U nas zapłacisz kartą
Biała chemia a wypadanie włosów - Przyczyny, Skutki i Rozwiązania
Biała chemioterapia (biała chemia) - skutki uboczne
Powszechne działania niepożądane związane z przyjmowaniem białej chemii:
- objawy grypopodobne,
- gorączka,
- wysypka,
- pokrzywka dermatograficzna,
- przebarwienia,
- wypadanie włosów,
- dreszcze,
- nudności,
- wymioty,
- zaburzenia psychiczne,
- dezorientacje,
- świszczący oddech,
- reakcje alergiczne,
- ciemnienie lub rogowacenie skóry,
- przebarwienia palców rąk i nóg.
Najpoważniejszym powikłaniem, pojawiającym się przy podaniu wysokiej dawki bleomycyny w białej chemii, jest zwłóknienie płuc oraz upośledzenie ich czynności.
Czytaj też:
- Chemioterapia: rodzaje. Jak działa chemioterapia?
- Chemioterapia doustna - tabletka zamiast kroplówki
- Jak się przygotować do chemioterapii - praktyczne rady
Jak podawana jest chemioterapia? Skuteczność chemioterapii
Leki cytostatyczne podawane są na kilka sposobów. Najczęściej wprowadzane są do organizmu drogą dożylną, jednak mogą być również podawane m.in. doustnie w formie tabletek, dokanałowo (do płynu mózgowo-rdzeniowego) i bezpośrednio do guza nowotworowego. Chemioterapia podawana dożylnie wymaga założenia welonu, cewnika lub specjalnego portu. Chemioterapia może być podawana w warunkach szpitalnych oraz w warunkach ambulatoryjnych. Szczególnym rodzajem chemioterapii jest chemioterapia paliatywna, której celem nie jest wyleczenie pacjenta, co ma związek z brakiem szans na skuteczne leczenie w bardzo zaawansowanym stadium raka, ale przyniesienie ulgi w cierpieniu.
Chemioterapię dzielimy nie tylko pod względem drogi podania. Istotnym dla każdego pacjenta podziałem chemioterapii jest dobór leków, które mają na celu zniszczenie komórek nowotworowych.
Wyróżniamy następujące rodzaje chemioterapii podawanej dożylnie:
- biała chemia – leczenie z wykorzystaniem bleomycyny, które pozwala ochronić przed uszkodzeniem komórki szpiku kostnego i jest stosunkowo dobrze tolerowane przez pacjentów, wywołując niewiele skutków ubocznych,
- chemia żółta – leczenie z wykorzystaniem m.in. 5-fluorouracylu, metotreksatu lub cyklofosfamidu, które stosowane jest w uzupełniającej terapii raka piersi,
- chemia czerwona – leczenie z wykorzystaniem preparatów z grupy antracyklin, które charakteryzuje się największą siłą działania oraz wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych.
Jak już zostało wspomniane, leki przeciwnowotworowe z grupy cytostatyków oraz inne terapia antynowotworowe dobierane są do rodzaju komórek nowotworu, a także stopnia zaawansowania choroby i ogólnego stanu pacjenta. Przed zastosowaniem konkretnej metody leczenia brane są pod uwagę korzyści dla pacjenta i zagrożenia, które może spowodować terapia antyrakowa.
Czy odrastające włosy po chemioterapii są słabsze?
Nie jest to prawdą, że włosy po leczeniu onkologicznym będą odrastały słabe i o delikatniejszej strukturze. Najczęściej włosy odrastają w tak samo dobrej kondycji. Ważne są indywidualne predyspozycje genetyczne, dotyczące wrażliwości mieszków włosowych, oraz od podatności na stres.
Tutaj w największym stopniu utrudnień w odroście włosów po chemioterapii mogą spodziewać się osoby z tendencją do łysienia, już z rozwiniętą łysiną (powolny czas odrostu włosów).
Jeżeli martwi nas stan naszych włosów po zakończonej chemioterapii, wydaje się nam, że włosy odrastają bardzo wolno, warto udać się do specjalisty (trychologa, dermatologa), który będzie miał możliwość obserwowania przy pomocy mikrokamery postępów „włosowych”- tempa odrostu, pojawiania się nowych włosów rosnących, ich struktury.
Pacjent onkologiczny walczy o własne zdrowie, życie. Ta walka często jest niesprawiedliwa, bo musi być stoczona często bez przygotowania, z poświęceniem swojego czasu, energii, zdrowia bliskich osób, realizacji swoich planów i marzeń. Może tez zabrać nam nasze włosy. I śmiało możemy przyznać na głos, że nas to boli i jest to dla nas ważny aspekt urody i jest nam z tym ciężko, nawet w obliczu walki o zdrowie, a czasami i życie. Takim wyznaniem możemy rozpocząć ścieżkę szukania odpowiedniej pomocy u specjalistów, którzy zatroszczą się o pomoc w kwestiach włosowych.
