U nas zapłacisz kartą
Biała chemia a wypadanie włosów - Przyczyny, Skutki i Rozwiązania
Dlaczego utrata włosów podczas choroby onkologicznej jest tak trudna dla kobiet?
Związane jest to z faktem, iż kobiety przechodząc chemię muszą się zmagać nie tylko z ciężką walką o swoje zdrowie, ale również z trudnym przetrwaniem okresu utraty niezwykle istotnego aspektu utożsamianego z urodą.
Aby zrozumieć wagę posiadanych włosów podczas leczenia, przeprowadzono wiele badań, z których udało się dowiedzieć, że wśród różnych skutków ubocznych chemioterapii (np. nudności, zmęczenia) łysienie jest nadal oceniane jako jedno z najbardziej niepokojących doświadczeń kobiet, które muszą je znieść.
Dla wielu kobiet łysienie po chemioterapii okazywało się trudniejszym emocjonalnie przeżyciem niż utrata piersi! Opisywane doświadczenia powinny nasunąć wnioski dotyczące umożliwienia pacjentom onkologicznym korzystania z pomocy w zakresie wsparcia ich problemu włosowego, który tak samo nieoczekiwanie wkradł się w ich życie, jak rak odbierający zdrowie fizyczne i siły witalne.
Ważnym aspektem w zakresie wsparcia przechodzenia przez utratę tego atrybutu urody jest przede wszystkim przygotowanie osoby chorującej na możliwą utratę, ale również pokazanie możliwości, opcji, jakie posiada w swojej sytuacji włosowej.
Bardzo często osoby tracące swoje włosy nie mają pojęcia w jakiej sytuacji się znajdują- czy włosy odrosną, czy stracą wszystkie, jak szybko będą odrastać - ta niewiedza powoduje dodatkowy stres. Wparcie emocjonalne, z czym mogą się spotkać, ale też pokazanie możliwości, jak sobie radzić nawet w trudnej sytuacji całkowitej utraty włosów po chemioterapii, może dać pacjentowi poczucie pewnego planu działania oraz „teoretycznego” przygotowania, z czym mogą się zmierzyć.
Choć może to brzmieć abstrakcyjnie, wiele badań pokazało, iż to właśnie przygotowanie nas do tego, co może się stać w naszym życiu (również tego złego) pozwala nam w większym stopniu podejmować różnego rodzaju aktywności, nawet jeśli mogą być one obarczone obawą zmierzenia się z tym co trudne.
Na czym polega chemioterapia?
Metoda leczenia raka dobierana jest do rodzaju nowotworu, stopnia złośliwości patologicznie zmienionych komórek oraz stopnia zaawansowania choroby. Na początkowym etapie choroby wystarczające dla pełnego wyleczenia może być przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego wycięcia guza wraz z marginesem zdrowych tkanek, jednak zaawansowany nowotwór wymaga zastosowania leczenia antynowotworowego, które pozwala zablokować cykl komórkowy oraz prowadzi do śmierci komórek nowotworu.
Chemioterapia to metoda leczenia, w której wykorzystywane są leki przeciwnowotworowe. Warto wiedzieć, że działają one w większym stopniu na komórki nowotworowe niż na komórki zdrowe, ponieważ zmienione komórki nowotworu cechują się nieco innym sposobem wzrostu, a także posiadają więcej wrażliwych na działanie chemioterapii receptorów. Do grupy najbardziej podatnych na działanie chemioterapii zdrowych komórek organizmu zaliczamy przede wszystkim komórki, które ulegają intensywnym podziałom np. komórki mieszków włosowych, komórki szpiku kostnego, a także komórki układu pokarmowego. Do skutków ubocznych większości rodzajów chemioterapii (podawania leków) zaliczamy m.in. wypadanie włosów, utratę naturalnej odporności organizmu, zaburzenia funkcji krwiotwórczych, a także brak apetytu, mdłości i wymioty.
Chemioterapia w trakcie leczenia nowotworu niszczy wszystkie obecne w organizmie komórki rakowe, działając na zmiany pierwotne, czyli ognisko choroby w narządzie lub układzie, w którym doszło do powstania pierwszej komórki nowotworowej oraz przerzuty. Celem chemioterapii jest całkowite wyleczenie pacjenta, czyli zniszczenie wszystkich obecnych w organizmie komórek nowotworu.
