U nas zapłacisz kartą
Co to jest trądzik - Objawy, Przyczyny i Skuteczne Metody Leczenia
Co to jest trądzik odwrócony? Objawy, przyczyny i sposoby leczenia
Większość osób zetknęła się z pewnością kiedykolwiek z pojęciem trądziku, a część populacji dotkliwie doświadczyła go dosłownie “na własnej skórze”. Mowa o trądziku pospolitym, który w okresie dojrzewania z różnym nasileniem może dotyczyć nawet 80% populacji. Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z istnienia schorzenia o podobnej nazwie, lecz całkowicie odmiennym przebiegu klinicznym, jakim jest trądzik odwrócony. Czym różni się trądzik odwrócony od trądziku pospolitego oraz czy jest on zaraźliwy? Jak leczy się trądzik odwrócony?
Trądzik odwrócony, określany także mianem ropnego zapalenia apokrynowych gruczołów potowych jest to przewlekła, zapalna i nawrotowa choroba skóry oraz tkanki podskórnej. Pojawia się ona po okresie pokwitania i polega na występowaniu bardzo bolesnych, głęboko umiejscowionych zmian zapalnych (guzów skórno-podskórnych) w okolicach skóry o dużej liczbie gruczołów potowych apokrynowych. Średni wiek pojawienia się objawów choroby to 20-30 rok życia, a szczególnie predysponowane do jej rozwoju są osoby ze znaczną nadwagą oraz palące tytoń. Trądzik odwrócony nieco częściej dotyczy mężczyzn. Częstość występowania schorzenia szacuje się na około 1-4% populacji.
*gruczoły apokrynowe – gruczoły potowe uchodzące do mieszków włosowych, występujące obficie w okolicy dołów pachowych, pachwin, narządów płciowych oraz odbytu. Wydzielina tych gruczołów jest bezwonna, a dopiero po kontakcie z bytującymi na skórze bakteriami nabiera charakterystycznego zapachu. Uaktywniają się one dopiero w okresie pokwitania, dlatego też trądzik odwrócony nie występuje przed okresem dojrzewania.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie trądziku różowatego?
Trudno jest osiągnąć całkowite wyleczenie zmian skórnych w przebiegu trądziku różowatego, choć za pomocą odpowiedniego leczenia można uzyskać długotrwałą remisję. Stosując odpowiednie leczenie preparatami miejscowymi, lekami doustnymi, zabiegi chirurgiczne (rhinophyma) lub laserowe można zminimalizować postęp choroby. Trądzik różowaty należy leczyć, ale nie ma preparatów, które raz na zawsze zwalczą chorobę. Celem terapii jest zmniejszenie i/lub usunięcie istniejących objawów, a następnie zapobieganie pojawieniu się nowych zmian.
U pacjentów z trądzikiem różowatym przeciwwskazane są takie zabiegi, jak: złuszczanie z użyciem kwasów owocowych, kwasu trójchlorooctowego, kwasu salicylowego. Powodują one przekrwienie skóry, co nasila i utrwala rumień, a także intensywne płatowe złuszczanie, któremu towarzyszy niemiłe uczucie pieczenia i palenia skóry. Niewskazane są także zabiegi rozgrzewające. Przy pielęgnacji skóry należy unikać tarcia, ucisku, a także stosowania kosmetyków bogatych w substancje aktywne, które zamiast wpływać dobroczynnie na skórę, wywołują podrażnienie lub uczulają.
Co tak naprawdę powoduje trądzik?
Trądzik wywołują inne czynniki — hormony, nieprawidłowe zrzucanie komórek skóry i bakterie. Trądzik rozwija się w wyniku zmian hormonalnych zachodzących w organizmie w okresie dojrzewania. Większość nastolatków ma przynajmniej sporadyczne wybuchy, nawet niektórzy dorośli cierpią na trądzik.
Hormony nie są jednak jedynym winowajcą. Osoby ze skłonnością do trądziku również nieprawidłowo zrzucają komórki skóry. Martwe komórki zamiast złuszczać się, zostają uwięzione w porach, tworząc blokadę. Dodaj trochę bakterii powodujących trądzik (zwanych Propionibacterium acnes) i masz pryszcz w stanie zapalnym.
Na żaden z tych czynników nie ma wpływu masturbacja lub aktywność seksualna. Jeśli to ty masz trądzik, to żenujące jest, gdy ludzie sugerują, że to jest przyczyną twojego trądziku. Ale pamiętaj, że nie zrobiłeś nic, aby spowodować trądzik. Nie pozwól, by ludzie sprawili, że poczujesz się zawstydzony.
A jeśli to ty myślałeś, że masturbacja powoduje wypryski, teraz wiesz lepiej.
