U nas zapłacisz kartą
Co to jest nowotwór o nieokreślonym charakterze?
Ile osób w Polsce choruje na nowotwory złośliwe?
Rocznie w Polsce nowotwory złośliwe rozpoznaje się u około 170 tys., a ponad 100 tys. osób umiera z ich powodu. Obecnie ponad 1,17 mln Polaków żyje z chorobą nowotworową. Nowotwory złośliwe są drugą w kolejności przyczyną zgonu w Polsce (po chorobach układu krążenia), odpowiadając za około jedną czwartą wszystkich zgonów.
U mężczyzn najwięcej zachorowań notuje się między 55. a 79. rokiem życia. U kobiet najwięcej zachorowań przypada na grupę wieku 50–74 lat. W grupie wiekowej 20–59 lat kobiety chorują częściej niż mężczyźni. Najwięcej zgonów nowotworowych u obu płci przypada na siódmą i ósmą dekadę życia.
Najczęstsze nowotwory w Polsce
Według raportu Nowotwory złośliwe w Polsce w 2019 roku najczęściej występujące nowotwory u kobiet w Polsce to rak piersi, płuc i jelita grubego. Najwięcej Polek umiera na raka płuca, dlatego że rak płuc często jest wykrywany w zaawansowanym stadium, kiedy szanse na wyleczenie są już znacząco mniejsze. Drugie i trzecie miejsca pod kątem umieralności kobiet w Polsce zajmują kolejno nowotwory piersi i jelita grubego.
Najczęstszym nowotworem mężczyzn jest nowotwór gruczołu krokowego, na drugim miejscu znajduje się rak płuc, nadal jednak stanowią dominującą nowotworową przyczynę zgonu mężczyzn. Na trzecim miejscu znajduje się rak jelita grubego.
Wybrane treści dla Ciebie
Polip hiperplastyczny Kilka miesięcy temu miałem wykonaną kolonoskopię ze względu na problemy jelitowe. Wynik histopatu: polip hiperplastyczny. Czy potrzebna jest kontrolna kolonoskopia?
Rak jelita cienkiego i inne złośliwe nowotwory jelita cienkiego Objawy nowotworu jelita cienkiego są uzależnione od stopnia zaawansowania choroby, a także umiejscowienia i rodzaju nowotworu. Na wczesnym etapie choroby objawy są zazwyczaj mało specyficzne.
Rak okrężnicy: guz trzeba usunąć
Podstawową metodą leczenia tego nowotworu jest chirurgiczne usunięcie guza i regionalnych węzłów chłonnych. Zazwyczaj operację przeprowadza się klasyczną metodą, czyli poprzez powłoki brzuszne. Rzadziej stosuje się mniej inwazyjne zabiegi laparoskopowe.
Kiedy guzy są nieoperacyjne (naciekają inne narządy lub ważne naczynia czy nerwy), przed operacją chory przechodzi chemioterapię, aby zmniejszyć rozmiar nacieków. Po kilku miesiącach lekarz decyduje, czy można operacyjnie usunąć zmianę nowotworową.
Jeżeli choroba jest rozsiana, podejmuje się decyzję o wyłonieniu stomii, usunięciu fragmentu jelita z guzem, aby uchronić chorego przed krwawieniami i niedrożnością jelita. W leczeniu wspomagającym stosuje się chemio- i immunoterapię, a radioterapię tylko w wyjątkowych przypadkach, ponieważ jest ona obarczona wieloma powikłaniami.
Powodzenie leczenia raka okrężnicy zależy od stopnia zaawansowania choroby nowotworowej.
Przy wczesnym stadium zaawansowania choroby ponad 80 procent chorych wraca do zdrowia. W przypadku przerzutów do innych narządów – tylko co dziesiąty chory przeżywa dłużej niż pięć lat. Po zakończeniu leczenia konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta. Podstawowym badaniem jest oznaczanie stężenia antygenu rakowego (markera CEA). Badanie przeprowadza się co 3 miesiące przez 2 lata, a potem co pół roku przez kolejne 3 lata. Niezbędnymi badaniami są też kolonoskopia z biopsją, RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej lub tomografia komputerowa
Marker CEA na cenzurowanym
Niegdyś za wskaźnik raka jelita grubego uznawano marker nowotworowy, oznaczony CEA. Obecnie wiadomo, że nie jest on miarodajny, bo wysokie jego stężenie może występować też w chorobach nienowotworowych, np. w schorzeniach jelit, trzustki czy wątroby. W praktyce klinicznej marker ten jest wykorzystywany do wykrywania wznowy raka jelita grubego i odbytu, a także do oceny stanu pacjenta po leczeniu chirurgicznym. Uważa się jednak, że jest on mało przydatny w ocenie skuteczności leczenia.
