U nas zapłacisz kartą
Biała chemia a wypadanie włosów - Przyczyny, Skutki i Rozwiązania
Na czym polega chemioterapia?
Metoda leczenia raka dobierana jest do rodzaju nowotworu, stopnia złośliwości patologicznie zmienionych komórek oraz stopnia zaawansowania choroby. Na początkowym etapie choroby wystarczające dla pełnego wyleczenia może być przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego wycięcia guza wraz z marginesem zdrowych tkanek, jednak zaawansowany nowotwór wymaga zastosowania leczenia antynowotworowego, które pozwala zablokować cykl komórkowy oraz prowadzi do śmierci komórek nowotworu.
Chemioterapia to metoda leczenia, w której wykorzystywane są leki przeciwnowotworowe. Warto wiedzieć, że działają one w większym stopniu na komórki nowotworowe niż na komórki zdrowe, ponieważ zmienione komórki nowotworu cechują się nieco innym sposobem wzrostu, a także posiadają więcej wrażliwych na działanie chemioterapii receptorów. Do grupy najbardziej podatnych na działanie chemioterapii zdrowych komórek organizmu zaliczamy przede wszystkim komórki, które ulegają intensywnym podziałom np. komórki mieszków włosowych, komórki szpiku kostnego, a także komórki układu pokarmowego. Do skutków ubocznych większości rodzajów chemioterapii (podawania leków) zaliczamy m.in. wypadanie włosów, utratę naturalnej odporności organizmu, zaburzenia funkcji krwiotwórczych, a także brak apetytu, mdłości i wymioty.
Chemioterapia w trakcie leczenia nowotworu niszczy wszystkie obecne w organizmie komórki rakowe, działając na zmiany pierwotne, czyli ognisko choroby w narządzie lub układzie, w którym doszło do powstania pierwszej komórki nowotworowej oraz przerzuty. Celem chemioterapii jest całkowite wyleczenie pacjenta, czyli zniszczenie wszystkich obecnych w organizmie komórek nowotworu.
Chemioterapia może być stosowana jako jedyna metoda leczenia np. w sytuacji, gdy nie jest możliwe wykonanie operacji oraz jako leczenie wspomagające m.in. po wykonaniu zabiegu chirurgicznego usunięcia guza nowotworowego. Kluczowe podczas stosowania chemioterapii i innych metod leczenia nowotworowego jest ograniczenie ewentualnych skutków ubocznych terapii oraz zapewnienie jak największej skuteczności leczenia.
Biała chemioterapia (biała chemia) - co zawiera?
- raka płaskonabłonkowego głowy i szyi,
- raka szyjki macicy oraz zewnętrznych narządów płciowych,
- chłoniaków nieziarniczych o średniej i wysokiej złośliwości,
- raka jądra,
- wysięku w jamie opłucnej pochodzenia nowotworowego.
Substancje podawane we wlewach w trakcie białej chemioterapii należą do grupy leków cytostatycznych. Oznacza to, że są związkami chemicznymi wykorzystywanymi w lecznictwie onkologicznym do niszczenia komórek nowotworowych.
Niestety biała chemia atakując zmiany chorobowe uszkadza również zdrowe narządy i tkanki. Związane jest to z tym, że komórki nowotworowe są przekształconymi przez mutacje komórkami naszego ciała.
Bolesne i uciążliwe dla pacjenta działania niepożądane są wpisane w praktycznie każdy rodzaj terapii onkologicznej. Biała chemioterapia, mimo tego, iż w powszechnej opinii pacjentów jest łatwiejsza do zniesienia od czerwonej, również wywołuje niekorzystne reakcje organizmu.
Bleomycyna, będąca głównym składnikiem białej chemii, działa poprzez wywoływanie rozszczepienia nici DNA w komórkach nowotworowych. Przy wysokich stężeniach leku hamowana jest także synteza komórkowego RNA i białek.
Bleomycyna blokuje w ten sposób namnażanie się zmutowanych komórek oraz stymuluje proces samobójczej śmierci, czyli apoptozy. Ostatecznie podanie leku blokuje rozwój guza nowotworowego oraz zabija budujące go komórki.
Biała chemioterapia (biała chemia) - skutki uboczne
Powszechne działania niepożądane związane z przyjmowaniem białej chemii:
- objawy grypopodobne,
- gorączka,
- wysypka,
- pokrzywka dermatograficzna,
- przebarwienia,
- wypadanie włosów,
- dreszcze,
- nudności,
- wymioty,
- zaburzenia psychiczne,
- dezorientacje,
- świszczący oddech,
- reakcje alergiczne,
- ciemnienie lub rogowacenie skóry,
- przebarwienia palców rąk i nóg.
Najpoważniejszym powikłaniem, pojawiającym się przy podaniu wysokiej dawki bleomycyny w białej chemii, jest zwłóknienie płuc oraz upośledzenie ich czynności.
Czytaj też:
- Chemioterapia: rodzaje. Jak działa chemioterapia?
