U nas zapłacisz kartą
"Choroby rąk - Zdjęcia, Objawy i Leczenie"
Palce pałeczkowate - przyczyny
Pałeczkowatość palców może być wrodzona. Dużo częściej jednak palce pałeczkowate są objawem choroby.
Najczęściej palce pałeczkowate występują w chorobach układu oddechowego, takich jak rak płuca i inne nowotwory płuca, przewlekłe choroby zapalne: przewlekła obturacyjna choroba płuc, ropień płuca, ropniak opłucnej, rozstrzenie oskrzeli, gruźlica płuc, mukowiscydoza, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc.
Palce pałeczkowate mogą występować także w chorobach układu krążenia, takich jak: wrodzone wady serca (np. zespół Fallota), infekcyjne zapalenie wsierdzia (przy długo trwającym stanie zapalnym), choroby dużych naczyń tętniczych i żylnych (np. tętniak aorty).
Również choroby układu pokarmowego mogą przyczynić się do powstania palców pałeczkowatych. Należą do nich: choroba Leśniowskiego i Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie oraz marskość wątroby, nowotwory przewodu pokarmowego, zwłaszcza przełyku, żołądka, okrężnicy.
Palce pałeczkowate mogą także towarzyszyć chorobom endokrynologicznym, jak: choroba Gravesa i Basedowa, nadczynność przytarczyc, akromegalia (choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu) oraz reumatycznym, jak osteoartropatia przerostowa i łuszczycowe zapalenie stawów.
Inne możliwe przyczyny występowania palców pałeczkowatych to: hiperwitaminoza A, zaburzenia odżywiania, narkomania (haszysz, heroina), syringomyelia, zatrucia, np. fosforem, arsenem, rtęcią, berylem czy alkoholem, liszaj rumieniowaty.
Palce pałeczkowate występujące obustronnie są charakterystyczną cechą tzw. sinicy centralnej, czyli niedotlenienia organizmu. Z kolei gdy dotyczą tylko jednej kończyny, są najprawdopodobniej wynikiem upośledzenia krążenia tętniczego w tej kończynie wskutek np. przetrwałego przewodu tętniczego, tętniaka (np. aorty lub tętnicy podobojczykowej) lub zapalenia tętnicy.
Palce pałeczkowate mogą być składową tzw. osteoatropatii przerostowej (bolesnego podokostnowego tworzenia nowej kości), w której dodatkowo występują: zgrubienia okostnej wyczuwalne na powierzchniach kości niepokrytych mięśniami (okolice stawów skokowych, nadgarstków) i bolesność uciskowa tych miejsc, obrzęk, bolesność, objawy obecności płynu w stawach (najczęściej kolanowych, skokowych i łokciowych), w postaci pierwotnej może wystąpić uogólnione pogrubienie skóry, która układa się w fałdy. Najczęstszą (>90%) przyczyną wtórnej osteodystrofii przerostowej jest rak płuca.
Co robić w razie wystąpienia palców pałeczkowatych?
- zaburzenia oddychania, duszność oraz mniejsza sprawność ruchowa
- nietolerancja wysiłku fizycznego oraz szybkie męczenie się
- bóle w klatce piersiowej
- zawroty głowy, omdlenia, kołatania serca
- zbyt powolne/szybki przyrost masy ciała, brak/nadmierny apetyt
- kaszel, odkrztuszanie plwociny
- podwyższona temperatura ciała
- bóle brzucha, powiększenie obwodu brzucha
- wypadanie włosów, suchość skóry, zmiany zabarwienia skóry
- problemy z wypróżnianiem (biegunki, zaparcia), obecność krwi/śluzu w kale.
W ramach poszukiwania podłoża rozwoju palców pałeczkowatych, lekarz przeprowadza dokładny wywiad oraz badanie pacjenta, a na podstawie zebranych informacji podejmuje decyzję o wykonaniu badań dodatkowych – laboratoryjnych i obrazowych, które mają dostarczyć dodatkowych informacji.
Dodatkowo wywiad będzie dotyczyć czynnego oraz biernego palenia tytoniu, wdychania szkodliwych pyłów, substancji chemicznych i oparów w miejscu pracy lub w najbliższym otoczeniu, spożywania alkoholu oraz innych używek, dokładnego wywiadu rodzinnego, przebytych zabiegów i operacji, zatruć, zaburzeń odżywania.
