U nas zapłacisz kartą
Czy Szczypanie Może Powodować Raka? Prawda O Ryzyku i Bezpieczeństwie1 / 2
Jak rozpoznać, że w ciele rozwija się rak?
Nowotwory mogą rozwijać się w ciele w różny sposób, nie wywołując w początkowej fazie żadnych objawów lub przyczyniając się do powstawania dolegliwości, do których można nie przywiązywać większej wagi. Na jakie symptomy ze strony organizmu warto zwrócić uwagę i jakie zrobić badania, by przekonać się, czy w ciele nie rozwija się rak?
Nowotwory należą do jednej z głównych przyczyn zgonów w Polsce. Do rozwoju większości z nich przyczynia się palenie papierosów, złe odżywianie, niska aktywność fizyczna i nieodpowiedni tryb życia[1], ale niekiedy również przewlekłe infekcje wirusowe oraz bakteryjne.
Problemem w Polsce jest nie tylko diagnostyka i leczenie chorób nowotworowych, ale i profilaktyka. Tylko 43 procent Polaków robi podstawowe badania profilaktyczne raz w roku[2]. O zdrowie dbają głównie osoby w kategorii wiekowej 55+, z których 70 procent deklaruje regularne wykonywanie morfologii raz do roku.
Brak regularności wykonywania badań profilaktycznych wciąż stanowi w naszym kraju duży problem, który przekłada się na zbyt późne wykrywanie chorób nowotworowych i zmniejszenie szans na skuteczne wyleczenie choroby. Tymczasem odpowiednio wczesne wykrycie raka może być kluczowe dla efektywności jego leczenia.
Poszczególne typy nowotworów i czas ich rozwoju
- Gastroskopia
- USG lub tomografia jamy brzusznej
- Badanie krwi w kierunku niedokrwistości
- Badanie na krew utajoną w kale
Jak widać, objawy poszczególnych rodzajów nowotworów mogą być mylące, dlatego dla zachowania dobrego zdrowia i szybkiego podjęcia leczenia kluczowe jest wykonywanie badań profilaktycznych. Nowotwór w ciele może rozwijać się kilka lat, nie dając żadnych objawów, ale może również rozwinąć się błyskawicznie – jak nowotwór jajnika. Regularne wykonywanie badań profilaktycznych może pomóc wykryć chorobę, a nierzadko i uratować życie.
Dr n. med. Sarosiek Tomasz
Onkolog kliniczny, Dyrektor Medyczny Szpitala Fieldorfa LUX MED Onkologia
Zobacz stronę lakarza >
Bibliografia
- Dr Janusz Meder, Rak głównym zabójcą ludzi w XXI wieku, Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych, online, Link, dostęp 29.09.2022.
- Szokujące dane: polacy mniej dbają o własne zdrowie niż o… stan samochodu, Upacjenta.pl, online, Link, dostęp 29.09.2022.
- Krajowy Rejestr Nowotworów, Onkologia.pl, online, Link, dostęp 29.09.2022.
- Zgony z powodu raka: Polska wciąż ma jeden z najwyższych wskaźników umieralności wśród krajów OECD, Pulsmedycyny.pl, online, Link, dostęp 29.09.2022.
- Jakie są najczęstsze objawy raka?, Zwrotnikraka.pl, online, Link, dostęp 29.09.2022.
Artykuł konsultowany medycznie
Dr n. med. Sarosiek Tomasz
Onkolog kliniczny, Dyrektor Medyczny Szpitala Fieldorfa LUX MED Onkologia
Zobacz stronę lakarza >
Spis treści
Infolinia dla pacjenta
Jesteśmy dostępni dla Ciebie od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 20:00. Zapraszamy do kontaktu.
Od czego można dostać raka? Jak chronić się przed rakiem?
Nowotwory nie są jedną chorobą, ale grupą tysięcy chorób. Każda grupa, a w niej każdy typ, inaczej reaguje na terapię (np. leki), ma trochę inny metabolizm (preferuje inne źródła energii), daje inne szanse przeżycia (prognozę), jest wrażliwy (lub nie) na danego rodzaju leki hormonalne (ilość receptorów), ma inną charakterystykę, jeśli chodzi o złośliwość, naciekanie i przerzuty. Dlatego do tej pory medycyna ma tak ogromne problemy z nowotworami.
Drugi obiegowy mit głosi, iż mamy teraz do czynienia z „plagą”, masowym wysypem kancerogennych zmian. Tymczasem analizy ilościowe oraz badania wskazują na wzrost niektórych rodzajów, ale spadek wielu innych rodzajów nowotworów. Tak więc nie do końca wiadomo, czy tych nowotworów faktycznie jest tak dużo.
Poza tym nie należy zapominać, iż znacząco wydłużył się czas życia, co ma kolosalny wpływ na kancerogenezę. Wiele nowotworów potrzebuje wielu lat, by się w pełni rozwinąć. Poza tym długi czas życia oznacza wielokrotnie dłuższą ekspozycję na czynniki rakotwórcze. W końcu, postęp medycyny oznacza, że obecnie diagnozuje się więcej nowotworów niż kiedyś.
Najczęstsze symptomy choroby nowotworowej – lista
- Zmiany na skórze lub błonach śluzowych wargi, jamy ustnej, narządów płciowych. Mogą one budzić podejrzenie raka, szczególnie gdy utrzymują się ponad dwa tygodnie. W takim przypadku konieczna jest biopsja czyli pobranie małego wycinka do weryfikacji histopatologicznej,
- Niekontrolowane i nadmierne osłabienie i chudnięcie są częstymi objawami nowotworu. Mogą towarzyszyć hiperkalcemii lub być wyrazem anemizacji spowodowanej rozwojem raka trzustki. Trudna do wyjaśnienia utrata wagi większa niż 10% w ciągu kilku tygodni jest wskazaniem do wizyty u lekarza gdyż może stanowić objaw raka.