- Chemioterapia doustna - tabletka zamiast kroplówki
- Jak się przygotować do chemioterapii - praktyczne rady
Dlaczego utrata włosów podczas choroby onkologicznej jest tak trudna dla kobiet?
Związane jest to z faktem, iż kobiety przechodząc chemię muszą się zmagać nie tylko z ciężką walką o swoje zdrowie, ale również z trudnym przetrwaniem okresu utraty niezwykle istotnego aspektu utożsamianego z urodą.
Aby zrozumieć wagę posiadanych włosów podczas leczenia, przeprowadzono wiele badań, z których udało się dowiedzieć, że wśród różnych skutków ubocznych chemioterapii (np. nudności, zmęczenia) łysienie jest nadal oceniane jako jedno z najbardziej niepokojących doświadczeń kobiet, które muszą je znieść.
Dla wielu kobiet łysienie po chemioterapii okazywało się trudniejszym emocjonalnie przeżyciem niż utrata piersi! Opisywane doświadczenia powinny nasunąć wnioski dotyczące umożliwienia pacjentom onkologicznym korzystania z pomocy w zakresie wsparcia ich problemu włosowego, który tak samo nieoczekiwanie wkradł się w ich życie, jak rak odbierający zdrowie fizyczne i siły witalne.
Ważnym aspektem w zakresie wsparcia przechodzenia przez utratę tego atrybutu urody jest przede wszystkim przygotowanie osoby chorującej na możliwą utratę, ale również pokazanie możliwości, opcji, jakie posiada w swojej sytuacji włosowej.
Bardzo często osoby tracące swoje włosy nie mają pojęcia w jakiej sytuacji się znajdują- czy włosy odrosną, czy stracą wszystkie, jak szybko będą odrastać - ta niewiedza powoduje dodatkowy stres. Wparcie emocjonalne, z czym mogą się spotkać, ale też pokazanie możliwości, jak sobie radzić nawet w trudnej sytuacji całkowitej utraty włosów po chemioterapii, może dać pacjentowi poczucie pewnego planu działania oraz „teoretycznego” przygotowania, z czym mogą się zmierzyć.
Choć może to brzmieć abstrakcyjnie, wiele badań pokazało, iż to właśnie przygotowanie nas do tego, co może się stać w naszym życiu (również tego złego) pozwala nam w większym stopniu podejmować różnego rodzaju aktywności, nawet jeśli mogą być one obarczone obawą zmierzenia się z tym co trudne.
Terapia nowotworowa a stan skóry głowy
Okres leczenia onkologicznego, ale również czas świeżo po zakończonej terapii może się również okazać czasem zmian dla stanu skóry głowy. Co się może z nią dziać?
Wiele osób w tym czasie uskarża się na nadmierne przesuszenie skóry. Pojawienie się nadmiernego łuszczenia może wystąpić na skutek uszkodzenia gruczołów łojowych, czego konsekwencją jest mniejsza produkcja sebum (naturalnej substancji nawilżającej), co przekłada się na niedostateczną ochronę skóry i włosów.
Często mówimy o nadmiarze sebum jako o niesprzyjającym warunku dla naszych włosów, ale musimy wiedzieć, że zarówno nadmiar jak i niedobór łoju są niewskazane dla odpowiedniego poziomu nawilżenia skóry.
Co więcej, przechodzenie chemioterapii, a następnie czas odrostu włosów po chemioterapii może się dodatkowo wiązać z:
- uczuciem ściągnięcia skóry głowy,
- świądem,
- powolniejszym odrostem włosowym.
Problemy świądu i uczucia ściągnięcia skóry mogą być następstwem wysuszenia skóry.
W celu niwelowania nieprzyjemnego uczucia możemy zdecydować się w pierwszej kolejności na proste techniki pielęgnacyjne, na przykład na używanie preparatów z humekantami, czyli substancjami odpowiadającymi za nawilżenie włosów i skóry (szampony, maski, odżywki, wcierki). Humekanty mają zdolność do wiązania wody i absorbowania jej z otoczenia. Mogą nimi być np. aloes, gliceryna, miód, kwas hialuronowy, mocznik.
Bardzo ważna jest też edukacja w zakresie pielęgnacji, zwrócenie uwagi na aspekty codziennej pielęgnacji: unikanie wycierania i szorowania mokrej skóry głowy i włosów w ręcznik (mokre włosy są najbardziej podatne na uszkodzenia, skóra głowy na podrażnienia), zalecanie masażu skóry pobudzającego przepływ krwi w skórze, stosowanie odpowiednich technik suszenia i czesania włosów.
Co jest jeszcze ważne w procesie codziennej pielęgnacji? Woda. Woda do mycia i pielęgnacji włosów powinna być przede wszystkim miękka, toteż jeśli naszym utrapieniem jest twarda, płynąca z kranu ciecz, możemy zadziałać na dwa sposoby: korzystać z dedykowanych kosmetyków lub działać bardziej kompleksowo – myć włosy w wodzie filtrowanej, która oddzieli nadmiar wapnia i magnezu.
