U nas zapłacisz kartą
Skąd się biorą bąble na rękach? Tajemnice i sposoby ich leczenia
Rodzaje pokrzywki
Z uwagi na sposób i powód powstawania, wyróżnia się wiele rodzajów pokrzywki.
Pokrzywka przewlekła to każdy rodzaj pokrzywki, który u chorego trwa dłużej niż sześć tygodni. Najczęściej pokrzywka w tej formie wywoływana jest przez choroby, infekcje, reakcje na leki.
Przeciwieństwem pokrzywki przewlekłej jest pokrzywka ostra, która trwa krócej niż sześć tygodni. Najczęściej są to zmiany skórne wynikające z reakcji alergicznych i czynników fizycznych.
Pokrzywka idiopatyczna to rodzaj pokrzywki, który występuje zarówno w wersji ostrej, jak i przewlekłej. To spontanicznie występujący na ciele chorego zespół zmian skórnych, których przyczyna jest niemożliwa do ustalenia. Co ciekawe, to właśnie pokrzywka idiopatyczna zaliczana jest do nawet 70% wszystkich rozpoznanych przypadków choroby. Częściej narażone są na nią kobiety, natomiast pokrzywka u dzieci rzadziej występuje w tej formie.
Wyróżnia się także pokrzywkę polekową, która pojawia się na skutek reakcji alergicznych lub niealergicznych (kiedy na przykład leki wpływają na rozwój już istniejącej pokrzywki idiopatycznej). Pokrzywka może pojawić się po antybiotyku, ale mogą ją wywoływać także farmaceutyki innych rodzajów.
Innym rodzajem pokrzywki jest pokrzywka cholinergiczna, która powstaje w odpowiedzi na wzrost temperatury ciała. Bezpośrednio łączy się ją z pokrzywką potową. Dotyka około 10% całego społeczeństwa.
Pokrzywkę, która pojawia się w przypadku otarć i podrażnień, nazywa się pokrzywką kontaktową. Bardzo często wpływ na jej powstanie mają ubrania - nie tylko sam materiał i jego faktura, ale na przykład barwniki użyte do farbowania tkaniny.
Odmiennym rodzajem pokrzywki jest pokrzywka fizyczna, stanowiąca zbiór tych pokrzywek, które powstają w wyniku reakcji na działania środowiska, jak na przykład pokrzywka słoneczna. Czasem w szereg pokrzywek fizycznych zalicza się także pokrzywkę cholinergiczną i kontaktową.
Objawy pokrzywki
Pokrzywkę charakteryzuje wiele specyficznych objawów skórnych, które pomagają zdiagnozować chorobę. To między innymi:
- obrzęk naczynioruchowy - podniesienie się warstw skóry i tkanki, czemu towarzyszy rumień. Pojawia się ból, który połączony jest z uczuciem pieczenia.
- bąbel pokrzywkowy - przejaśnienie w miejscu uniesienia skóry, otoczone rumieniem. Wytworzeniu się bąbli towarzyszą nie tylko wykwity, ale również uczucie swędzenia.
Inne objawy wynikają najczęściej z choroby powodującej pokrzywkę, zdarza się jednak tak, że do objawów skórnych dołączają nudności, bóle brzucha, biegunka czy podwyższona temperatura.
Pokrzywka to dolegliwość występująca na całym ciele. Nie ma nic dziwnego w pokrzywce na nogach, pokrzywce na rękach czy pokrzywce na brzuchu - bardzo często dochodzi także do powstania pokrzywki na twarzy.
Właśnie dlatego tak ważne jest monitorowanie swojego ciała i zwracanie uwagi nawet na pozornie drobne objawy.
W przypadku pokrzywki ostrej nie zawsze występuje konieczność diagnostyki i leczenia - zmiany skórne często ustępują same, wraz z upływem czasu. Nieco inaczej sprawy mają się w przypadku przewlekłej pokrzywki. By rozpoznać jej przyczyny, lekarz najczęściej rozpoczyna proces diagnostyczny od wywiadu z pacjentem.
Na bazie wywiadu i na podstawie przebytych niedawno chorób - można często ustalić powód powstania pokrzywki. W innych przypadkach lekarz może zdecydować się na dodatkowe badania, które pozwalają na rozwianie wątpliwości w zakresie stawianej diagnozy.
Do badań tego typu zalicza się OB, CRP, badanie stężenia immunoglobin IgE, ale również testy skórne oraz typowo alergiczne. W celu zawężenia przyczyn mogących powodować pokrzywkę, specjalista może zlecić również badania krwi, moczu czy tarczycy. Jeśli i one nie wskażą wyraźnej przyczyny dolegliwości skórnych - dodatkowymi sposobami diagnostyki są testy wykrywające obecność chorób autoimmunologicznych, wirusów, bakterii czy - bardzo rzadko - biopsja skóry.
