U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia rzadkich chorób skóry - Piękno w nauce i diagnozie
Choroby skóry, czyli dermatozy, to choroby charakteryzujące się wykwitem na skórze. Mogą one mieć formę plamek, grudek, guzków, pęcherzyków, krostek i bąbli. Do zmian skórnych zalicza się także strupy, owrzodzenia, przeczosy, pęknięcia skóry, włókniaki twarde i miękkie, blizny i łuski. Podczas gdy np. włókniaki nie są wskazaniem do leczenia, ponieważ są niegroźne, tak np. owrzodzenia mogą wskazywać na poważną chorobę ogólnoustrojową lub pojawić się na skutek oparzenia. Najczęściej diagnozowane dermatozy to:
l choroby o podłożu bakteryjnym (liszaje, róża, czyrak)
l wirusowe (brodawki wirusowe, opryszczka, półpasiec)
l choroby wywoływane przez pasożyty, np. świerzb
l infekcje grzybicze (stóp, paznokci, pachwin, jamy ustnej)
l choroby o podłożu genetycznym, takie jak bielactwo
l wywołane czynnikami fizycznymi, jak oparzenia, odmrożenia, fotodermatozy
l zmiany hormonalne, w tym łojotok, trądzik młodzieńczy i trądzik różowaty
l nowotwory skóry: czerniak, rak kolczystokomórkowy skóry
l choroby autoimmunologiczne takie jak pęcherzyce
l polekowe: rumień, ostuda.
Choroby skóry - najczęstsze przyczyny
Przyczyny chorób skórnych są bardzo zróżnicowane. Liczne dermatozy mają wieloczynnikowe podłoże, co oznacza, że do ich rozwoju przyczynić mogło się kilka czynników. Jedna z częściej występujących chorób dermatologicznych - trądzik pospolity, rozwija się w wyniku nadmiernego namnażania się bakterii Propionibacterium acnes, zaburzonego procesu złuszczania się komórek naskórka oraz zwiększonej aktywności gruczołów łojowych. Nie bez znaczenia są też predyspozycje genetyczne. Czynniki genetyczne mają istotne znaczenie również przy AZS. Atopowe zapalenie skóry to schorzenie, na którego rozwój wpływa także nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego oraz zaburzona bariera hydro-lipidowa naskórka. U pacjentów cierpiących na łuszczycę, zapalenie opryszczkowate skóry, a także bielactwo nabyte jedną z przyczyn choroby również są predyspozycje genetyczne.
Przy łuszczycy występuje nadmierne rogowacenie naskórka. Jest to choroba o podłożu genetycznym i immunologicznym. Wpływ na jej rozwój mogą mieć też czynniki środowiskowe. Aby zgłębić temat łuszczycy, warto przeczytać artykuł: Łuszczyca – co ją wywołuje i jak ją leczyć?
Objawy skórne mogą być powodowane również przez infekcje grzybicze, zakażenia bakteryjne lub wirusowe. Choroby bakteryjne skóry to np. liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, a także rzadkie choroby skóry takie jak promienica czy różyca. Wirusy odpowiedzialne są natomiast za opryszczkę, ospę wietrzną i półpaśca oraz brodawki wirusowe. Inną wirusową chorobą skóry jest mięczak zakaźny. Wszystkie wymienione schorzenia wirusowe to zakaźne choroby skóry, które mogą rozprzestrzeniać się między kolejnymi osobami. Powszechnie występują też grzybicze zakażenia skóry. Grzybica stóp, grzybica paznokci czy grzybica błon śluzowych to kolejne choroby zakaźne, dotyczące znacznej części populacji.
Przyczyną zmian skórnych może być też wyprysk kontaktowy. Pojawiająca się wówczas egzema jest wynikiem kontaktu skóry z czynnikiem drażniącym. Może być nim składnik kosmetyków, środków czyszczących czy chociażby materiał z którego wykonana została biżuteria. Różnego rodzaju wykwity skórne mogą pojawić się również wskutek przyjmowania niektórych leków, np. antybiotyków, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, doustnych środków antykoncepcyjnych czy szczepionek.
