U nas zapłacisz kartą
Czy można być uczulonym na człowieka?
Alergia na złoto. Czy złota biżuteria może uczulać?
Biżuteria często bywa przyczyną wyprysku kontaktowego. Ale czy można mieć alergię na złoto? Ten najszlachetniejszy z kruszców, używany od tysięcy lat, uchodzi za przyjazny alergikom, którzy reagują wysypką na nikiel czy kobalt. Powszechnie uznaje się, że jest obojętny dla zdrowia człowieka w kontakcie ze skórą. Co na ten temat mówią badania naukowe?
Złoto jest wysoko cenionym kruszcem, który już od czasów starożytnych służy manifestowaniu splendoru i bogactwa [1]. Wiele odniesień do złota – jako symbolu bogactwa ziemskiego – znajdujemy w Biblii. Ów szlachetny metal występuje tam m.in. jako jeden z darów przyniesionych nowo narodzonemu Dzieciątku przez Trzech Króli.
Złoto jest nie tylko środkiem płatniczym, materiałem zdobniczym i surowcem jubilerskim. Odgrywa też znaczącą rolę w przemyśle, m.in. elektronicznym (budowa kondensatorów, elektrod, kabli) oraz spożywczym (ciasta, alkohole, czekolady z płatkami złota) [1,2,3]. Ze złota wykonuje się np.:
- implanty stosowane np. w stomatologii i mikrochirurgii,
- złote obciążniki wszczepiane w powieki przy ich niedomykalności,
- protezy naczyniowe (stenty) dla pacjentów z chorobą niedokrwienną serca [1,6].
Poza tym złoto jest składnikiem wielu leków i kosmetyków. Nanozłoto (powstające przez redukcję soli złota) występuje w preparatach wykorzystywanych w zabiegach pielęgnacyjnych i przeciwstarzeniowych [4]. Natomiast złoto koloidalne to bardzo dobry nośnik substancji – uławia ich transport do docelowych komórek ciała [1].
Metal ten znalazł szerokie zastosowanie w medycynie: od technik badawczych przez diagnostykę medyczną i inżynierię genetyczną aż po terapię różnych schorzeń. Złoto wykorzystuje się w leczeniu m.in. nowotworów, reumatoidalnego zapalenia stawów, półpaśca, ostrej postaci astmy [1]. Obecnie trwają badania nad zastosowaniem go w terapii osób zakażonych wirusem HIV [1].
Czy można mieć alergię na złoto? Fakty i wątpliwości
Rola złota w powstawaniu alergii kontaktowej nie została jeszcze dokładnie zbadana, podobnie zresztą jak mechanizm interakcji tego metalu ze skórą [5]. Temat alergii na złoto jest kontrowersyjny.
Niektórzy badacze podkreślają, że złoto może wywołać wyprysk kontaktowy tylko w określonych warunkach klinicznych – gdy dojdzie do jonizacji [5,7]. Metal ulega wówczas przekształceniu w postać rozpuszczalną przez aminokwasy znajdujące się w płynach ustrojowych takich jak pot. Dopiero wtedy może być wchłaniany przez skórę. Złoto metaliczne jest jednak trudne do rozpuszczenia, więc ilość uwolnionego złota rzadko bywa wystarczająca do wywołania reakcji alergicznej [5].
Zanim stwierdzono, że złoto w wyrobach biżuteryjnych może uczulać, znane były przypadki nietolerancji leków, które zawierają ów pierwiastek [6]. Z biegiem czasu coraz więcej osób zgłaszało pojawianie się zmian skórnych po kontakcie ze złotymi kolczykami i pierścionkami. Obecnie wiadomo, że większość osób ze stwierdzoną alergią na złoto to kobiety – prawdopodobnie dlatego, że częściej niż mężczyźni używają biżuterii [5].
Występują także przypadki nadwrażliwości u pacjentów z uzupełnieniami stomatologicznym na złocie [6]. Ponadto udowodniono, że alergia kontaktowa na złoto często dotyczy pacjentów ze stentami. Stenty pokryte złotem uwalniają jony do otaczających tkanek. W wyniku ciągłego uwalniana jonów może dojść nawet do zapalenia śródbłonka w naczyniu, w którym znajduje się stent [5].