Jak wyglądają przęcherze oparzeniowe?
Oparzenie termiczne z bąblami
Nazywa się je różnie: bąble, pęcherze lub burchle. Tak czy inaczej, są dla nas nieprzyjemną pozostałością po spotkaniu ze źródłem ciepła, promieniowaniem lub substancją żrącą. Najczęstszą i najbardziej znaną przyczyną powstawania pęcherzy na skórze jest oparzenie termiczne drugiego stopnia. Jeżeli po oblaniu wrzątkiem czy olejem w miejscu uszkodzonym pojawiają się bąble, to znaczy, że mamy do czynienia z nieco głębszym oparzeniem. W przypadku poparzeń pierwszego stopnia skóra będzie tylko zaczerwieniona.
Bąble oparzeniowe są wypełnione płynem surowiczym. W ten sposób organizm buduje naturalną ochronę przed zakarzeniami, dlatego nie należy ich przebijać. Trzeba po prostu zaczekać, aż same zejdą.
Kiedy zbyt wcześnie pęknie pęcherz oparzeniowy, może dojść do zakażenia. Najlepiej jest od razu zdezynfekować to miejsce i zakryć czystym opatrunkiem. Bąbli nie dezynfekujemy, jednak jeśli nie pękną. Jeżeli burchel bardzo nam dokucza, to możemy poprosić lekarza czy może przebić go, zapewniając sterylne warunki.
Ponieważ oparzenia wrzątkiem czy olejem najczęściej zdarzają się podczas gotowania, to najbardziej są na nie narażone ręce, okolice kciuka i palca wskazującego oraz nadgarstka. To jeden z powodów, dla których oparzeni w ogóle decydują się przebić pęcherz.
Bąbel lub bąble oparzeniowe mogą się leczyć do około 2 do 3 tygodni. Po tym czasie pęcherz znika i prawdopodobnie unikniemy pojawienia się blizny. Dużo zależy od tego, czy było to powierzchniowe poparzenie wrzątkiem, czy głębokie oparzenie olejem.
Jak wyglądają burchle?
Zanim zaczniemy porównywanie pęcherzy oparzeniowych z innymi, dobrze będzie powiedzieć więcej o ich wyglądzie. W zależności od stopnia i źródła poparzeń będą wyglądać bardzo różnie. Od bąbla oparzeniowego o średnicy kilku milimetrów do wielkich burchli, przesłaniających sporą część kończyny. Z bąblami niedużej wielkości zwykle radzimy sobie we własnym zakresie. Wewnątrz znajduje się biały lub żółty płyn surowiczy, zwany też limfatycznym. To właśnie wypełnianie się miejsca tym płynem powoduje podniesienie naskórka i powstanie czegoś w rodzaju naturalnej poduszki ochronnej. Kiedy pęknie pęcherz, ten naturalny kompres zostaje zniszczony i zarazki mają bezpośredni dostęp do głębszych warstw naszej skóry.
Spis treści:
- Co powoduje plamy na dłoniach? Objawy towarzyszące
- Jak pozbyć się przebarwień na skórze dłoni?
- Jak zapobiegać występowaniu plam na dłoniach? Pielęgnacja skóry dłoni
- Plamy starcze i wątrobowe. Czym są przebarwienia na skórze dłoni?
- O czym mogą świadczyć czerwone plamy na dłoniach?
- Jakie mogą być przyczyny brązowych plam na dłoniach?
Istnieje wiele mniej lub bardziej poważnych przyczyn pojawiania się niepożądanych plam na dłoniach. Biorąc pod uwagę kolor zmian, wyróżniamy:
- Czerwone plamy na dłoniach – jeśli towarzyszy im świąd i pieczenie, mogą świadczyć o uczuleniu na silne detergenty, używane podczas codziennych porządków w domu. W wielu przypadkach uczulać może też składnik zapachowy lub barwnik kosmetyków pielęgnacyjnych, takich jak np. mydło lub krem do rąk. Przyczyną podrażnień, uszkodzeń i zmiany kolorytu skóry dłoni bywają też środki dezynfekujące, np. z alkoholem, a także niekorzystne warunki atmosferyczne typu mróz i wiatr. Czerwone plamy na dłoniach obserwują u siebie również osoby chorujące na atopowe zapalenie skóry (AZS). Inna, możliwa przyczyna to reumatoidalne zapalenie stawów lub oparzenie słoneczne,
- Pomarańczowe i brązowe plamy na dłoniach – to często tzw. plamy starcze (inaczej plamy wątrobowe), które zwykle pojawiają się w starszym wieku. Są skutkiem nadmiernego gromadzenia melaniny, czyli barwnika skóry. Hiperpigmentację mogą sprowokować zioła i leki fotouczulające, nadmierna i długotrwała ekspozycja na wiązki światła, a także zaburzenia hormonalne, szczególnie w przypadku kobiet,
- Żółte plamy na dłoniach – mogą sygnalizować rozwój wielu chorób. Często świadczą o obecności łuszczycy, szczególnie jeśli występują również inne objawy, takie jak bruzdy, zgrubienia i pękająca skóra na palcach,
- Białe plamy na dłoniach – często są oznaką niedoboru melaniny. Mogą być objawem bielactwa nabytego, łupieżu pstrego, wywołanego drożdżakami. Zdarza się, że obecność jasnych plam na dłoniach jest wynikiem niedoboru witaminy D i wapnia.