Czy istnieją inne badania obrazowe?
Jak już wspomniano, istnieje wiele innych badań obrazowych. Ich rola w rozpoznawaniu chorób nowotworowych jest jednak nieporównywalnie mniejsza niż badań omówionych powyżej. Takie badania, jak PET czy rezonans magnetyczny, umożliwiają rozwianie części wątpliwości w przypadkach, w których badania mniej zaawansowane nie dają odpowiedzi. Należy również pamiętać, że nie zawsze badanie droższe i nowocześniejsze jest „lepsze”. Wiele zależy od rodzaju choroby i wielu innych czynników. Przykładowo wykonywanie mammografii u kobiet poniżej 40. roku życia jest wskazane jedynie w niektórych przypadkach, ponieważ ze względu na strukturę piersi u młodszych kobiet dużo lepszym badaniem jest prosta ultrasonografia.
Scyntygrafia to badanie, w którym ocenia się niefizjologiczne gromadzenie w organizmie radioaktywnego izotopu. Za pomocą scyntygrafii rejestruje się radioaktywność w poszczególnych narządach i uzyskuje obraz miejsc o wzmożonej aktywności („gorących”) oraz miejsc braku aktywności („zimnych”).
Nowotwór jamy ustnej - Przyczyny, czynniki ryzyka i objawy
Nowotwór jamy ustnej może być wynikiem różnych czynników, takich jak palenie, nadużywanie alkoholu, złożona dieta lub infekcje wirusowe. Często występuje w przypadku pacjentów z przebiegającymi chorobami związanymi z jamą ustną, takimi jak zapalenie dziąseł lub choroby jamy ustnej. Czynniki ryzyka, które zwiększają ryzyko rozwoju nowotworu jamy ustnej, to:
- wyższy wiek
- palenie lub używanie produktów tytoniowych
- nadużywanie alkoholu
- dieta bogata w tłuszcze i uboga w warzywa i owoce
- infekcje wirusowe (takie jak wirus brodawczaka ludzkiego HPV)
- narażenie na promieniowanie X
- długotrwałe podrażnienia jamy ustnej (takie jak skaleczenia, urazy czy uszkodzenia zębów)
Objawy nowotworu jamy ustnej obejmują:
- ból lub dyskomfort w ustach lub gardle
- krwawienie lub odczuwany przez dłuższy czas krwawiący guzek
- trudności z mówieniem i przełykaniem
- problemy z żuciem jedzenia lub odczuwanie bólu podczas jedzenia
- wyczuwalny bądź widoczny guzek w jamie ustnej
Zapamiętaj: szybka diagnoza nowotworu jamy ustnej jest kluczowa dla skutecznego leczenia.
Jak wykorzystuje się tomografię komputerową w diagnostyce nowotworów?
Ryc. 3. Rak trzustki - guz głowy trzustki w obrazie TK
Tomografia komputerowa pozwala na ocenę praktycznie wszystkich części ciała. Po wykonaniu wielu prześwietleń wskazanego obszaru komputer analizuje zgromadzone dane i przedstawia je w postaci przekrojów (zwykle co 5–10 mm). Uzyskany w ten sposób wynik może być oceniany przez licznych lekarzy, a także archiwizowany (w postaci klisz lub danych komputerowych – inaczej niż w przypadku USG). Wadą tomografii komputerowej jest to, że osobę badaną poddaje się działaniu promieniowania, często w dużych dawkach. Jeśli jednak badanie nie jest powtarzane bardzo często, nie zagraża zdrowiu.
Coraz nowocześniejsze komputery połączone z dokładnymi tomografami (tzw. tomografy wielorzędowe) pozwalają na uzyskiwanie bardzo precyzyjnych obrazów narządów wewnętrznych. Pomoc komputerów umożliwia także wykonanie tzw. kolonoskopii wirtualnej – przedstawienia „wnętrza” jelita oraz oceny jego budowy z możliwością poszukiwania polipów, uchyłków, przewężeń – bez konieczności zakładania endoskopu do światła jelita.