Obecnie nie ma wątpliwości co do tego, że kontakt ze złotem może wiązać się z reakcjami skórnymi. Reakcje na złoto bywają opóźnione (do 3 tygodni po kontakcie) i uporczywe. Ale wiedza ta jest stosunkowo świeża.
Szybko jednak okazało się, że sama dodatnia próba płatkowa nie jest wystarczającym dowodem na występowanie nadwrażliwości. Dużą część wyników dodatnich uznano za nieistotną klinicznie [5]. Alergia na złoto wymaga potwierdzenia w próbie prowokacyjnej [7]. Jej wykrycie pozostaje więc dużym wyzwaniem diagnostycznym [5].
Objawy alergii u kota mogą obejmować:
- wysypkę skórną,
- świąd skóry,
- łzawienie,
- kaszel,
- kichanie,
- wymioty,
- biegunkę.
Aby zdiagnozować i potwierdzić alergię u kota, lekarz weterynarii musi wykluczyć wszelkie inne możliwe przyczyny wymienionych objawów, gdyż popularne u ludzi testy skórne niestety nie są na tyle miarodajne u zwierząt.
Różne rodzaje alergii u kotów
Istnieją cztery najbardziej popularne typy alergii u kotów obejmujące: alergiczne pchle zapalenie skóry, alergie pokarmowe, atopowe zapalenie skóry oraz alergie kontaktowe.
Alergia u kota — na co kot może mieć alergię? Źródło: 123rf.com
Uczulenie na miód – objawy
Jak rozpoznać, że mam alergię na miód? Same objawy są dość typowe dla uczuleń – problematyczne może się okazać raczej wywnioskowanie, że to właśnie miód spowodował ich wystąpienie.
Najczęściej pojawiają się symptomy o charakterze dermatologicznym: obrzęk powiek i ust, miejscowa lub ogólna pokrzywka i świąd. Mogą również wystąpić objawy gastryczne, takie jak ból brzucha, biegunka i wymioty. Rzadziej dochodzi do reakcji ze strony układu oddechowego – kataru, kaszlu, duszności. Należy przy tym pamiętać, że każdy z wymienionych objawów wystąpi u mniej niż 1 osoby na 1000, cierpiącej już z powodu innych alergii.
Jeśli zdiagnozowano u ciebie alergię na miód – jeszcze nie wszystko stracone. Jeśli objawy nie są nasilone, możesz spróbować kuracji odczulającej. Polega ona na podawaniu w kontrolowanych warunkach (np. w gabinecie zabiegowym lub w domu, ściśle według zaleceń lekarza) bardzo małych dawek miodu. Najczęściej jest to miód wielokwiatowy z najbliższej okolicy, zawiera on bowiem prawdopodobnie te pyłki, na które twój organizm reaguje uczuleniem.
Odczulanie za pomocą miodu należy rozpocząć na ok. 2 miesiące przed okresem pylenia roślin mogących powodować alergie. Wychodzi się od niewielkiej dawki (nie więcej, niż łyżeczka), która będzie zwiększana wraz z biegiem kuracji, w tempie odpowiadającym oswajaniu się organizmu z alergenem. Zamiast spożywania miodu płynnego, można wybrać inną formę odczulania – np. żucie tzw. miodu sekcyjnego, czyli czystego plastra wypełnionego świeżym, nieodwirowanym miodem.
Co ciekawe, miód może służyć jako pomoc osobom uczulonym na inne alergeny – z uwagi na swoje właściwości odkażające i olejki eteryczne, sprawdza się w leczeniu objawów takich jak katar sienny czy astma – o ile nie są one spowodowane przez pyłki.
Uczulenie na miód jest zjawiskiem bardzo rzadkim. Spośród popularnych zamienników cukru, znacznie częściej reakcje alergiczne wywołują ksylitol oraz sztuczne słodziki (np. aspartam). Różne odmiany miodu wywierają określony, pozytywny wpływ na organizm i znajdują zastosowanie nie tylko w kuchni, ale także w medycynie naturalnej i kosmetologii. Jeśli jednak podejrzewasz, że to właśnie miód wywołuje u ciebie nieprzyjemne objawy – podziel się tymi wątpliwościami ze swoim lekarzem.
