Beta blokery a wypadanie włosów - Przyczyny, Skutki i Sposoby Zapobiegania

Przyczyna 3. Choroby

Oprócz wymienionych problemów hormonalnych, istnieją inne choroby, które mogą powodować nadmierne wypadanie włosów. Zazwyczaj dotyczy to chorób autoimmunologicznych np. tocznia, reumatoidalnego zapalenia stawów, sarkoidozy czy łuszczycy. Dla tocznia rumieniowatego charakterystyczne jest łysienie bliznowaciejące, co oznacza, że włosy, które wypadły, już nie odrosną – rozwiązaniem jest tutaj przeszczep włosów u kobiet.

Oprócz tego, łysienie mogą powodować też cukrzyca i choroby wątroby. Do możliwych przyczyn należą również grzybica i łojotokowe zapalenie skóry. Wypadanie włosów czasem jest skutkiem chorób zakaźnych, szczególnie przebiegających z wysoką gorączką np. grypy czy zapalenia płuc. Jedną z najpowszechniejszych przyczyn jest anemia, na którą cierpi nawet ⅓ dorosłych kobiet. Jeśli więc pojawiają się takie problemy, jak osłabienie, chroniczne zmęczenie, blada skóra, nieregularne bicie serca, szumy w uszach, bóle głowy czy nadwrażliwość na zimno, warto zgłosić się do lekarza.

Jakie leki wpływają na wypadanie włosów?

Lekami najczęściej powodującymi nadmierne wypadanie włosów mogą być np.:

• cytostatyki stosowane w chemioterapii,
• niektóre środki antykoncepcyjne,
• retinoidy wykorzystywane w dermatologii,
• leki przeciwzakrzepowe,
• środki obniżające stężenie lipidów,
• leki immunosupresyjne – stosowane w chorobach autoimmunologicznych lub przeszczepach narządów,
• beta-blokery stosowane w schorzeniach kardiologicznych.

Wypadanie włosów zazwyczaj rozpoczyna się z pewnym opóźnieniem – nawet po kilku miesiącach - od zadziałania szkodliwego czynnika. To dlatego na polekową utratę owłosienia najbardziej narażone są osoby w trakcie długotrwałej terapii lub przyjmujące na stałe daną substancję.

Podsumowanie

Pomimo skutecznego działania i satysfakcjonującego czasu osiągania efektu terapeutycznego, beta-blokery wymagają starannego doboru dawek, a ich przyjmowanie wiąże się z ryzykiem poważnych interakcji i działań niepożądanych. Hamowanie aktywności układu współczulnego wywiera jednocześnie wpływ na cały organizm, dlatego tak ważne jest precyzyjne ustalenie dawek u danego pacjenta, staranne przyjmowanie leków zgodnie z dawkowaniem i obserwowanie na bieżąco stanu zdrowia podczas farmakoterapii.

1. Buczko W., Danysz A,: Kompendium Farmakologii i Farmakoterapii, wyd. Edra Urban & Partner, Wrocław 2016, 6, 51, 194-195
2. Kostowski W., Herman Z.S.: Farmakologia- Podstawy farmakoterapii, Wyd. PZWL, Warszawa 2010, wydanie III (dodruk), 1, 506-508, 512-518
3. Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2020/21. / [red.prow.] Piotr Gajewski, Wyd.12, Kraków, Wyd. Medycyna Praktyczna, 2020, 184-190
4. Stany zagrożenia życia i zdrowia, [red.prow.] Roland Podlewski, wyd. PZWL, Warszawa 2019, 24, 33
5. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Propranolol WZF 10 mg, 40 mg, tabletki, 05.08.2014 r.
6. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Carvedilol Orion 6,25 mg, 12,5 mg, 25 mg, tabletki powlekane, 22.06.2010 r.
7. Wytyczne resuscytacji 2021 / Europejska Rada Resuscytacji, Polska Rada Resuscytacji 2021, Kraków, Rozdział 5 – Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u dorosłych, 152, Rozdział 6 – Zatrzymanie krążenia w sytuacjach szczególnych, 189, 214-216
8. No­wic­ki M, Misz­czak­-Ku­ban J. Non­se­lec­ti­ve be­ta­-ad­re­ner­gic bloc­ka­de au­gments fa­sting hy­per­ka­le­mia in he­mo­dia­ly­sis pa­tients. Ne­ph­ron 2002, 91(2), 222-227
9. Litovitz TL, Klein-Shwartz W, Rodgers GC Jr, Cobaugh DJ, Youniss J, Omslaer JC, May ME, Woolf AD, Benson BE:2001 annual report of the American Association of Poison Control Centers Toxic Exposure Surveillance System. Am J Emerg Med 2002, 20, 391-452
<

Środki antykoncepcyjne a wypadanie włosów

Preparatami zażywanymi codziennie przez miliony kobiet na świecie są tabletki antykoncepcyjne. Pomimo niewątpliwej wygody i skuteczności tej metody regulacji poczęć, nie jest ona niestety wolna od efektów ubocznych, a wiele użytkowniczek zauważa u siebie m.in. nadmierne wypadanie włosów lub osłabienie ich struktury.