Choroby skórne w ciąży
U kobiet w ciąży często rozwijają się polimorficzne osutki ciężarnych. Jest to choroba objawiająca się swędzącymi grudkami lub pęcherzykami, które początkowo pojawiają się głównie w okolicy rozstępów. Powierzchnia skóry objęta zmianami jest zaczerwieniona, a rumieniowi może towarzyszyć niewielki obrzęk. Wśród innych, skórnych problemów zdrowotnych, typowych dla okresu ciąży znajdują się też atopowe wykwity ciążowe, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych oraz pemfigoid ciężarnych. Ostatnia dermatoza to choroba autoimmunologiczna, która występuje bardzo rzadko. Rozwija się w III trymestrze ciąży lub krótko po porodzie. Kobiety ciężarne, zauważając nietypowe zmiany skórne powinny zgłosić się do lekarza.
Rodzajów dermatoz jest tak wiele, że nie sposób przedstawić ich wszystkich w jednym artykule. Część z nich jest niegroźna i ustępuje samoistnie, a inne znacząco obniżają komfort życia pacjenta i wymagają szybkiego wdrożenia leczenia. Niepokojące zmiany na skórze zawsze warto skonsultować z doświadczonym lekarzem. Niektóre dermatozy mogą przebiegać tak podobnie, że bez przeprowadzenia odpowiednich badań trudno jest je odróżnić. Prawidłowe rozpoznanie jest często niezbędne do rozpoczęcia skutecznego leczenia i poprawy jakości życia chorego.
- Grada A., Muddasani S., Fleischer A.B. Jr, Feldman S.R., Peck G.M. Trends in Office Visits for the Five Most Common Skin Diseases in the United States. J Clin Aesthet Dermatol. 2022 May, 15(5): E82-E86. PMID: 35642232, PMCID: PMC9122273
- Nicholson P.J. Zawodowe kontaktowe zapalenie skóry: znane wiadome i znane niewiadome.Dermatologia po Dyplomie 2011, 2 (4), 36-43
- Czarnecka-Operacz M., Sadowska-Przytocka A. Klasyczne zmiany skórne u noworodków jako trudny problem w codziennej praktyce klinicznej. Pediatria po Dyplomie 2017, 01
- Czarnecka-Operacz M., Gollnick H. Trudności diagnostyczne w leczeniu zmian skórnych u dzieci. Lekarz POZ 2018, 3, 211-225
Atopowe zapalenie skóry
Atopowe Zapalenie Skóry (AZS) to kolejna przewlekła choroba o podłożu genetycznym. Ta choroba skóry zazwyczaj objawia się nadmierną suchością, zaczerwienieniem, wypryskami, przy których występuje uporczywy świąd oraz czasami - dolegliwości bólowe. Atakowana jest zazwyczaj powierzchnia skóry. Choroba miewa zazwyczaj momenty przesilenia i remisji. Na atopowe zmiany skórne stosuje się zazwyczaj odpowiednio dobraną pielęgnację, uzupełniającą warstwę lipidową skóry. Atopowe Zapalenie Skóry może być też leczone z pomocą leków miejscowych oraz ogólnoustrojowych.
Dermatozy to również choroby zakaźne. Do jednej z nich zalicza się stan zapalny mieszków włosowych, który jest najczęściej powodowany przez bakterie gronkowca. Tego typu choroby skóry występują zazwyczaj w miejscach często pocieranych i podrażnianych przez odzież: plecy, kark, pachwiny. Zakażenia skóry w obrębie mieszków włosowych objawiają się wystąpieniem krosty lub ropnego wykwitu wokół włosa. Leczenie obejmuje antybiotykoterapią oraz procedury zewnętrze, polegające m.in. na odkażaniu miejsc objętych chorobą.
Choroby skóry – najczęstsze dermatozy
Dermatozy dotyczą znacznej części populacji. Rozwijają się średnio u 1 na 3-4 osoby. Przyczyną chorób dermatologicznych są m.in. zaburzenia w funkcjonowaniu układu odpornościowego, zachwianie równowagi w mikrobiocie skóry i nadmierne namnażanie się na jej powierzchni określonych patogenów, zaburzenia barwnikowe, a także uwarunkowania genetyczne. Jakie dermatozy występują najczęściej? Które z nich rozwijają się głównie u dzieci?
- Choroby skóry (dermatozy) – czym są?
- Rodzaje chorób skóry
- Choroby skóry - najczęstsze przyczyny
- Diagnostyka chorób skóry
- Leczenie chorób skóry
- Nieleczona dermatoza - możliwe powikłania
- Choroby skóry (dermatozy) u dzieci