Na podstawie zebranych informacji oraz dokładnie przeprowadzonego badania pacjenta lekarz planuje dalszą diagnostykę, obejmującą badania laboratoryjne oraz obrazowe. Zazwyczaj lekarz zleca badania laboratoryjne krwi: morfologię, próby wątrobowe (AlAT, AspAT, GGTP, bilirubina), proteinogram, wskaźniki zapalenia (białko CRP, OB), badanie stężenia hormonów (m.in. TSH), czasem także markery nowotworowe.
Z badań obrazowych lekarz może zlecić RTG płuc, USG jamy brzusznej, serca, spirometrię, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.
Postępowanie diagnostyczne różni się u poszczególnych pacjentów, w zależności od podejrzewanej przyczyny palców pałeczkowatych.
Zanokcica - sposoby leczenia
W leczeniu zwykle wystarczy zastosować środki miejscowo odkażające lub maści z antybiotykami miejscowo. Dodatkowo zaleca się moczenie palca w czystej, ciepłej wodzie (niektórzy specjaliści zalecają z dodatkiem szarego mydła) co kilka godzin (6–8 h). Powoduje to oczyszczenie miejsca zakażenia i umożliwia odpływ nagromadzonej ropy, zmniejszając obrzęk. Jeśli istnieje ryzyko rozwoju poważnej infekcji, np. stan zapalny jest nasilony, pacjent choruje na cukrzycę, zaburzenia krążenia lub upośledzenie odporności lekarz może zalecić przyjmowanie antybiotyków doustnie. Jeśli zmiany nie ustąpią lub ulegną nasileniu mimo takiego leczenia, wskazana jest konsultacja chirurgiczna, podczas której lekarz wykona chirurgiczne nacięcie i drenaż, czyli odprowadzenie ropy. Jeśli infekcja toczy się pod płytką paznokciową, niezbędne może się okazać usunięcie całej płytki.
Rzadziej lekarz może zalecić także inne leczenie – leki przeciwgrzybicze (jeśli infekcja jest spowodowana grzybem) lub steroidy.
Jak powinna wyglądać macierz paznokcia?
U nasady pod skórą znajduje się macierz, czyli warstwa komórek, z której paznokieć wyrasta. Biały półksiężyc, zwany obłączkiem paznokcia, to miejsce, w którym część żywa zamienia się w martwą płytkę rogową. Możemy ją bezboleśnie skracać nożyczkami. Paznokieć leży na podściółce, czyli łożysku. Całość jest otoczona przez wały paznokciowe. Skórki, czyli obrąbek naskórkowy, narastają na płytkę, chroniąc paznokieć przed wysychaniem oraz infekcjami. Czytaj też: Leczniczy pedicure - na czym polega i jakie daje efekty?
- Podłużne rowki czasem oznaczają zaburzenia przewodu pokarmowego lub osteoporozę. Mogą też mówić o starzeniu się paznokci. Są odpowiednikiem zmarszczek na skórze. Takie zmiany miewają podłoże genetyczne i pojawiają się już u niektórych trzydziestolatków. Bywają również skutkiem częstych urazów paznokci, np. podczas mało delikatnego manicure z użyciem metalowych cążek.
- Poprzeczne bruzdy w kształcie półksiężyca , najczęściej na wszystkich paznokciach, to objaw niedożywienia lub dolegliwości neurologicznych. Są charakterystyczne dla osób poddanych chemioterapii. Nieregularne bruzdy bywają pamiątką po wyniszczających chorobach, np. zapaleniu płuc. Towarzyszą także łuszczycy i egzemom. Jeśli je zauważysz, idź do lekarza.
Dbaj o paznokcie
- Nie obgryzaj paznokci – to osłabia płytki.
- Chroń paznokcie przed detergentami.
- Nie wycinaj skórek – łatwo wtedy o uszkodzenie płytki.
- Używaj podkładów pod lakier kolorowy.
- Wzmacniaj paznokcie odżywkami.
- Jedz produkty bogate w witaminę A, witaminy z grupy B, wapń, krzem, cynk i miedź – utrzymują paznokcie w doskonałej kondycji.
