U nas zapłacisz kartą
Biała chemia a wypadanie włosów - Przyczyny, Skutki i Rozwiązania
Dlaczego utrata włosów podczas choroby onkologicznej jest tak trudna dla kobiet?
Związane jest to z faktem, iż kobiety przechodząc chemię muszą się zmagać nie tylko z ciężką walką o swoje zdrowie, ale również z trudnym przetrwaniem okresu utraty niezwykle istotnego aspektu utożsamianego z urodą.
Aby zrozumieć wagę posiadanych włosów podczas leczenia, przeprowadzono wiele badań, z których udało się dowiedzieć, że wśród różnych skutków ubocznych chemioterapii (np. nudności, zmęczenia) łysienie jest nadal oceniane jako jedno z najbardziej niepokojących doświadczeń kobiet, które muszą je znieść.
Dla wielu kobiet łysienie po chemioterapii okazywało się trudniejszym emocjonalnie przeżyciem niż utrata piersi! Opisywane doświadczenia powinny nasunąć wnioski dotyczące umożliwienia pacjentom onkologicznym korzystania z pomocy w zakresie wsparcia ich problemu włosowego, który tak samo nieoczekiwanie wkradł się w ich życie, jak rak odbierający zdrowie fizyczne i siły witalne.
Ważnym aspektem w zakresie wsparcia przechodzenia przez utratę tego atrybutu urody jest przede wszystkim przygotowanie osoby chorującej na możliwą utratę, ale również pokazanie możliwości, opcji, jakie posiada w swojej sytuacji włosowej.
Bardzo często osoby tracące swoje włosy nie mają pojęcia w jakiej sytuacji się znajdują- czy włosy odrosną, czy stracą wszystkie, jak szybko będą odrastać - ta niewiedza powoduje dodatkowy stres. Wparcie emocjonalne, z czym mogą się spotkać, ale też pokazanie możliwości, jak sobie radzić nawet w trudnej sytuacji całkowitej utraty włosów po chemioterapii, może dać pacjentowi poczucie pewnego planu działania oraz „teoretycznego” przygotowania, z czym mogą się zmierzyć.
Choć może to brzmieć abstrakcyjnie, wiele badań pokazało, iż to właśnie przygotowanie nas do tego, co może się stać w naszym życiu (również tego złego) pozwala nam w większym stopniu podejmować różnego rodzaju aktywności, nawet jeśli mogą być one obarczone obawą zmierzenia się z tym co trudne.
Na czym polega chemioterapia?
Metoda leczenia raka dobierana jest do rodzaju nowotworu, stopnia złośliwości patologicznie zmienionych komórek oraz stopnia zaawansowania choroby. Na początkowym etapie choroby wystarczające dla pełnego wyleczenia może być przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego wycięcia guza wraz z marginesem zdrowych tkanek, jednak zaawansowany nowotwór wymaga zastosowania leczenia antynowotworowego, które pozwala zablokować cykl komórkowy oraz prowadzi do śmierci komórek nowotworu.
Chemioterapia to metoda leczenia, w której wykorzystywane są leki przeciwnowotworowe. Warto wiedzieć, że działają one w większym stopniu na komórki nowotworowe niż na komórki zdrowe, ponieważ zmienione komórki nowotworu cechują się nieco innym sposobem wzrostu, a także posiadają więcej wrażliwych na działanie chemioterapii receptorów. Do grupy najbardziej podatnych na działanie chemioterapii zdrowych komórek organizmu zaliczamy przede wszystkim komórki, które ulegają intensywnym podziałom np. komórki mieszków włosowych, komórki szpiku kostnego, a także komórki układu pokarmowego. Do skutków ubocznych większości rodzajów chemioterapii (podawania leków) zaliczamy m.in. wypadanie włosów, utratę naturalnej odporności organizmu, zaburzenia funkcji krwiotwórczych, a także brak apetytu, mdłości i wymioty.
Chemioterapia w trakcie leczenia nowotworu niszczy wszystkie obecne w organizmie komórki rakowe, działając na zmiany pierwotne, czyli ognisko choroby w narządzie lub układzie, w którym doszło do powstania pierwszej komórki nowotworowej oraz przerzuty. Celem chemioterapii jest całkowite wyleczenie pacjenta, czyli zniszczenie wszystkich obecnych w organizmie komórek nowotworu.
Chemioterapia może być stosowana jako jedyna metoda leczenia np. w sytuacji, gdy nie jest możliwe wykonanie operacji oraz jako leczenie wspomagające m.in. po wykonaniu zabiegu chirurgicznego usunięcia guza nowotworowego. Kluczowe podczas stosowania chemioterapii i innych metod leczenia nowotworowego jest ograniczenie ewentualnych skutków ubocznych terapii oraz zapewnienie jak największej skuteczności leczenia.
Biała chemioterapia (biała chemia) - co zawiera?
- raka płaskonabłonkowego głowy i szyi,
- raka szyjki macicy oraz zewnętrznych narządów płciowych,
- chłoniaków nieziarniczych o średniej i wysokiej złośliwości,
- raka jądra,
- wysięku w jamie opłucnej pochodzenia nowotworowego.
Substancje podawane we wlewach w trakcie białej chemioterapii należą do grupy leków cytostatycznych. Oznacza to, że są związkami chemicznymi wykorzystywanymi w lecznictwie onkologicznym do niszczenia komórek nowotworowych.