Dzieje się tak, ponieważ większość stosowanych preparatów zawiera w składzie 2 składniki hormonalne: estrogeny oraz progestageny.

O ile te pierwsze słyną z ochronnego oddziaływania na skórę, włosy i paznokcie, poprawiając ich wygląd, o tyle progestageny (nazywane też w skrócie gestagenami) wykazują aktywność androgeniczną.

Oznacza to, że związki te mogą oddziaływać na mieszki włosowe tak, jak męskie hormony – androgeny – osłabiające naturalny odrost włosów i stymulujące ich utratę. Przykłady gestagenów spotykane w dwuskładnikowych tabletkach antykoncepcyjnych to np.:

• lewonorgestrel,
• noretisteron,
• dezogestrel,
• gestoden,
• dienogest.

Szczególnie osoby o predyspozycjach genetycznych, przyjmujące preparaty oparte na działaniu progestagenów, mogą z czasem zaobserwować u siebie tzw. łysienie androgenowe. Ten typ utraty włosów widoczny jest najsilniej na czubku głowy – w postaci charakterystycznej (szczególnie dla mężczyzn) „łysinki” lub poszerzającego się przedziałka fryzury. Podobne objawy mogą wiązać się z silnym stresem u kobiet i wymagać zmiany stosowanego środka antykoncepcyjnego na np. jednoskładnikowy.

Wypadanie włosów może także wyraźnie nasilić się po odstawieniu leków antykoncepcyjnych – na stałe lub podczas robienia kilkumiesięcznej przerwy. Ten efekt uboczny nie występuje od razu, a kilka tygodni po zaprzestaniu spożywania preparatu i jest związany ze spadkiem poziomu estrogenów.



Beta-blokery w sporcie, nauce a nawet w polityce!

Wielu ludzi – nawet jeśli nie mają zaburzeń natury psychicznej – źle toleruje sytuacje stresogenne. Mogą nimi być zawody sportowe, wystąpienia publiczne czy okresy napięcia nerwowego związane z czynnikami sporadycznie mającymi miejsce w codziennym życiu. W takich przypadkach można spotkać się ze stosowaniem niektórych beta-blokerów w celu osiągnięcia efektu uspokajającego, jaki daje wyciszenie podekscytowania, tremy i wyeliminowanie wspomnianego drżenia rąk. Warto zauważyć, iż w przypadku sportowców blokery beta-receptorów są objęte monitorowaniem w kierunku stosowania dopingu, który łamie zasady fair-play. Ma to także służyć ochronie zdrowia zawodników ze względu na możliwe działania niepożądane.

Choć leków zaliczanych do beta-blokerów jest dużo, należy zwrócić uwagę na istotne zagrożenia przy ich stosowaniu oraz najistotniejsze przeciwwskazania. Z oczywistych względów będą to interakcje z innymi lekami, w tym między innymi z blokerami wapnia albo innymi lekami antyarytmicznymi. Istnieje przeciwwskazanie do stosowania amiodaronu wraz z beta-blokerami. Te interakcje powodują nasilenie kardiodepresyjnego działania.

Z kolei niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą osłabiać działanie beta-blokerów. Stosowanie niektórych beta-blokerów może ograniczać także przewlekła obturacyjna choroba płuc, nieleczona marskość wątroby, zaburzenia wątroby lub nerek. Beta-blokery są bezwzględnie przeciwwskazane u chorych z astmą oskrzelową, objawowym niedociśnieniem tętniczym, bradykardią oraz ciężką niewyrównaną niewydolnością krążenia.

Stosowanie beta-blokerów wymaga także monitorowania ciśnienia i tętna. Ponieważ leki te mogą znacząco obniżyć ich wartości, warto przed rozpoczęciem terapii mierzyć ciśnienie by określić, na jakim poziomie u danego pacjenta ono występuje.

Przy terapii beta-blokerami należy także zachować szczególną ostrożność u chorych przyjmujących jednocześnie leki przeciwcukrzycowe, ponieważ w efekcie może dojść do nasilenia działania hipoglikemicznego. Dlatego przy równoległym stosowaniu leków z tych grup należy stale kontrolować poziom glukozy we krwi.



---

włosów wypadanie beta