U nas zapłacisz kartą
Czopy łojowe we włosach - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Objawy łojotoku
Nadprodukcja łoju występuje zazwyczaj w miejscach o zwiększonej ilości gruczołów łojowych jak owłosiona skóra głowy, tzw. strefa T na twarzy: czoło, nos również fałdy nosowo – policzkowe czy okolica mostka, międzyłopatkowa i za uszami.
Łojotok skóry głowy objawia się tłustymi, zlepionymi włosami już niedługo po umyciu. Podczas trichoskopii na skórze głowy widać zaczopowane ujścia mieszków włosowych, tzw. czopy rogowe, często puste ujścia mieszków włosowych.
Wytwarzanie sebum zmienia się wraz z wiekiem: duże u noworodków z tendencją do zmniejszania, aż do okresu dojrzewania, gdzie gwałtownie wzrasta, po zakończeniu pokwitania znów spada.
Stanowi podłoże do powstania łupieżu tłustego, z którego z kolei może rozwinąć się łojotokowe zapalenie skóry.
Łojotok ulega stopniowemu zmniejszeniu wraz postępowaniem łysienia, zwłaszcza podczas łysienia androgenowego, któremu może towarzyszyć czy przy łojotokowym zapaleniu skóry, które może być jego następstwem.
Podczas łojotoku z nieprawidłowej pielęgnacji występują cechy suchej skóry, mogą występować zaczerwienienia i odczuwalny dyskomfort i swędzenie.
Budowa gruczołów łojowych
Gruczoł łojowy powstaje z głębokiego wpuklenia pochewki zewnętrznej włosa. Zbudowany jest z rozgałęzionych pęcherzyków z sześciennymi komórkami macierzystymi, które ulegają dzieleniu. Następnie część komórek potomnych rozpoczyna intensywną syntezę lipidów, której towarzyszy później degeneracja organelli. Po tym cała komórka ulega apoptozie. Dlatego gruczoł łojowy uważa się za gruczoł holokrynowy. Oznacza to, że całe komórki zostają przekształcone w wydzielinę. Kanał wyprowadzający gruczołu łojowego jest zbudowany z nabłonka wielowarstwowego płaskiego.
Zagęszczenie gruczołów łojowych na ludzkim ciele szacuje się na 100–800 na cm². Zlokalizowane są głównie w bliskiej okolicy włosa. Podeszwy stóp i wewnętrzna powierzchnia dłoni zawierają ich najmniej. Największe nagromadzenie gruczołów łojowych jest na środkowej części twarzy, ramionach, klatce piersiowej, plecach i skórze głowy. Szczególnie duże gruczoły łojowe występują w skórze nosa, policzków i małżowin usznych. Mogą być również w obrębie skóry nieowłosionej, wówczas ich odcinki wydzielnicze uchodzą bezpośrednio na powierzchnię skóry. Dotyczy to gruczołów łojowych na sutkach (gruczoły Montgomery'ego), powiekach (gruczoły Meiboma), wargach, napletku i okolicy odbytu.
Leczenie łojotoku – jak wygląda? Sposoby leczenia łojotoku
Priorytetem w przypadku leczenia łojotoku jest dotarcie do przyczyny nadmiernej pracy gruczołów łojowych . Niedobory należy wyrównać do optymalnych, funkcjonalnych dla skóry głowy poziomów poprzez dietę i/lub suplementację. Jeżeli za łojotok odpowiadają zaburzenia gospodarki hormonalnej, wymagana będzie konsultacja z lekarzem – endokrynologiem, a nawet terapia farmakologiczna.
W pielęgnacji skóry dotkniętej łojotokiem stosuje się produkty seboregulujące , ale także nawilżające, a jeżeli występuje już łuska i stany zapalne – niezbędne będzie także działanie keratolityczne, cytostatyczne, przeciwzapalne i przeciwgrzybicze . Warto wprowadzić do rutyny również peeling skóry głowy, który na bieżąco będzie usuwał rogowaciejący naskórek i pomoże substancjom aktywnym lepiej zadziałać.
Należy wdrożyć także techniki mycia ułatwiające dokładne oczyszczenie skóry głowy, np. spienianie szamponu, dwukrotne myci e czy przetrzymanie piany na skórze .
Przydatnym elementem pielęgnacji skóry łojotokowej mogą okazać się też wcierki/lotiony . To najczęściej skoncentrowane, ziołowe preparaty, które mają za zadanie normalizować pracę gruczołów łojowych. Formuły wcierek najczęściej pozwalają na pozostawienie ich na dłuższy czas bez efektu obciążenia, dzięki czemu działają aż do kolejnego mycia.
W pielęgnacji przeciwłojotokowej powinny znaleźć się substancje o działaniu:
- seboregulującym – wyciąg z wierzby białej, wyciąg z czarnej rzodkwi, siarka, witamina B3 (niacynamid), ekstrakt z drożdży, glukonian cynku, wyciąg z grzyba Hub,
- przeciwgrzybiczym – climbazol, pirokton olaminy, siarczek selenu, olejek z drzewa herbacianego,
- keratolitycznym – kwasy alfahydroksylowe, papaina, bromelaina, kwas salicylowy,
- nawilżającym – witamina B5 (kwas pantotenowy), gliceryna, aloes.
Wydzielanie łoju
Wydzielanie łoju, w zależności od: miejsca, wieku, płci, pory dnia, stanu zdrowia czy zażywanych leków, waha się od kilku do kilkuset miligramów na cm2 na dobę (mg/cm2).
Odchylenia w ilości i składzie wydzielanego łoju stają się podstawą wielu schorzeń dermatologicznych.
Niehormonalne czynniki wewnętrzne:
- Temperatura otoczenia – im wyższa, tym więcej sebum produkują gruczoły (co 1°C wydzielanie łoju zwiększa się o 10%).
- Fizjologiczny profil produkcji sebum – najwięcej łoju produkowane jest pomiędzy godziną 10 a 11, najmniej zaś pomiędzy 4 i 6 rano.
- Okolica ciała – najwięcej gruczołów łojowych znajduje się na tułowiu, klatce piersiowej, w części środkowej twarzy (tzw. strefa T) – 400–900 na cm2, najmniej na przedramionach i kończynach dolnych – 100 na cm2.
- Niedobór witamin B2, B6 i A.
- Wiek – wydzielanie łoju jest bardzo duże po urodzeniu, po 6 miesięcy obniża się, wzrasta w okresie dojrzewania. Ponownie obniża się około 40. r.ż., a u kobiet w okresie menopauzy właściwie zanika.
Bardzo ważnym i często niedocenianym czynnikiem regulującym wydzielanie łoju jest ilość i skład łoju zalegającego na powierzchni skóry. W pielęgnacji skóry łojotokowej należy unikać nadmiernego wysuszania jej powierzchni. Matowienie skóry, intensywne „zbieranie” wydzieliny gruczołów łojowych staje się dla nich sygnałem do wzmożonej produkcji. Naturalnie produkowany łój dzięki płynnej konsystencji jest bez trudu usuwany z przewodu wyprowadzającego gruczołów łojowych, nie powoduje zalegania i nie staje się przyczyną zmian trądzikowych. Nadużywanie preparatów matujących, podkładów zawierających czynniki absorbujące wydzielinę łojową staje się często zewnątrzpochodną przyczyną trądziku (tzw. trądzik kosmetyczny, niemowlęcy).
Czynniki hormonalne regulujące wydzielanie łoju
- dehydroepiandrosteron (DHEA)
- testosteron
- 4-androstenedion
- androstendiol (5alfaandrostene3beta,17 diol)
