczone zarumienionym obszarem. Skupiska zmian występują głównie w miejscach zgięć skóry, m.in. na łokciach, kolanach i palcach dłoni. Zwykle czerwonym plamom towarzyszy suchość, łuszczenie i świąd skóry. Podobne objawy obserwuje się przy infekcji grzybiczej lub bakteryjnej.
Różowe lub czerwone plamy na dłoniach mogą wynikać także z alergii kontaktowej. Do podrażnień skóry dłoni może dojść np. po kontakcie z chemikaliami czy niektórymi substancjami zawartymi w środkach do mycia lub kosmetykach. Jeśli natomiast czerwone plamy występują na wewnętrznej części dłoni i zanikają pomimo prawidłowej pielęgnacji, może być to objaw chorej wątroby.
Bąble na skórze – skąd się biorą i jak sobie z nimi radzić?
Bąble na skórze stanowią charakterystyczny objaw takich schorzeń, jak opryszczka, ospa, czy pęcherzyca. Wiele osób zastanawia się co mogą oznaczać bąble na skórze jak po oparzeniu, czy ugryzieniu komara. Zobacz, jakie są przyczyny ich powstawania – wodnych i ropnych. Dowiedz się, jak wyglądają zmiany skórne w poszczególnych chorobach.
- Bąble na skórze to wykwity, które pojawiają się w przebiegu różnych schorzeń infekcyjnych oraz alergicznych, a także czynników fizycznych, np. przy oparzeniach.
- Bąble na skórze są pęcherzami, które zazwyczaj są wypełnione treścią jałową (wodą lub osoczem) lub patologiczną (ropą).
- Wygląd i wielkość bąbli na skórze różni się w zależności od czynnika, jaki je wywołuje. Zazwyczaj bąble na skórze osiągają kilka milimetrów średnicy.
- Przyczyny bąbli na skórze
- Bąble na skórze jak po oparzeniu
- Swędzące bąble na skórze wywołane wirusem HSV
- Bąble na ciele w przebiegu ospy wietrznej
- Bąble na skórze z płynem surowiczym
- Ropne bąble na skórze
Co robić, aby uniknąć zachorowania?
Nie ustalono, jakie środki pozwalają na uniknięcie zachorowania na pokrzywkę, niemniej jej nawroty z reguły skutecznie zwalczają wymienione powyżej leki oraz unikanie znanych, wyzwalających je czynników.
Wielu chorych z pokrzywką przewlekłą zauważa pogorszenie zmian pod wpływem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. aspiryny), zdenerwowania oraz diety. Prawdziwa alergia pokarmowa u nich jest rzadka, natomiast niektóre pokarmy mogą powodować nasilenie zmian – np. truskawki mogą spowodować wzrost wydzielania histaminy w organizmie, a alkohol rozszerza naczynia. Nie udowodniono niezbicie wpływu specjalnych diet, ale niektórzy chorzy (30–70%) odczuwają poprawę wyglądu skóry, unikając niektórych pokarmów (np. alkoholu, przypraw, konserwantów, barwników, surowych jarzyn i owoców).
Pokrzywka w pytaniach i odpowiedziach
Zobacz także
Pokrzywkowe zapalenie naczyń z hipokomplementemią Zapalenie naczyń z hipokomplementemią jest stwierdzane według różnych źródeł u od 2 do 20% pacjentów z przewlekłą pokrzywką. Najczęściej chorują kobiety po 50. rż.
Objawy chorób skóry (wykwity skórne) Wykwity skórne to zmiany na skórze, które są objawami chorób skóry. W poszczególnych chorobach wykwity mają charakterystyczny wygląd – kolor, kształt, postać, lokalizację i na tej podstawie dermatolog zwykle jest w stanie ustalić rozpoznanie. Zmiany skórne się mogą zmieniać w czasie oraz ustępować z pozostawieniem blizny lub bez niej. Do wykwitów należą: plama, grudka, guzek, guz, pęcherzyk, pęcherz, krosta, bąbel, a także nadżerka, przeczos, pęknięcie i rozpadlina, łuska, strup, owrzodzenie oraz blizna.
Skąd bierze się pokrzywka?
Sam sposób powstawania pokrzywki jest dość skomplikowany, pomimo tego, że samą dolegliwość łatwo jest opisać. Pokrzywka to reakcja naczyniowa, wpływająca na zwiększenie przepuszczalności naczyń krwionośnych, co z kolei prowadzi do powstawania bąbli na ciele, przebarwień, świądu. W procesie powstawania pokrzywki biorą udział zróżnicowane substancje chemiczne - nie bez znaczenia jest tu na przykład histamina.
Pokrzywka w świadomości wielu pacjentów to wynik alergii. Pokrzywka alergiczna to jednak tylko jeden rodzaj dolegliwości, która może wykształcać się z wielu zróżnicowanych przyczyn.
Alergia to tylko jeden z powodów powstawania pokrzywki: w tym przypadku dolegliwość wywołać mogą zarówno alergie pokarmowe, uczulenie na leki, pyłki roślinne, ale także alergie na chemikalia czy sierść.
Pokrzywka występuje także w swojej przewlekłej formie w wielu chorobach tarczycy.
Inne przykłady chorób, które mogą wywoływać pokrzywkę, to infekcje wirusowe czy grzybicze, pasożytnicze i bakteryjne, jak również choroby autoimmunologiczne.
Na powstawanie pokrzywki wpływ mogą mieć także inne czynniki, takie jak na przykład temperatura (pokrzywka cieplna), słońce, podrażnienia skóry wywołane przez ubranie.
