U nas zapłacisz kartą
Czy Szczypanie Może Powodować Raka? Prawda O Ryzyku i Bezpieczeństwie1 / 2
Alkohol
Od 2014 r. nadano im I kategorię rakotwórczości. Właściwie od początku motoryzacji podejrzewano, iż spaliny mają negatywny wpływ na zdrowie, jednak trzeba było kolejnych dekad i postępu wiedzy, by odkryć mechanizmy stojące za pewnymi zjawiskami. Co prawda stosowane są coraz nowsze silniki, jednak mimo wszystko należy unikać kontaktu z tego rodzaju spalinami. „Benzyniaki” są na liście, jednak kategorię niżej. To nie znaczy, że silniki na benzynę są zdrowe, bo też powodują u człowieka liczne choroby.
Nie trzeba nic dodawać. Kategorię I rakotwórczości nadano paleniu dopiero w 2012 r. Kiedyś myślano, że palenie tytoniu w ogóle ma znikomy wpływ na zdrowie, a koncerny tytoniowe przekonywały, że tytoń jest rodzajem naturalnego lekarstwa. Podobne zjawisko obserwujemy teraz w przypadku marihuany - niektóre jej składniki mają właściwości prozdrowotne, ale ogólnie raczej sprzyja ona powstawaniu raka, niż przed nim chroni. Jeśli chodzi o palenie tytoniu, nadal tego typu mity pokutują w społeczeństwie („bo dziadek palił i dożył X lat”). Dym dostarcza dziesiątek trucizn, z których wiele jest oskarżanych o kancerogenny wpływ, a inne na pewno nie sprzyjają zdrowiu. Nawet jeśli ktoś nie zachoruje na raka płuc (fatalnie rokującego), to z pewnością zaszkodzi sobie na całym froncie. Na raka płuc umiera 14 nigdy nie palących osób (odnotowuje się 14 zgonów na 100 000 osób), 58 byłych palaczy (58 zgonów na 100 000 osób), 105 osób palących 1-14 papierosów na dobę, 208 osób palących 15-24 papierosów na dobę, 355 osób palących ponad 25 papierosów na dobę. Dlatego byli palacze są narażeni na 4-krotnie większe ryzyko raka płuc, aktualni palacze od 7.5 (1-14 papierosów) do 25 razy większe (ponad 25 papierosów), w zależności od tego, ile papierosów palą codziennie.
Samobadanie piersi – klucz do wczesnego rozpoznania raka piersi
W ramach akcji na terenie UCK zorganizowano akcję profilaktyczną, podczas której można nauczyć się samobadania piersi. Szkolenie skierowane jest do pracowników i osób odwiedzających szpital. Prowadzi je zespół Centrum Chorób Piersi UCK i studenci kierunku lekarskiego GUMed. Do współpracy zaproszono uczniów z VIII Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku.
Centrum Chorób Piersi działa w gdańskim szpitalu od 4 lat i wyposażone jest w nowoczesny, specjalistyczny sprzęt medyczny – tłumaczy radiolożka, prof. Edyta Szurowska, prorektor ds. klinicznych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i kierownik Zakładu Radiologii UCK.
„To zintegrowane centrum, które łączy wiele specjalności – onkologię, chirurgię onkologiczną, diagnostykę, diagnostykę obrazową, radiologię i medycynę nuklearną. Pacjentki, które do nas przychodzą, są diagnozowane i leczone w jednym miejscu, pod fachową opieką specjalisty. To bardzo wygodne, znacznie przyspiesza diagnostykę i proces leczenia, a nam umożliwia wielodyscyplinarne konsultacje” – wyjaśniła prof. Szurowska.
„Do dyspozycji mamy najnowocześniejszy aparat mammograficzny oraz sprzęt do wykonywania biopsji mammotomicznych. Jest też specjalny stół i aparat rentgenowski, dzięki któremu możemy zbadać usuniętą próbkę w trakcie biopsji” – dodała specjalistka.
Jak rozpoznać, że w ciele rozwija się rak?
Nowotwory mogą rozwijać się w ciele w różny sposób, nie wywołując w początkowej fazie żadnych objawów lub przyczyniając się do powstawania dolegliwości, do których można nie przywiązywać większej wagi. Na jakie symptomy ze strony organizmu warto zwrócić uwagę i jakie zrobić badania, by przekonać się, czy w ciele nie rozwija się rak?
Nowotwory należą do jednej z głównych przyczyn zgonów w Polsce. Do rozwoju większości z nich przyczynia się palenie papierosów, złe odżywianie, niska aktywność fizyczna i nieodpowiedni tryb życia[1], ale niekiedy również przewlekłe infekcje wirusowe oraz bakteryjne.
Problemem w Polsce jest nie tylko diagnostyka i leczenie chorób nowotworowych, ale i profilaktyka. Tylko 43 procent Polaków robi podstawowe badania profilaktyczne raz w roku[2]. O zdrowie dbają głównie osoby w kategorii wiekowej 55+, z których 70 procent deklaruje regularne wykonywanie morfologii raz do roku.
Brak regularności wykonywania badań profilaktycznych wciąż stanowi w naszym kraju duży problem, który przekłada się na zbyt późne wykrywanie chorób nowotworowych i zmniejszenie szans na skuteczne wyleczenie choroby. Tymczasem odpowiednio wczesne wykrycie raka może być kluczowe dla efektywności jego leczenia.
Formaldehyd
Bezbarwny gaz o drażniącym zapachu. Wykorzystuje się go głównie (około 50% całkowitej produkcji) do wytwarzania żywic formaldehydowych. Jest też szeroko stosowany, jako środek dezynfekcyjny i konserwujący. Możemy mieć z nim kontakt w pracy zawodowej (układ oddechowy), a także poprzez skórę (wodne roztwory). Może być obecny w pomieszczeniach mieszkalnych, biurach, sklepach, szkołach itp., gdzie źródłem emisji związku są drewnopochodne elementy konstrukcyjne i wykończeniowe, meble, farby, lakiery i kleje. Występuje on także w niektórych szczepionkach, jednak w ilościach zbyt małych, by mógł zaszkodzić. Może występować w wodzie pitnej („kranówce”), jednak w śladowych ilościach. Ogólnie, to że coś występuje w naszym otoczeniu nie oznacza od razu, że będzie to dla nas szkodliwe.
Na razie jest to w dużej mierze hipoteza, niemniej z czasem jest coraz lepiej podbudowywana kolejnymi badaniami i obserwacjami. Prawdopodobnie np. jogurty pitne, mleko słodzone i klasyczne oraz inne produkty sprzyjają kancerogenezie poprzez nadmierną stymulację szlaku insulina-IGF-1. Ogólnie wszystko, co znacząco wpływa na stężenie insuliny i IGF-1, może stać się dla nas problemem w perspektywie kolejnych lat życia. To się nie dzieje po roku, dwóch czy pięciu. Dlatego jest tak trudno powiązać mleko i produkty mleczne z rakiem.
Nowe teorie (np. “Milk disrupts p53 and DNMT1, the guardians of the genome: implications for acne vulgaris and prostate cancer”) mówią o tym, że mleko wpływa na czynnik transkrypcyjny p53 i metylotransferazę DNMT1 (ma znaczenie dla metylacji DNA) i dlatego mleko może być wiązane z rakiem prostaty. Żeby było ciekawiej, kazeina i laktoferyna w badaniach na liniach komórkowych wykazywały działanie antynowotworowe. Tylko w tym konkretnym przypadku naukowcy użyli mleka człowieka, a nie pochodzącego od krowy, co też może mieć znaczenie.