Terapia nowotworowa a stan skóry głowy
Okres leczenia onkologicznego, ale również czas świeżo po zakończonej terapii może się również okazać czasem zmian dla stanu skóry głowy. Co się może z nią dziać?
Wiele osób w tym czasie uskarża się na nadmierne przesuszenie skóry. Pojawienie się nadmiernego łuszczenia może wystąpić na skutek uszkodzenia gruczołów łojowych, czego konsekwencją jest mniejsza produkcja sebum (naturalnej substancji nawilżającej), co przekłada się na niedostateczną ochronę skóry i włosów.
Często mówimy o nadmiarze sebum jako o niesprzyjającym warunku dla naszych włosów, ale musimy wiedzieć, że zarówno nadmiar jak i niedobór łoju są niewskazane dla odpowiedniego poziomu nawilżenia skóry.
Co więcej, przechodzenie chemioterapii, a następnie czas odrostu włosów po chemioterapii może się dodatkowo wiązać z:
- uczuciem ściągnięcia skóry głowy,
- świądem,
- powolniejszym odrostem włosowym.
Problemy świądu i uczucia ściągnięcia skóry mogą być następstwem wysuszenia skóry.
W celu niwelowania nieprzyjemnego uczucia możemy zdecydować się w pierwszej kolejności na proste techniki pielęgnacyjne, na przykład na używanie preparatów z humekantami, czyli substancjami odpowiadającymi za nawilżenie włosów i skóry (szampony, maski, odżywki, wcierki). Humekanty mają zdolność do wiązania wody i absorbowania jej z otoczenia. Mogą nimi być np. aloes, gliceryna, miód, kwas hialuronowy, mocznik.
Bardzo ważna jest też edukacja w zakresie pielęgnacji, zwrócenie uwagi na aspekty codziennej pielęgnacji: unikanie wycierania i szorowania mokrej skóry głowy i włosów w ręcznik (mokre włosy są najbardziej podatne na uszkodzenia, skóra głowy na podrażnienia), zalecanie masażu skóry pobudzającego przepływ krwi w skórze, stosowanie odpowiednich technik suszenia i czesania włosów.
Co jest jeszcze ważne w procesie codziennej pielęgnacji? Woda. Woda do mycia i pielęgnacji włosów powinna być przede wszystkim miękka, toteż jeśli naszym utrapieniem jest twarda, płynąca z kranu ciecz, możemy zadziałać na dwa sposoby: korzystać z dedykowanych kosmetyków lub działać bardziej kompleksowo – myć włosy w wodzie filtrowanej, która oddzieli nadmiar wapnia i magnezu.
Zioła na włosy – łopian
Łopian dzięki działaniu łagodzącemu i antyseptycznemu pozytywnie wpływa na kondycję skóry głowy – zmniejsza przetłuszczanie się włosów, koi podrażniony skalp, eliminuje problemy z łupieżem. Ziele odżywia i wzmacnia cebulki włosowe, zapobiega wypadaniu włosów i determinuje ich wzrost.
Przepis na napar: 1 łyżkę stołową korzenia włożyć do garnka i zalać 1 szklanką wody. Całość gotować przez około 10 minut pod przykryciem, a następnie odstawić na 30 minut i przecedzić. Napar stosować wewnętrznie 2-3 razy dziennie. W użytku zewnętrznym służy do przemywania włosów – stosować według potrzeby.
Przepis na płukankę: 2 łyżki stołowe korzenia łopianu należy umieścić w garnku i zalać 500 ml ciepłej wody. Następnie doprowadzić do wrzenia i gotować przez 5 minut na małym ogniu. Po upływie tego czasu odcedzić oraz wystudzić. Płukankę stosujemy na umyte włosy, a skórę głowy lekko masujemy. Kolejnym krokiem jest zawinięcie głowy ręcznikiem lub folią spożywczą – na około 5-10 minut. Na końcu rozczesać włosy i pozostawić do wyschnięcia, pamiętając o tym, aby nie używać suszarki.
Przepis na olej do włosów: 2-3 łyżki stołowe korzenia łopianu zalać połową szklanki oliwy. Odstawić w zaciemnione miejsce na około 3 tygodnie, a później przecedzić. Olej warto aplikować na włosy raz w tygodniu. Po jego nałożeniu należy na 30 minut owinąć włosy folią spożywczą i ręcznikiem. Na końcu szamponem umyć skalp oraz włosy – na całej długości. Olej nawilży łamliwe i wysuszone włosy oraz zregeneruje rozdwojone końcówki.
Uwaga: Łopian stosowany wewnętrznie nie jest zalecany dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Uwaga: Ze względu na hamowanie krzepliwości krwi łopianu powinny unikać osoby z zaburzeniami krzepliwości krwi.
Uwaga: Łopian może obniżyć stężenie glukozy we krwi.
K. Błecha, Nadmierne wypadanie włosów – racjonalna fitoterapia i suplementacja diety, Postępy Fitoterapii 22(1), 2021 (dostęp online) http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2021/05/pf_2021_070-073.pdf
