U nas zapłacisz kartą
Co to jest nowotwór o nieokreślonym charakterze?
Co to jest badanie endoskopowe?
Ryc. 4. Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego
Generalnie badania endoskopowe polegają na wprowadzeniu do ciała urządzenia (przez otwory naturalne lub wytworzone chirurgicznie, np. przez przetokę jelitową lub nacięcie w ścianie klatki piersiowej) wyposażonego w źródło światła i system umożliwiający przekazanie obrazu. Dzięki użyciu światłowodów można uzyskać kolorowe obrazy wnętrza danego narządu/przestrzeni, a giętkość urządzenia pozwala na pokonanie naturalnych zakrętów (np. jelita, oskrzela). W ten sposób za pomocą kolonoskopu (tj. giętkiego endoskopu przystosowanego do badania jelita grubego) wprowadzonego przez odbyt można dokonać oceny wszystkich części jelita grubego aż do jego połączenia z jelitem cienkim (nawet do głębokości 180 cm!). Endoskopy umożliwiają pobranie materiału do badania histopatologicznego, dzięki czemu nie tylko można zobaczyć guz, ale także pobrać jego fragment do badania mikroskopowego (tej drugiej możliwości pozbawiona jest wspomniana wyżej kolonoskopia wirtualna).
Czasem, gdy konieczna jest ocena jedynie końcowego odcinka jelita grubego (odbytnicy), nie trzeba stosować długiego kolonoskopu – wykorzystuje się wówczas krótki (20–30 cm) rektoskop.
Bronchoskop (endoskop do badania tchawicy i oskrzeli) działa na tej samej zasadzie, co opisany poprzednio kolonoskop. Inne endoskopy używane do rozpoznawania nowotworów to laryngoskop (do oceny krtani), kolposkop (do oceny pochwy i szyjki macicy), duktoskop (do oceny przewodów mlecznych gruczołu piersiowego) i cystoskop (do oceny pęcherza moczowego).
Rak okrężnicy: objawy
Objawy są uzależnione od lokalizacji i zaawansowania nowotworu. Ponieważ jelito grube jest narządem o bardzo elastycznych ścianach, rozwijający się guz może nie dawać przez długi czas żadnych łatwych do zaobserwowania objawów. Naszą uwagę powinna zwrócić zmiana rytmu wypróżnień oraz pojawianie się krwi w stolcu.
Niestety, krwawienie z przewodu pokarmowego nie zawsze jest widoczne na papierze toaletowym czy na bieliźnie. Dlatego też po ukończeniu 45. roku życia warto poprosić lekarza, aby zlecił badanie kału na krew utajoną. Test można też przeprowadzić samodzielnie, po kupieniu w aptece odpowiedniego zestawu.
Objawy raka okrężnicy są uzależnione od lokalizacji guza. Jeżeli nowotwór rozwija się w prawej części okrężnicy, wówczas może pojawić się tępy ból w okolicy podbrzusza po stronie prawej oraz ciemne stolce. Czasem także lekarz może wyczuć guz przez powłoki brzuszne. Kiedy rak rozwija się w lewej połowie okrężnicy, zmienia się rytm wypróżnień. Zaparcia występują na przemian z biegunkami, a stolec ma tzw. ołówkowaty kształt. Poza tym w stolcu może być widoczna krew. Najbardziej niepokojącym objawem jest zatrzymanie wypróżnień i nieoddawanie gazów przez wiele dni. Niedrożności jelita towarzyszą wzdęcia, wymioty i ból brzucha. Zdarza się też, że osoba chora szybko traci na wadze, co może świadczyć o przerzutach do innych narządów.
Ile osób w Polsce choruje na nowotwory złośliwe?
Rocznie w Polsce nowotwory złośliwe rozpoznaje się u około 170 tys., a ponad 100 tys. osób umiera z ich powodu. Obecnie ponad 1,17 mln Polaków żyje z chorobą nowotworową. Nowotwory złośliwe są drugą w kolejności przyczyną zgonu w Polsce (po chorobach układu krążenia), odpowiadając za około jedną czwartą wszystkich zgonów.
