U nas zapłacisz kartą
Czy blizny znikają? Tajemnice ich leczenia i pielęgnacji
Skąd się biorą blizny po ospie?
Ospa wietrzna to bardzo częsta i bardzo zaraźliwa choroba zakaźna wieku dziecięcego, choć chorują na nią także dorośli, którzy nie przeszli jej wcześniej. Dzięki nieobowiązkowych szczepieniom przeciw tej chorobie spadło nieco liczba zachorowań, mimo to wciąż słyszy się o wiatrówce szalejącej w dużych skupiskach dziecięcych – żłobkach i przedszkolach.
Charakterystycznym objawem ospy wietrznej są pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, które w trakcie choroby pękają i zamieniają się w strupki, powodując silny świąd. To właśnie swędzenie jest przyczyną rozdrapywania zmian, a to kończy się powstaniem blizny w miejscu uszkodzonego strupa.
Ślady po strupkach pojawiają się też wtedy, gdy w czasie pęknięcia pęcherzyka dojdzie do nadążenia rany, przez co goi się nieprawidłowo.
Blizna po ospie należy do rodzaju blizn zanikowych, co oznacza, że w miejscu rany brakuje tkanki, dlatego blizny mają postać mniej lub bardziej głębokich dziur w skórze.
Czym jest blizna i jak powstaje? Etapy rozwoju blizn
Blizna to pozostałość po zagojonej ramię, którą stanowią nowe tkanki oraz włókna kolagenowe, które zastępują te, które uległy przerwaniu oraz uszkodzeniu. Proces prawidłowego gojenia ran i powstawania blizn opiera się na trzech etapach. Pierwszy z nich to faza zapalna, która trwa od dwóch do trzech dób. Drugi etap to proliferacyjna, która trwa kilka tygodni i wtedy właśnie mamy do czynienia z tworzeniem się nowego naskórka. Trzeci etap to faza remodelingu lub dojrzewania, kiedy to nowe włókna kolagenowe zastępują stare. Ostatni etap trwa aż do tego momentu, kiedy blizna przestaje się jakkolwiek zmieniać, czyli aż do dwóch lat.
Niektóre z blizn, mogą z czasem całkowicie zaniknąć - dzieje się tak w przypadku, kiedy rana była niewielka i bardzo powierzchowna. Istnieją trzy podstawowe rodzaje blizn (w rozróżnieniu ich wyglądu):
Blizny i ich rodzaje:
1. blizny keloidowe - inaczej zwane "bliznowcami", to blizny, które charakteryzuje wypukłość, są twarde i zwykle przybierają nieregularny kształt, bliznowce są wynikiem nieprawidłowego gojenia się rany, a właściwie można by to nazwać zbyt nadgorliwym gojeniem się - w efekcie czego powstaje zbyt wiele nowych włókien kolagenowych, które sprawiają, że blizna rozrasta się,
2. blizny przerostowe - podobnie jak blizna keloidowa jest wypukła oraz twarda, a do tego zwykle zaczerwieniona, co pocieszające, blizny te mogą nawet całkowicie zaniknąć wraz z upływającym czasem, jednakże jeśli nie będziesz mieć szczęścia, blizna przerostowa może nawet rozszerzyć się i zająć zdrowe tkanki skóry,
3. blizny zanikowe - można by je nazwać odwrotnością blizn keloidowych, gdyż powstają na skutek zaburzonego gojenia rany, które to z kolei spowodowane jest zbyt niskim poziomem kolagenu, przykładem blizny zanikowej są na przykład blizny potrądzikowe, blizny zanikowe to także rozstępy, które spowodowane są gwałtownym rozciągnięciem skóry, a co za tym idzie, rozerwaniu włókien kolagenowych.
Co na blizny po ospie? Naturalne metody
Jak się pozbyć blizn samodzielnie? Jedną z dość popularnych metod naturalnych jest stosowanie witaminy E. Jest ona uważana za skuteczne narzędzie w leczeniu zmian skórnych, nie tylko po ospie. Badania nie dowiodły jednak, że witamina E zmniejsza blizny – przeciwnie, stosowanie jej na rany może nawet pogorszyć ich stan i często prowadzi do pojawienia się kontaktowego zapalenia skóry.
Podobnie jest z aloesem, który wprawdzie przyspiesza gojenie się ran, jednak nie zmniejsza istniejących już blizn. Badania nie potwierdziły również skuteczności masła kakaowego w leczeniu rozstępów i blizn po ospie.
Najlepsze rekomendacje medyczne wydaje się mieć olejek różany, który zawiera przeciwutleniacze (kwas askorbinowy) i kwasy tłuszczowe. Testy wykazały, że nakładanie olejku na świeżą bliznę dwa razy dziennie przez 12 tygodni poprawiło ostateczny jej wygląd.
Sprawdza się również kolagen, który jest składnikiem głębszych warstw skóry – to właśnie uszkodzenie włókien kolagenowych jest przyczyną powstawania dziur w skórze. Można go spożywać w pokarmach (golonka, galaretki mięsne i produkty z żelatyną) lub stosować zewnętrznie w kremach z kolagenem. Warto jednak podkreślić, że takie terapie nie sprawdzają się w przypadku blizn mających kilka lub kilkanaście lat.
Blizny - najczęściej zadawane pytania
Poniżej przedstawiamy najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi, jakich udzieliła dermatolog lek. Barbara Dziewulska w Grupie LUX MED.
Jak długo blizna jest czerwona? Kiedy blizna blednie?
Blizna powstaje w miejscu ubytku skóry sięgającym poniżej warstwy rozrodczej naskórka, stąd wypełnienie ubytku następuje przez tkankę łączną komórki oraz włókna. Gdy w pobliżu jest nerw, może występować bolesność blizny. Początkowo blizna może być intensywnie czerwona, a następnie przechodzi przez różne etapy gojenia, co zazwyczaj trwa kilka miesięcy. Czas, jaki potrzebny jest do zmiany koloru blizny na jasny, zależy od wielu czynników, takich jak:
- rodzaj blizny,
- genetyka danej osoby,
- skuteczność procesu gojenia.
Ostateczny wygląd blizny może się stabilizować po około roku.
Dlaczego blizny swędzą?
Swędzenie blizn jest zazwyczaj związane z procesem gojenia i odbudowy kolagenu. To naturalna reakcja organizmu na uszkodzenie skóry. W przypadku intensywnego swędzenia lub trwającego długo warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ może to wskazywać na reakcję alergiczną, infekcję lub inne problemy z procesem gojenia.
Czy można zrobić tatuaż na bliźnie?
Wykonywanie tatuażu na bliźnie jest możliwe, jednak zaleca się poczekanie, aż blizna całkowicie się zagoi. Przed decyzją o tatuażu warto skonsultować się zarówno z dermatologiem, który oceni stan skóry, jak i z tatuażystą, który może doradzić, czy skóra jest odpowiednio zagojona i gotowa na tatuaż. W niektórych przypadkach konieczne może być odczekanie kilku miesięcy lub nawet roku.
Czy blizny można opalać?
Opalanie blizn może prowadzić do trudniejszego procesu gojenia, a także zwiększyć ryzyko przebarwień skóry. Zaleca się ostrożność, szczególnie na początkowym etapie, gdy blizna jest jeszcze czerwona. Stosowanie wysokich filtrów przeciwsłonecznych na obszarze blizny pomoże zminimalizować ryzyko niepożądanych efektów.