Jakie są przyczyny występowania pokrzwki?
Podział ze względu na przyczynę pokrzwykę dzielimy na: pokrzywkę samoistną (ostrą i przewlekłą) oraz pokrzywkę indukowaną.
Pokrzywka ostra i przewlekła
Pokrzywkę dzieli się na pokrzywkę ostrą (kiedy zmiany skórne pojawiają się i ustępują w ciągu 6 tyg.) oraz przewlekłą (kiedy zmiany skórne trwają dłużej niż 6 tyg.). U większości osób pokrzywka ma charakter ostry i ustępuje przed upływem 6 tygodni.
Pokrzywka ostra jest najczęściej wywołana alergią lub lekami. Z kolei w pokrzywce przewlekłej aż w 80–95% przypadków nie udaje się odnaleźć czynnika odpowiedzialnego za jej występowanie (wbrew temu co sądzą pacjenci, rzadko wywołuje ją alergia).
W tabeli 1 zestawiono czynniki najczęściej wywołujące pokrzywkę, ale warto wiedzieć, że taka reakcja może pojawić się w odpowiedzi także na inne, rzadsze czynniki.
Pokrzywka alergiczna, niealergiczna i fizykalna
Pokrzywka może mieć charakter alergiczny (np. w razie uczulenia na alergeny kota) lub niealergiczny (w razie reakcji na niektóre leki). Tak zwane pokrzywki fizykalne wywołują czynniki fizyczne, takie jak zimno, ucisk czy światło słoneczne. Pokrzywki mogą się pojawić także u chorych z zakażeniami (np. wirusowymi zakażeniami wątroby), nowotworami, chorobami autoimmunologicznymi (np. w autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy, toczniu rumieniowatym układowym) i innymi chorobami.
Jeśli pokrzywka spowodowana jest alergią, to do jej powstania przyczynia się reakcja IgE-zależna i wydzielanie różnych substancji z tzw. komórek tucznych (zwłaszcza histaminy, która jest główną przyczyną powstawania bąbli, zaczerwienienia, obrzęku i świądu skóry – zobacz: Mechanizmy alergii). Przyczyny powstawania pokrzywki przewlekłej są słabo poznane.
| Wybrane przyczyny pokrzywki | |
|---|---|
| Czynnik mogący wywołać pokrzywkę | Przykłady |
| alergeny wziewne i kontaktowe | pyłki roślin (a zwłaszcza przypominające je alergeny zjadanych owoców czy warzyw – zespół alergii jamy ustnej), lateks, pokarmy (np. orzechy, ryby, skorupiaki), substancje chemiczne (np. penicylina, formaldehyd w odzieży, żywice, ślina zwierząt, meduzy, nadsiarczan amonu w kosmetykach, pokarmach i odzieży) |
| leki | niesteroidowe leki przeciwzapalne (aspiryna, ibuprofen, ketoprofen, naproksen i inne) pyrazolony antybiotyki (penicylina, cefalosporyny, aminoglikozydy, tetracyklina i inne) inne: środki kontrastowe z jodem używane w radiologii, narkotyczne środki przeciwbólowe (kodeina, morfina) inne leki (wywołać pokrzywkę może prawie każdy lek) |
| pokarmy i dodatki do pokarmów | alergiczna: u dorosłych – orzeszki ziemne, laskowe, ryby i skorupiaki u dzieci – jaja kurze, mleko krowie, orzechy ziemne, laskowe, pszenica, soja niealergiczna: truskawki, ser, szpinak, bakłażan, owoce morza dodatki do pokarmów (benzoesan, siarczyny, glutaminian sodu, barwniki) zakażenia bakteryjne lub pasożytnicze, np. niektórych ryb |
| jady owadów błonkoskrzydłych | jad pszczoły, osy, szerszenia, mrówek |
| fizykalne | z zimna z ucisku wibracyjna cieplna wodna słoneczna cholinergiczna (drobne bąble pojawiające się po wysiłku lub ogrzaniu ciała) wysiłkowa |
