U nas zapłacisz kartą
Czopy łojowe we włosach - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Jak często występuje łojotok?
Gruczoły łojowe zmieniają intensywność swojej pracy w ciągu życia. Zaczynają dojrzewać już w okresie noworodkowym, bazując jeszcze na hormonach matki. Niedojrzałe u malucha funkcje skóry mogą nie poradzić sobie z nagromadzeniem łoju i tworzącą się łuską, przez co powstaje ciemieniucha – łojotokowe zapalenie skóry o łagodnym i przemijającym przebiegu. Z czasem praca gruczołów się zmniejsza, by w wieku dorastania (około 9-18 lat) ponownie wzrosnąć. Wówczas nastolatkowie mają problemy nie tylko z łojotokiem skóry głowy, ale pojawia się on także na twarzy, skutkując trądzikiem. Następnie aktywność gruczołów łojowych ponownie maleje. W dorosłym życiu jest oznaką zaburzeń , najczęściej w obrębie pracy gospodarki hormonalnej, ale także niedoborów lub nieodpowiedniej pielęgnacji zewnętrznej [2].
Rzadko mamy do czynienia z sytuacją, kiedy skóra ma tendencję do przetłuszczania i nic nie da się w tym przypadku zrobić, bowiem najczęściej wiele zależy od nas samych i często własnymi wyborami lub zaniedbaniami przyczyniamy się do nadprodukcji sebum. Wśród przyczyn powstawania łojotoku możemy znaleźć zarówno te wynikające z błędów pielęgnacyjnych (jak np. nieprawidłowa technika mycia czy chociażby nieodpowiednio dobrany do rodzaju skóry głowy szampon), jak i te, które są regulowane przez wewnętrzne receptory , warunkowane nie tylko dietą, ale także ogólnym stylem życia czy gospodarką hormonalną.
Wewnętrzne receptory gruczołów łojowych
- Receptor dla DHT – gruczoły łojowe są również miejscem przetwarzania hormonów androgenowych, dzięki znajdującym się w skórze enzymom. Są one odpowiedzialne za przekształcanie cholesterolu w steroidy lub DHEA (dehydroepiandrosteron), który jest prekursorem nadnerczowym. Ma to przełożenie na proces powstawania łojotoku poprzez występujące w dużej ilości na skórze głowy receptory AR (jądrowe receptory androgenowe). To najczęstszy czynnik powodujący łojotok skóry głowy.
- Receptor dla histaminy – aktywowany w procesie ochronnym. Histamina to hormon naturalnie występujący w ludzkim organizmie, którego uwolnienie najczęściej występuje w kontakcie z alergenem, ale także w przypadku urazu, ucisku czy obrzęku.
- Receptor dla neuromodulatorów – znajdziemy tu substancję P i kortykotropinę, aktywowane głównie przez stres. Wydzielanie kortyzolu powoduje rozpad białek i zahamowanie syntezy kolagenu, co skutkuje znacznym osłabieniem funkcji ochronnych płaszcza hydrolipidowego skóry.
- Receptor dla PPAR-α, -β i -γ (receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów) – stymulowane przez wolne kwasy tłuszczowe oraz cholesterol.
- Receptory dla IGF-1 – stymulowane przez cukier.
- Receptor dla leptyn – pobudzany przez tłuszcze [1].
Łojotok – objawy i skutki braku leczenia
Wydzielanie łoju u każdego przebiega inaczej. Bywa tak, że przetłuszczanie występuje tylko w konkretnej sferze lub gruczoły nadmiernie pracują na całym ciele. Skóra głowy zazwyczaj wymaga mycia co 2-3 dni. O nadmiernym przetłuszczaniu skóry głowy mówimy wówczas, gdy skóra wymaga mycia częściej niż raz dziennie.
Do objawów nadmiernej aktywności gruczołów łojowych na skórze głowy należą:
- wyraźne pokrycie łojem skóry i włosów,
- nieprzyjemny zapach,
- brak świeżości i odbicia od nasady krótko po myciu,
- przylgnięcie włosów do głowy,
- zaczopowania mieszków włosowych,
- łupież tłusty,
- stan zapalny,
- świąd,
- zaczerwienienie,
- wypadanie włosów.
Nieleczony łojotok prowadzi do łojotokowego zapalenia skóry . Jest to jedno z najczęstszych schorzeń dermatologicznych – szacuje się, że dotyka około 3% populacji [3]. To stan, w którym na skutek zaburzonego mikrobiomu skóry dochodzi do powstania stanu zapalnego, wykwitów rumieniowo-złuszczających i tłustych strupów. Za przyczynę powstawania ŁZS uważa się nadmierną kolonizację grzyba z rodzaju Malassezia . Drożdżak ten stanowi naturalną florę skóry, jednak w sprzyjających warunkach (nadmierne wydzielanie łoju) dochodzi do patologicznego wzrostu i zaburzenia równowagi mikrobiologicznej, co skutkuje uciążliwymi objawami, takimi jak: duży świąd, ból skóry głowy, tłuste łuski.
Leczenie przerostu gruczołów łojowych
W leczeniu przerostu gruczołów łojowych stosuje się środki farmakologiczne, np. miejscowe retinoidy i kwas salicylowy o działaniu przeciwłojotokowym, keratolitycznym i przeciwzapalnym. Ważna jest odpowiednia higiena. Przerośnięte gruczoły łojowe można usunąć, stosując peelingi chemiczne i laseroterapię, która jest obecnie metodą najbardziej popularną i niezwykle skuteczną. Przed zabiegiem skóra twarzy zostaje znieczulona. Następnie wypala się pojedynczo gruczoły łojowe. Bezpośrednio po zabiegu pojawić się mogą niewielkie nadżerki, ranki, które goją się w ciągu kilku dni. Przyspieszenie tego procesu przyniosą specjalne kremy. Zabieg to koszt rzędu 300–650 zł.
W przypadku torbieli gruczołów łojowych zmiany niewielkich rozmiarów są najczęściej nacinane i drenowane, a większe torbiele usuwa się chirurgicznie. Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym. Niekiedy stosuje się też procedury mniej inwazyjne, np. laseroterapię i kriochirurgię. W sytuacji zakażenia torbieli konieczna jest wcześniejsza antybiotykoterapia.