- Niewyjaśniony ból w jamie brzusznej, okolicy lędźwiowej, klatce piersiowej może być objawem raka, którego nie wolno lekceważyć. Ból w dole biodrowym wymaga badań w kierunku raka jelita grubego (krew utajona, morfologia, kolonoskopia, badanie dwukontrastowe rentgenowskie). Ból okolicy lędźwiowej może być objawem guza nowotworowego nerki (zalecana ultrasonografia). Bóle klatki piersiowej mogą być objawami nowotworu płuca (wymaga zrobienia zdjęcia rentgenowskiego). Bóle kości to sygnał, że być może mamy do czynienia z przerzutami raka lub guzem pierwotnym szpiczaka,
- Długotrwała gorączka o niewyjaśnionym pochodzeniu może być pierwszym objawem nowotworów hematologicznych lub towarzyszyć rozsianemu rakowi piersi,
- Powiększone węzły chłonne – ewidentnie zmienione i niezwiązane z zakażeniem należy koniecznie zbadać cytologicznie (BAC) lub histologicznie. Należy koniecznie badać i weryfikować wszystkie powiększone węzły chłonne utrzymujące się ponad trzy tygodnie,
- Owrzodzenie brodawki sutkowej może być objawem nowotworu Pageta,
- Zmiany wyglądu jąder. Jakakolwiek zmiana kształtu, wielkości lub konsystencji jąder musi być koniecznie zbadana przez lekarza, ponieważ może być objawem raka. Jeśli dodatkowo występuje powiększenie gruczołów piersiowych i węzłów chłonnych, należy wykonać badania pod kątem nowotworu jądra,
- Wyczuwalny guz nowotworowy w piersi należy jak najszybciej konsultować i diagnozować w specjalistycznej poradni. Ważne jest, aby badanie przeprowadził doświadczony lekarz onkolog, gdyż badania obrazowe (mammografia piersi i USG) oraz morfologiczne (biopsja aspiracyjna cienkoigłowa) nie wykrywają wszystkich raków,
- Uporczywy, chroniczny kaszel, który utrzymuje się nienaturalnie długo i zmienia swój charakter to sygnał, iż istnieje potrzeba wykonania zdjęcia rentgenowskiego. To mogą być symptomy i objawy raka płuc.
- Objawem nowotworu, którego nie wolno lekceważyć jest krwioplucie. Dzięki szybkiej reakcji i wykonaniu zdjęć rentgenowskich i bronchoskopii istnieje szansa na wykrycie operacyjnego raka płuca,
- Świeża krew w stolcu lub stolec ciemnobrunatny, naprzemienne zaparcia i biegunki, wzdęcia, śluz w stolcu, to objawy raka, które wymagają specjalistycznych badań – rektoskopii, badania rektosigmoidoskopem lub kolonoskopem. Warto wykonać wielokrotne badania na krew utajoną w kale. To może być guz nowotworowy zlokalizowany w układzie pokarmowym,
- Nowotwór gardła, krtani, przełyku lub żołądka może objawiać się trudnościami w przełykaniu,
- Uporczywe i nawracające bóle głowy z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami, narastająca senność, zmiany w charakterze i problemy z koncentracją powinny być sygnałem do wizyty u neurologa. Mogą być objawami guza mózgu.
Formaldehyd
Bezbarwny gaz o drażniącym zapachu. Wykorzystuje się go głównie (około 50% całkowitej produkcji) do wytwarzania żywic formaldehydowych. Jest też szeroko stosowany, jako środek dezynfekcyjny i konserwujący. Możemy mieć z nim kontakt w pracy zawodowej (układ oddechowy), a także poprzez skórę (wodne roztwory). Może być obecny w pomieszczeniach mieszkalnych, biurach, sklepach, szkołach itp., gdzie źródłem emisji związku są drewnopochodne elementy konstrukcyjne i wykończeniowe, meble, farby, lakiery i kleje. Występuje on także w niektórych szczepionkach, jednak w ilościach zbyt małych, by mógł zaszkodzić. Może występować w wodzie pitnej („kranówce”), jednak w śladowych ilościach. Ogólnie, to że coś występuje w naszym otoczeniu nie oznacza od razu, że będzie to dla nas szkodliwe.
Na razie jest to w dużej mierze hipoteza, niemniej z czasem jest coraz lepiej podbudowywana kolejnymi badaniami i obserwacjami. Prawdopodobnie np. jogurty pitne, mleko słodzone i klasyczne oraz inne produkty sprzyjają kancerogenezie poprzez nadmierną stymulację szlaku insulina-IGF-1. Ogólnie wszystko, co znacząco wpływa na stężenie insuliny i IGF-1, może stać się dla nas problemem w perspektywie kolejnych lat życia. To się nie dzieje po roku, dwóch czy pięciu. Dlatego jest tak trudno powiązać mleko i produkty mleczne z rakiem.
Nowe teorie (np. “Milk disrupts p53 and DNMT1, the guardians of the genome: implications for acne vulgaris and prostate cancer”) mówią o tym, że mleko wpływa na czynnik transkrypcyjny p53 i metylotransferazę DNMT1 (ma znaczenie dla metylacji DNA) i dlatego mleko może być wiązane z rakiem prostaty. Żeby było ciekawiej, kazeina i laktoferyna w badaniach na liniach komórkowych wykazywały działanie antynowotworowe. Tylko w tym konkretnym przypadku naukowcy użyli mleka człowieka, a nie pochodzącego od krowy, co też może mieć znaczenie.
