U nas zapłacisz kartą
Czy słodycze powodują pojawienie się pryszczy? Badanie mitów i faktów
Czym są zajady?
Zajady to stany zapalne występujące w kącikach ust. Mogą mieć podłoże bakteryjne lub grzybicze, nie zaś – jak w przypadku opryszczki, wirusowe. W okolicy kącika warg pojawia się zaczerwienienie, skóra się przesusza. Powstają pęcherzyki wypełnione płynem, które pękając powodują bolesne ranki. Jest to miejsce trudne do wygojenia, nie należy jednak zaniedbać zmian. Niepodjęcie leczenia może przyczynić się do powstania blizn. Pocieszające jest to, że zajady nie przenoszą się na inne części ciała.
Tak samo jak w przypadku opryszczki, istnieją czynniki aktywizujące występowanie zajadów. Należą do nich:
- brak prawidłowej higieny jamy ustnej,
- niedobory witamin i składników odżywczych – szczególnie z grupy B oraz żelaza,
- cukrzyca,
- infekcja bakteryjna,
- kuracja antybiotykami – sprzyja namnażaniu się drożdżaków,
- noszenie aparatu ortodontycznego lub protezy zębowej – trudniej o prawidłową higienę i dokładne wyczyszczenie wszystkich zakamarków.
Zapobieganie zajadom
W pierwszym kroku trzeba postawić na profilaktykę. Z zajadami bowiem zmagają się osoby niedożywione, przemęczone, żyjące w permanentnym napięciu i stresie. Pomoże wzbogacenie diety o świeże warzywa i sezonowe owoce – zawierają mnóstwo witaminy C, która wspiera budowanie odporności. Braki witamin z grupy B uzupełnić możemy poprzez spożywanie dobrej jakości mięsa, ale też strączków czy orzechów. Warto także sięgnąć po suplementację.
Leczenie zajadów powinno być ukierunkowane na wyeliminowanie przyczyny oraz na łagodzenie objawów, dlatego najlepiej skonsultować się ze specjalistą, który dobierze właściwe metody.
W aptekach dostępne są gotowe produkty na zajady. Należą do nich preparaty miejscowe zawierające witaminy (przede wszystkim z grupy B) oraz substancje nawilżające i przyspieszające regenerację naskórka. Jeżeli dojdzie do nadkażenia bakteryjnego lub grzybiczego, konieczne jest zastosowanie antybiotyku lub leków antygrzybiczych.
Pryszcz - skąd się bierze, jak się go pozbyć
Powstawanie pryszczy na skórze związane jest z trądzikiem, chorobą skóry obfitującej w gruczoły łojowe. Trądzik to dolegliwość powszechna, często występująca w okresie dojrzewania tak u kobiet, jak i mężczyzn. U mężczyzn ma on przebieg ostrzejszy. Trądzik występuje najczęściej w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe, to znaczy w strefie T na twarzy i w rynnach potowych na klatce piersiowej i plecach.
Trądzik rozpoczyna się powiększeniem gruczołów łojowych i nasilonym wydzielaniem łoju. Następuje nadmierne i zmienione rogowacenie ujścia mieszka włosowego, do którego wnika przewód gruczołu łojowego. W ten sposób powstaje czop rogowy, który wypełnia mieszek włosowy i wypycha go ku górze. Dochodzi do zablokowania wydzielania łoju i powstaje woreczek wypełniony tłuszczami i keratyną czyli zaskórnik (comedo). Wraz z powstawaniem zaskórników gwałtownie rozmnażają się bakterie, które normalnie występują w skórze i na jej powierzchni jako nieszkodliwe drobnoustroje. Dopiero łój je uzjadliwia, jest dla nich doskonałą pożywką i stwarza warunki do namnażania.
Dlaczego ludzie wyciskają pryszcze?
Wyciskanie pryszczy na twarzy to niewątpliwie najszybszy sposób, aby pozbyć się wystającej zmiany. Jednak dla niektórych jest to czynność, która przede wszystkim zapewnia poczucie ulgi lub przyjemność. Kiedy przyczyny wyciskania pryszczy są psychologiczne, a sam problem staje się poważny, mówimy o zjawisku trądziku neuropatycznego.
Trądzik neuropatyczny to kompulsywne wyciskanie pryszczy na twarzy lub innych okolicach ciała. Jest to choroba z pogranicza dermatologii oraz psychologii, która może wywoływać pojawianie się nowych wyprysków. Ciągłe rozdrapywanie krost, wyciskanie zaskórników dla wielu osób daje chwilowe zadowolenie. Jednak niestety może namnażać zmiany skórne.
Chcąc uporać się z problemem, powinniśmy udać się do dermatologa, który pomoże nam dobrać odpowiednią metodę leczenia. Równie ważna może okazać się pomoc psychologa lub psychoterapeuty, gdyż przy trądziku neuropatycznym samo leczenie dermatologiczne nie wystarczy. W dużej mierze chodzi o powstrzymanie się od wyciskania i zmianę nawyków. Pomocne jest zwykle unikanie analizowania stanu skóry przy lustrze oraz szukanie innych sposobów na łagodzenie napięcia nerwowego.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
