U nas zapłacisz kartą
Czy można być uczulonym na człowieka?
Czy można mieć alergię na złoto? Fakty i wątpliwości
Rola złota w powstawaniu alergii kontaktowej nie została jeszcze dokładnie zbadana, podobnie zresztą jak mechanizm interakcji tego metalu ze skórą [5]. Temat alergii na złoto jest kontrowersyjny.
Niektórzy badacze podkreślają, że złoto może wywołać wyprysk kontaktowy tylko w określonych warunkach klinicznych – gdy dojdzie do jonizacji [5,7]. Metal ulega wówczas przekształceniu w postać rozpuszczalną przez aminokwasy znajdujące się w płynach ustrojowych takich jak pot. Dopiero wtedy może być wchłaniany przez skórę. Złoto metaliczne jest jednak trudne do rozpuszczenia, więc ilość uwolnionego złota rzadko bywa wystarczająca do wywołania reakcji alergicznej [5].
Zanim stwierdzono, że złoto w wyrobach biżuteryjnych może uczulać, znane były przypadki nietolerancji leków, które zawierają ów pierwiastek [6]. Z biegiem czasu coraz więcej osób zgłaszało pojawianie się zmian skórnych po kontakcie ze złotymi kolczykami i pierścionkami. Obecnie wiadomo, że większość osób ze stwierdzoną alergią na złoto to kobiety – prawdopodobnie dlatego, że częściej niż mężczyźni używają biżuterii [5].
Występują także przypadki nadwrażliwości u pacjentów z uzupełnieniami stomatologicznym na złocie [6]. Ponadto udowodniono, że alergia kontaktowa na złoto często dotyczy pacjentów ze stentami. Stenty pokryte złotem uwalniają jony do otaczających tkanek. W wyniku ciągłego uwalniana jonów może dojść nawet do zapalenia śródbłonka w naczyniu, w którym znajduje się stent [5].
Obecnie nie ma wątpliwości co do tego, że kontakt ze złotem może wiązać się z reakcjami skórnymi. Reakcje na złoto bywają opóźnione (do 3 tygodni po kontakcie) i uporczywe. Ale wiedza ta jest stosunkowo świeża.
Szybko jednak okazało się, że sama dodatnia próba płatkowa nie jest wystarczającym dowodem na występowanie nadwrażliwości. Dużą część wyników dodatnich uznano za nieistotną klinicznie [5]. Alergia na złoto wymaga potwierdzenia w próbie prowokacyjnej [7]. Jej wykrycie pozostaje więc dużym wyzwaniem diagnostycznym [5].
Alergia na rośliny ogrodowe
- Rośliny ogrodowe
W czołówce alergennych roślin ozdobnych znajdują się gatunki z rodziny astrowatych, które można spotkać w wielu przydomowych ogródków. Są to np. słonecznik, rumianek, krwawnik, stokrotka, nagietek oraz chwasty, takie jak bylica pospolita. Najsilniej spośród astrowatych alergizują chryzantemy, na które nadwrażliwość najczęściej objawia się jako świąd dłoni i przedramion [1]. Przebadano holenderskich hodowców tych kwiatów i okazało się, że aż 20% z nich jest uczulonych na ich pyłek [2]. W obrębie rodziny astrowatych dużym problemem jest częste występowanie reakcji krzyżowych. Są wynikiem „mylenia” przez organizm białek, na które jest uczulony z innymi cząsteczkami o podobnej budowie. Z tego powodu osoby uczulone np. na chryzantemy mogą reagować na inne rośliny astrowate, np. sałatę [3].
Alergia na złoto. Czy złota biżuteria może uczulać?
Biżuteria często bywa przyczyną wyprysku kontaktowego. Ale czy można mieć alergię na złoto? Ten najszlachetniejszy z kruszców, używany od tysięcy lat, uchodzi za przyjazny alergikom, którzy reagują wysypką na nikiel czy kobalt. Powszechnie uznaje się, że jest obojętny dla zdrowia człowieka w kontakcie ze skórą. Co na ten temat mówią badania naukowe?
Złoto jest wysoko cenionym kruszcem, który już od czasów starożytnych służy manifestowaniu splendoru i bogactwa [1]. Wiele odniesień do złota – jako symbolu bogactwa ziemskiego – znajdujemy w Biblii. Ów szlachetny metal występuje tam m.in. jako jeden z darów przyniesionych nowo narodzonemu Dzieciątku przez Trzech Króli.
Złoto jest nie tylko środkiem płatniczym, materiałem zdobniczym i surowcem jubilerskim. Odgrywa też znaczącą rolę w przemyśle, m.in. elektronicznym (budowa kondensatorów, elektrod, kabli) oraz spożywczym (ciasta, alkohole, czekolady z płatkami złota) [1,2,3]. Ze złota wykonuje się np.:
- implanty stosowane np. w stomatologii i mikrochirurgii,
- złote obciążniki wszczepiane w powieki przy ich niedomykalności,
- protezy naczyniowe (stenty) dla pacjentów z chorobą niedokrwienną serca [1,6].
Poza tym złoto jest składnikiem wielu leków i kosmetyków. Nanozłoto (powstające przez redukcję soli złota) występuje w preparatach wykorzystywanych w zabiegach pielęgnacyjnych i przeciwstarzeniowych [4]. Natomiast złoto koloidalne to bardzo dobry nośnik substancji – uławia ich transport do docelowych komórek ciała [1].
Metal ten znalazł szerokie zastosowanie w medycynie: od technik badawczych przez diagnostykę medyczną i inżynierię genetyczną aż po terapię różnych schorzeń. Złoto wykorzystuje się w leczeniu m.in. nowotworów, reumatoidalnego zapalenia stawów, półpaśca, ostrej postaci astmy [1]. Obecnie trwają badania nad zastosowaniem go w terapii osób zakażonych wirusem HIV [1].
Uczulenie na miód: przyczyny pierwotne
To co dla pszczół jest pożytkiem, dla ludzi może być niestety przedmiotem uczulenia. Alergia na miód jest bowiem wywołana obecnością w nim różnego rodzaju alergenów, czyli cząsteczek powodujących nieprawidłową reakcję układu immunologicznego naszego organizmu.
Do tych miodowych alergenów zalicza się:
- pyłki kwiatów – to najczęstszy powód uczulenia na miód
- pyłki traw – np. tymotki siewnej, życicy trwałej
- pyłki drzew – np. leszczyny, lub brzozy
- pyłki innych roślin – np. słonecznika, w tym także ziół, np. mniszka lekarskiego, nawłoci pospolitej
- zarodniki grzybów pleśniowych i drożdżoidalnych
Co więcej, podczas przenoszenia nakropu i jego dojrzewania, w miodzie jako produkcie ostatecznym mogą się znaleźć także białko pszczele i kawałki pszczelich odwłoków, które także mają cechy alergizujące. Ten alergen jest szczególnie niebezpieczny dla osób uczulonych na jad owadów. W efekcie jego przyjęcia może u nich dojść do uczulenia krzyżowego.
Zdecydowanie najrzadziej uczulenie na miód wywołuj rozkruszek – pajęczak, którym może być zanieczyszczony miód.