Preparaty na trądzik
Obecnie na rynku istnieje wiele preparatów stosowanych w celu leczenia trądziku, różniących się mechanizmem działania:
- nadtlenek benzoilu – miejscowo działający preparat przeciwbakteryjny i keratolityczny (zmiękcza warstwę rogową naskórka zapobiegając blokowaniu się ujścia gruczołów łojowych),
- miejscowo działające antybiotyki – np. erytromycyna, chloramfenikol, klindamycyna – hamują namnażanie się bakterii przyczyniających się do powstania procesu zapalnego,
- antybiotyki doustne – tetracykliny,
- leki hormonalne – np. niektóre pigułki antykoncepcyjne zawierające progestageny o działaniu antyandrogennym, czyli blokującym wpływ androgenów na powstawanie zmian trądzikowych, innym przykładem może być spironolakton,
- retinoidy podawane doustnie – izotretynoina, lek normalizujący proces tzw. keratynizacji naskórka, czyli odkładania zewnętrznej warstwy rogowej na jego powierzchnię. Dzięki temu nie powstaje nadmiar martwych komórek naskórka, które blokowałyby ujścia gruczołów łojowych,
- retinoidy stosowane miejscowo – retinol, tretynoina, izotretynoina, adapalen,
- preparaty złuszczające naskórek stosowane miejscowo – np. kwas salicylowy, kwas migdałowy oraz kwasy AHA, stosowane w postaci kremów lub maści, pomocniczo w leczeniu zmian trądzikowych.
Czy trądzik odwrócony jest zaraźliwy?
Należy jednoznacznie podkreślić, że trądzik odwrócony nie jest schorzeniem zakaźnym- nie można się nim zarazić poprzez kontakt z osobą mającą zmiany skórne o typowej dla trądziku odwróconego lokalizacji. Trądzik odwrócony nie jest spowodowany przez zakażenie bakteryjne, a jeżeli występują nadkażenia bakteryjne, to są one wtórne do toczącego się w skórze procesu zapalnego. Pomimo niekiedy przykrego zapachu wydzieliny związanej z ropniami i przetokami, trądzik odwrócony nie wynika także z niedostatecznej higieny jak się niekiedy sądzi, a wydawanie takich osądów jest bardzo krzywdzące dla osób chorych. Nie należy się od takich pacjentów izolować, a wręcz przeciwnie- okazać im wsparcie, gdyż osoby cierpiące na trądzik odwrócony niejednokrotnie bardzo wstydzą się swojej choroby i obawiają się niezrozumienia i odtrącenia przez społeczeństwo. Mają oni obniżone poczucie własnej wartości oraz cierpią na zaburzenia seksualne, ponieważ ze względu na zmiany skórne w okolicach intymnych obawiają się odtrącenia przez potencjalnego partnera. Choroba bywa także częstą przyczyną czasowej niezdolności do pracy oraz korzystania ze zwolnień lekarskich, ponieważ zmiany skórne mogą być bardzo rozległe i bolesne, utrudniając funkcjonowanie i poprzez swoją lokalizację dłuższe przebywanie w jednej pozycji np. siedzenie przy biurku.
Jak już wspomniano we wstępie, trądziku odwróconego nie należy utożsamiać z trądzikiem pospolitym, gdyż ten drugi jest schorzeniem o wiele częstszym. Cechami odróżniającymi trądzik odwrócony od trądziku pospolitego są:
- odmienna lokalizacja – trądzik odwrócony występuje głównie w okolicach wyprzeniowych tj. pod pachami, w pachwinach, w okolicy anogenitalnej (odbytniczo-płciowej) a także pod piersiami u kobiet. Trądzik pospolity zaś typowo lokalizuje się na twarzy, plecach oraz klatce piersiowej,
- czas pojawiania się zmian – trądzik odwrócony występuje po okresie pokwitania, czyli około 20-30 roku życia, zaś trądzik pospolity typowo pojawia się podczas dojrzewania płciowego,
- trądzik odwrócony częściej dotyczy mężczyzn, a trądzik pospolity z porównywalną częstością występuje u mężczyzn i kobiet,
- nieco odmienny charakter zmian skórnych – dla trądziku pospolitego najbardziej charakterystyczne jest występowanie zaskórników, grudek oraz krost, a w trądziku odwróconym częściej występują ropnie i przetoki, które po wygojeniu pozostawiają bardzo szpecące, rozległe blizny,
- odmienny sposób leczenia – w trądziku odwróconym leczeniem z wyboru jest chirurgiczne usunięcie zmienionych chorobowo obszarów skóry, podczas gdy leczenie trądziku pospolitego jest zachowawcze i polega m.in. na miejscowym oraz doustnym stosowaniu m.in. antybiotyków oraz retinoidów (leków będących pochodnymi witaminy A).