Chemioterapia może być stosowana jako jedyna metoda leczenia np. w sytuacji, gdy nie jest możliwe wykonanie operacji oraz jako leczenie wspomagające m.in. po wykonaniu zabiegu chirurgicznego usunięcia guza nowotworowego. Kluczowe podczas stosowania chemioterapii i innych metod leczenia nowotworowego jest ograniczenie ewentualnych skutków ubocznych terapii oraz zapewnienie jak największej skuteczności leczenia.
Biała chemioterapia (biała chemia) - co zawiera?
- raka płaskonabłonkowego głowy i szyi,
- raka szyjki macicy oraz zewnętrznych narządów płciowych,
- chłoniaków nieziarniczych o średniej i wysokiej złośliwości,
- raka jądra,
- wysięku w jamie opłucnej pochodzenia nowotworowego.
Substancje podawane we wlewach w trakcie białej chemioterapii należą do grupy leków cytostatycznych. Oznacza to, że są związkami chemicznymi wykorzystywanymi w lecznictwie onkologicznym do niszczenia komórek nowotworowych.
Niestety biała chemia atakując zmiany chorobowe uszkadza również zdrowe narządy i tkanki. Związane jest to z tym, że komórki nowotworowe są przekształconymi przez mutacje komórkami naszego ciała.
Bolesne i uciążliwe dla pacjenta działania niepożądane są wpisane w praktycznie każdy rodzaj terapii onkologicznej. Biała chemioterapia, mimo tego, iż w powszechnej opinii pacjentów jest łatwiejsza do zniesienia od czerwonej, również wywołuje niekorzystne reakcje organizmu.
Bleomycyna, będąca głównym składnikiem białej chemii, działa poprzez wywoływanie rozszczepienia nici DNA w komórkach nowotworowych. Przy wysokich stężeniach leku hamowana jest także synteza komórkowego RNA i białek.
Bleomycyna blokuje w ten sposób namnażanie się zmutowanych komórek oraz stymuluje proces samobójczej śmierci, czyli apoptozy. Ostatecznie podanie leku blokuje rozwój guza nowotworowego oraz zabija budujące go komórki.
Jak podawana jest chemioterapia? Skuteczność chemioterapii
Leki cytostatyczne podawane są na kilka sposobów. Najczęściej wprowadzane są do organizmu drogą dożylną, jednak mogą być również podawane m.in. doustnie w formie tabletek, dokanałowo (do płynu mózgowo-rdzeniowego) i bezpośrednio do guza nowotworowego. Chemioterapia podawana dożylnie wymaga założenia welonu, cewnika lub specjalnego portu. Chemioterapia może być podawana w warunkach szpitalnych oraz w warunkach ambulatoryjnych. Szczególnym rodzajem chemioterapii jest chemioterapia paliatywna, której celem nie jest wyleczenie pacjenta, co ma związek z brakiem szans na skuteczne leczenie w bardzo zaawansowanym stadium raka, ale przyniesienie ulgi w cierpieniu.
Chemioterapię dzielimy nie tylko pod względem drogi podania. Istotnym dla każdego pacjenta podziałem chemioterapii jest dobór leków, które mają na celu zniszczenie komórek nowotworowych.
Wyróżniamy następujące rodzaje chemioterapii podawanej dożylnie:
- biała chemia – leczenie z wykorzystaniem bleomycyny, które pozwala ochronić przed uszkodzeniem komórki szpiku kostnego i jest stosunkowo dobrze tolerowane przez pacjentów, wywołując niewiele skutków ubocznych,
- chemia żółta – leczenie z wykorzystaniem m.in. 5-fluorouracylu, metotreksatu lub cyklofosfamidu, które stosowane jest w uzupełniającej terapii raka piersi,
- chemia czerwona – leczenie z wykorzystaniem preparatów z grupy antracyklin, które charakteryzuje się największą siłą działania oraz wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych.
Jak już zostało wspomniane, leki przeciwnowotworowe z grupy cytostatyków oraz inne terapia antynowotworowe dobierane są do rodzaju komórek nowotworu, a także stopnia zaawansowania choroby i ogólnego stanu pacjenta. Przed zastosowaniem konkretnej metody leczenia brane są pod uwagę korzyści dla pacjenta i zagrożenia, które może spowodować terapia antyrakowa.