U mężczyzn najwięcej zachorowań notuje się między 55. a 79. rokiem życia. U kobiet najwięcej zachorowań przypada na grupę wieku 50–74 lat. W grupie wiekowej 20–59 lat kobiety chorują częściej niż mężczyźni. Najwięcej zgonów nowotworowych u obu płci przypada na siódmą i ósmą dekadę życia.
Najczęstsze nowotwory w Polsce
Według raportu Nowotwory złośliwe w Polsce w 2019 roku najczęściej występujące nowotwory u kobiet w Polsce to rak piersi, płuc i jelita grubego. Najwięcej Polek umiera na raka płuca, dlatego że rak płuc często jest wykrywany w zaawansowanym stadium, kiedy szanse na wyleczenie są już znacząco mniejsze. Drugie i trzecie miejsca pod kątem umieralności kobiet w Polsce zajmują kolejno nowotwory piersi i jelita grubego.
Najczęstszym nowotworem mężczyzn jest nowotwór gruczołu krokowego, na drugim miejscu znajduje się rak płuc, nadal jednak stanowią dominującą nowotworową przyczynę zgonu mężczyzn. Na trzecim miejscu znajduje się rak jelita grubego.
Wybrane treści dla Ciebie
Polip hiperplastyczny Kilka miesięcy temu miałem wykonaną kolonoskopię ze względu na problemy jelitowe. Wynik histopatu: polip hiperplastyczny. Czy potrzebna jest kontrolna kolonoskopia?
Rak jelita cienkiego i inne złośliwe nowotwory jelita cienkiego Objawy nowotworu jelita cienkiego są uzależnione od stopnia zaawansowania choroby, a także umiejscowienia i rodzaju nowotworu. Na wczesnym etapie choroby objawy są zazwyczaj mało specyficzne.
Rak okrężnicy: guz trzeba usunąć
Podstawową metodą leczenia tego nowotworu jest chirurgiczne usunięcie guza i regionalnych węzłów chłonnych. Zazwyczaj operację przeprowadza się klasyczną metodą, czyli poprzez powłoki brzuszne. Rzadziej stosuje się mniej inwazyjne zabiegi laparoskopowe.
Kiedy guzy są nieoperacyjne (naciekają inne narządy lub ważne naczynia czy nerwy), przed operacją chory przechodzi chemioterapię, aby zmniejszyć rozmiar nacieków. Po kilku miesiącach lekarz decyduje, czy można operacyjnie usunąć zmianę nowotworową.
Jeżeli choroba jest rozsiana, podejmuje się decyzję o wyłonieniu stomii, usunięciu fragmentu jelita z guzem, aby uchronić chorego przed krwawieniami i niedrożnością jelita. W leczeniu wspomagającym stosuje się chemio- i immunoterapię, a radioterapię tylko w wyjątkowych przypadkach, ponieważ jest ona obarczona wieloma powikłaniami.
Powodzenie leczenia raka okrężnicy zależy od stopnia zaawansowania choroby nowotworowej.
Przy wczesnym stadium zaawansowania choroby ponad 80 procent chorych wraca do zdrowia. W przypadku przerzutów do innych narządów – tylko co dziesiąty chory przeżywa dłużej niż pięć lat. Po zakończeniu leczenia konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta. Podstawowym badaniem jest oznaczanie stężenia antygenu rakowego (markera CEA). Badanie przeprowadza się co 3 miesiące przez 2 lata, a potem co pół roku przez kolejne 3 lata. Niezbędnymi badaniami są też kolonoskopia z biopsją, RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej lub tomografia komputerowa
Marker CEA na cenzurowanym
Niegdyś za wskaźnik raka jelita grubego uznawano marker nowotworowy, oznaczony CEA. Obecnie wiadomo, że nie jest on miarodajny, bo wysokie jego stężenie może występować też w chorobach nienowotworowych, np. w schorzeniach jelit, trzustki czy wątroby. W praktyce klinicznej marker ten jest wykorzystywany do wykrywania wznowy raka jelita grubego i odbytu, a także do oceny stanu pacjenta po leczeniu chirurgicznym. Uważa się jednak, że jest on mało przydatny w ocenie skuteczności leczenia.
