U nas zapłacisz kartą
Przez co pojawiają się pryszcze?
Pryszcze na plecach – kto jest najbardziej narażony?
Opisywane zmiany dotykają najczęściej młodzież. Zdecydowana większość nastolatków zmaga się z problemem zmian skórnych w mniejszym lub większym stopniu. Zmiany dotyczą nie tylko pleców – mogą być zlokalizowane w wielu miejscach ciała (głównie na twarzy i klatce piersiowej). Zwykle pojawiają się tam, gdzie najwięcej jest gruczołów łojowych. Nieco rzadziej mamy do czynienia z występowaniem zmian skórnych w innym wieku. W grupie osób od 35. do 44. roku życia mówimy tutaj o 8% populacji, natomiast w przypadku noworodków zmiany mogą dotykać co piąte urodzone dziecko [1, 2].
By zmniejszyć ryzyko powstawania wykwitów, należy skupić się na higienie. Dokładne i częste mycie stref dotkniętych zmianami jest konieczne, by stale zwalczać drobnoustroje gromadzące się w tych miejscach. Odpowiednia higiena jest szczególnie istotna w okresie letnim, gdy skóra wystawiona jest na działanie wysokich temperatur, co sprzyja intensywnemu poceniu się. Dodatkowo należy zadbać o prawidłowo zbilansowaną dietę. Pomocne będą także preparaty dostępne w aptece, takie jak witaminy z grupy B o działaniu przeciwłojotokowym. Warto także zadbać o prawidłowy poziom witamin C, A, E. Pomocny może okazać się także cynk, który pomaga utrzymać prawidłową kondycję skóry. Alternatywnie można zaopatrzyć się w preparaty złożone zawierające najczęściej witaminy oraz wyciągi roślinne o działaniu antyseptycznym, antyoksydacyjnym i oczyszczającym. W aptece znajdziemy również szeroki wybór kosmetyków przeciwtrądzikowych. Działają one nawilżająco, łagodząco i przeciwbakteryjnie, a jednocześnie regulują wydzielanie sebum. Warto rozważyć także kąpiele ziołowe, do których można użyć np.:
- fiołka trójbarwnego,
- lipy,
- rumianku,
- szałwii [2].
Jakie są przyczyny trądziku przed okresem?
Trądzik pospolity to powszechna choroba skóry, która często nasila się w fazie lutealnej – między owulacją a miesiączką. Pryszcze przed okresem mogą się pojawić nawet u osób, które na co dzień nie mają problemów z cerą. Wynika to z faktu, że zmiany hormonalne zachodzące po owulacji mają spory wpływ na kondycję skóry.
Jedne z żeńskich hormonów płciowych – estrogeny – hamują produkcję sebum przez gruczoły łojowe w skórze. Zmniejszają też wydzielanie męskich hormonów płciowych – androgenów, w tym testosteronu. W niewielkich ilościach są one obecne także u kobiet, gdzie odpowiadają m.in. za odczuwanie podniecenia seksualnego.
W fazie lutealnej poziom estrogenów spada, przez co słabnie wywoływany przez nie efekt. Z tego względu rośnie wpływ androgenów, które działają na organizm zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Na przykład ich obecność sprawia, że w trakcie owulacji rośnie libido. Jednocześnie mogą wywołać trądzik przed okresem. Androgeny powodują powiększenie gruczołów łojowych oraz nasilają wydzielanie sebum. To z kolei prowadzi do zatkania porów w skórze i powstania pryszczy przed okresem.
W fazie lutealnej cyklu rośnie także poziom progesteronu. Wzmacnia on działanie androgenów, ponieważ również zwiększa produkcję łoju w skórze. Trądzik hormonalny może też wystąpić wtedy, kiedy wahania hormonów wynikają z innych przyczyn niż miesiączka. Towarzyszy on: ciąży, menopauzie czy schorzeniom zaburzającym prawidłowy cykl menstruacyjny, np. zespołowi policystycznych jajników.
„Kiedy endometrioza i adenomioza staną ze sobą w parze, stan zdrowia kobiety znacznie się pogarsza, a ból jest nie do zniesienia” – mówi Monika Salamon
Jak wygląda trądzik przed okresem?
Wypryski przed okresem wyglądają podobnie jak podczas normalnego trądziku – to czerwone, opuchnięte zmiany zapalne, często z białym czubkiem. Najczęściej pojawiają się w dolnych partiach twarzy, np. na brodzie, szyi czy wokół ust. Ponadto możesz wtedy zaobserwować zwiększoną liczbę drobnych, czarnych zaskórników na skórze. A na ile dni przed okresem wyskakują pryszcze? Przyjmuje się, że zwykle trądzik pojawia się ok. 10 dni przed miesiączką, a po rozpoczęciu krwawienia stan skóry dość szybko ulega poprawie.
Nie da się całkowicie zapobiec powstaniu bolących pryszczy przed okresem. Możesz jednak zmniejszyć ryzyko ich rozwoju, jeśli zadbasz o swój organizm i utrzymasz go w dobrej kondycji. Równowagę hormonalną zakłócają zmęczenie i stres. Nasilają one produkcję kortyzolu, który zaburza pracę innych hormonów. W dniach przed okresem unikaj więc nerwowych sytuacji, zadbaj też o odpowiednio długi sen.
Niektóre składniki żywności, głównie cukry proste i alkohol, sprzyjają powstawaniu wyprysków przed okresem. Postaraj się ograniczyć ich spożycie, żeby nie zwiększać ryzyka rozwoju zmian trądzikowych. Zadbaj też o swoją skórę:
- stosuj dopasowane do rodzaju cery kosmetyki, które nie będą zapychały porów,
- unikaj dotykania twarzy w ciągu dnia, żeby nie przenieść na nią drobnoustrojów z dłoni,
- dbaj o odpowiednie nawilżenie skóry – jeśli jest zbyt sucha, nasila się produkcja sebum. Pij dużo płynów, żeby dostarczyć wodę także od wewnątrz.
Pryszcze - leczenie
Stosuje się różne metody w zależności od nasilenia i rodzaju trądziku. Terapia jest zwykle długotrwała. Przy łagodnym przebiegu wystarcza stosowanie miejscowych preparatów zawierających retinoidy, nadtlenek benzoilu, antybiotyki (erytromycyna i klindamycyna), kwas azelainowy. W średnio- lub bardzo nasilonym trądziku grudkowo-krostkowym stosuje się doustnie antybiotyki najczęściej z grupy tetracyklin. W cięższych postaciach trądziku, przy przewlekłym przebiegu choroby oraz oporności na inne formy leczenia stosuje się pochodne witaminy A, która działa na łojotok, nadmierne rogowacenie ujść przewodów łojowych oraz odczyn zapalny. Uwaga! W związku z działaniem uszkadzającym płód konieczne jest bezwzględne unikanie ciąży przez cały czas trwania leczenia witaminą A oraz po jego zakończeniu.
Odradza się celowe opalanie cery z wypryskami, w związku z tym, że pod wpływem promieni ultrafioletowych dochodzi do nasilenia istniejących zaburzeń złuszczania naskórka, w efekcie czego następuje pogorszenie stanu skóry skłonnej do trądziku w okresie jesiennym.