Niestety biała chemia atakując zmiany chorobowe uszkadza również zdrowe narządy i tkanki. Związane jest to z tym, że komórki nowotworowe są przekształconymi przez mutacje komórkami naszego ciała.
Bolesne i uciążliwe dla pacjenta działania niepożądane są wpisane w praktycznie każdy rodzaj terapii onkologicznej. Biała chemioterapia, mimo tego, iż w powszechnej opinii pacjentów jest łatwiejsza do zniesienia od czerwonej, również wywołuje niekorzystne reakcje organizmu.
Bleomycyna, będąca głównym składnikiem białej chemii, działa poprzez wywoływanie rozszczepienia nici DNA w komórkach nowotworowych. Przy wysokich stężeniach leku hamowana jest także synteza komórkowego RNA i białek.
Bleomycyna blokuje w ten sposób namnażanie się zmutowanych komórek oraz stymuluje proces samobójczej śmierci, czyli apoptozy. Ostatecznie podanie leku blokuje rozwój guza nowotworowego oraz zabija budujące go komórki.
Jak powstaje nowotwór?
Komórki nowotworowe mogą powstać w organizmie na każdym etapie życia. Początek chorobie nowotworowej dają patologicznie zmienione komórki, które nie zostały zwalczone przez układ immunologiczny. Większość nowotworów to choroby nabyte, które rozwijają się na skutek działania zewnętrznych czynników mutagennych. Do grupy czynników mutagennych zaliczamy m.in. substancje toksyczne, promieniowanie jonizujące, a także stosowanie używek. Jedynie niewielki odsetek nowotworów to choroby wrodzone, jednak ryzyko rozwoju raka mogą znacząco zwiększać niektóre mutacje genetyczne. Tak jest w przypadku m.in. raka piersi.
Komórki nowotworowe bardzo szybko się dzielą, co sprawia, że w krótkim czasie dochodzi do ich nagromadzenia się w organizmie. Ze względu na patologiczne zmiany w komórkach nowotworowych zostaje zahamowany proces ich naturalnego obumierania, a niekontrolowane podziały komórkowe uniemożliwiają efektywne zwalczanie komórek raka przez układ odpornościowy. Nowotwory złośliwe powodują powstawanie przerzutów w okolicznych narządach, a także przerzutów odległych. Niektóre z chorób nowotworowych rozwijają się bardzo szybko, jednak istnieją również nowotwory złośliwe, które przez długi czas nie dają charakterystycznych objawów. Tak jest m.in. w raku piersi – guz może wzrastać latami, będąc początkowo zmianą, która nie zagraża zdrowiu i życiu.
Leczenie nowotworów wymaga działania, które jest ukierunkowane na zniszczenie konkretnego typu komórek nowotworowych. Leczenie systemowe nowotworów złośliwych, czyli zastosowanie chemioterapii, nie działa wybiórczo, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych terapii. Chemia niszczy nie tylko chore komórki, ale także wpływa na funkcjonowanie komórek zdrowych, jednak nie należy rezygnować z tej metody leczenia, bo walka z rakiem to walka na śmierć i życie, którą można wygrać.
Zioła na włosy – łopian
Łopian dzięki działaniu łagodzącemu i antyseptycznemu pozytywnie wpływa na kondycję skóry głowy – zmniejsza przetłuszczanie się włosów, koi podrażniony skalp, eliminuje problemy z łupieżem. Ziele odżywia i wzmacnia cebulki włosowe, zapobiega wypadaniu włosów i determinuje ich wzrost.
Przepis na napar: 1 łyżkę stołową korzenia włożyć do garnka i zalać 1 szklanką wody. Całość gotować przez około 10 minut pod przykryciem, a następnie odstawić na 30 minut i przecedzić. Napar stosować wewnętrznie 2-3 razy dziennie. W użytku zewnętrznym służy do przemywania włosów – stosować według potrzeby.
Przepis na płukankę: 2 łyżki stołowe korzenia łopianu należy umieścić w garnku i zalać 500 ml ciepłej wody. Następnie doprowadzić do wrzenia i gotować przez 5 minut na małym ogniu. Po upływie tego czasu odcedzić oraz wystudzić. Płukankę stosujemy na umyte włosy, a skórę głowy lekko masujemy. Kolejnym krokiem jest zawinięcie głowy ręcznikiem lub folią spożywczą – na około 5-10 minut. Na końcu rozczesać włosy i pozostawić do wyschnięcia, pamiętając o tym, aby nie używać suszarki.
Przepis na olej do włosów: 2-3 łyżki stołowe korzenia łopianu zalać połową szklanki oliwy. Odstawić w zaciemnione miejsce na około 3 tygodnie, a później przecedzić. Olej warto aplikować na włosy raz w tygodniu. Po jego nałożeniu należy na 30 minut owinąć włosy folią spożywczą i ręcznikiem. Na końcu szamponem umyć skalp oraz włosy – na całej długości. Olej nawilży łamliwe i wysuszone włosy oraz zregeneruje rozdwojone końcówki.
Uwaga: Łopian stosowany wewnętrznie nie jest zalecany dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Uwaga: Ze względu na hamowanie krzepliwości krwi łopianu powinny unikać osoby z zaburzeniami krzepliwości krwi.
Uwaga: Łopian może obniżyć stężenie glukozy we krwi.
K. Błecha, Nadmierne wypadanie włosów – racjonalna fitoterapia i suplementacja diety, Postępy Fitoterapii 22(1), 2021 (dostęp online) http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2021/05/pf_2021_070-073.pdf
