U nas zapłacisz kartą
It seems like your message is empty. How can I assist you today?
Inne czynniki wywołujące alergię skórną. Krzyżowe reakcje alergiczne
Unikanie alergenów kontaktowych nie wystarczy, by uporać się z uciążliwymi dolegliwościami. Uczulenie, które występuje w wyniku kontaktu z określoną substancją, będzie powodować identyczną reakcję przy styczności z czynnikami o podobnej budowie. Osoby z nadwrażliwością na lateks powinny zachować ostrożność nie tylko przy zakładaniu gumowych rękawic, kaloszy czy prezerwatyw, ale też przy jedzeniu bananów i wielu innych owoców czy podczas stosowania gumek do polerowania. Drobiny ścieranego materiału mogą dostać się do górnych dróg oddechowych.
Zobacz też Uczulenie na miód – skąd się bierze? LeczenieCo jeszcze przyczynia się do alergii skórnych?
Reakcje krzyżowe najczęściej występują pomiędzy alergenami pokarmowymi i wziewnymi. Jeden czynnik uczulający może powodować uczulenie zarówno przez dotyk, jak i po spożyciu czy podczas wdychania. Są też alergeny iniekcyjne – głównie leki (niekoniecznie podawane w formie zastrzyków) czy jad owadów. Poniżej kolejne przykłady czynników, które mogą spowodować alergie skórne:
- czynniki pokarmowe – białka mleka krowiego, jajka, orzechy, produkty zbożowe, skorupiaki, wiele warzyw i owoców,
- alergeny wziewne – pyłki drzew, traw, kwiatów, sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego, zarodniki grzybów pleśni.
Reakcja alergiczna – czynniki wywołujące
Czynniki wywołujące reakcję alergiczną nazywane są alergenami. Substancje wywołujące reakcję alergiczną mogą dostawać się do organizmu różnymi drogami. Na tej podstawie wyróżnia się:
- alergeny wziewne,
- pokarmowe,
- a także kontaktowe.
Alergeny wziewne
Alergeny wziewne mogą wywoływać reakcje alergiczne sezonowe lub całoroczne. Do alergenów sezonowych należą przede wszystkim:
- pyłki roślin (traw, drzew),
- a także zarodniki grzybów.
Alergeny wziewne całoroczne to m.in.:
- występujące w środowisku domowym roztocza,
- pleśnie
- oraz alergeny zwierzęce (m.in. sierść kota).
Alergeny pokarmowe
Alergeny pokarmowe to ogromna grupa substancji, wywołujących niepożądane reakcje alergiczne po ich spożyciu. Najczęściej uczulające alergeny pokarmowe to:
- białko mleka krowiego,
- jaja,
- orzeszki ziemne,
- skorupiaki i owoce morza,
- cytrusy,
- soja
- oraz białka zbóż.
Alergeny kontaktowe
Alergeny kontaktowe to grupa substancji odpowiedzialnych m.in. za alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Zmiany skórne powstają w miejscach bezpośredniego kontaktu tych substancji ze skórą. Najpowszechniejsze alergeny kontaktowe to:
- lateks (obecny m.in. w rękawiczkach ochronnych),
- chrom i nikiel (występują w biżuterii oraz częściach odzieży – paskach, guzikach),
- a także liczne substancje wchodzące w skład kosmetyków.
Osoby ze skłonnością do reakcji alergicznych kontaktowych powinny zawsze zwracać uwagę na skład produktów używanych do pielęgnacji skóry.
Leki
Osobną grupę substancji wywołujących reakcje alergiczne stanowią leki. Niepożądane reakcje alergiczne po zastosowaniu leków mogą mieć zarówno charakter lokalny (wysypka, duszność, biegunka), jak i uogólniony (anafilaksja).
Ryzyko sercowo-naczyniowe
Jeśli masz słabo kontrolowaną chorobę sercowo-naczyniową, masz większe ryzyko śmierci, jeśli masz epizod anafilaksji. Osoby z chorobami układu krążenia, które przyjmują beta-blokery lub blokery alfa-adrenergiczne, są bardziej narażone, jeśli rozwiną anafilaksję, ponieważ leki te zmniejszają działanie adrenaliny, która jest podawana w celu zatrzymania reakcji anafilaktycznej.
Leczenie anafilaksji epinefryną wiąże się z większym ryzykiem u osób w wieku powyżej 50 lat, ponieważ może powodować komplikacje sercowe, w tym migotanie przedsionków i zawał mięśnia sercowego.
Reakcja alergiczna a anafilaksja
W przeciwieństwie do reakcji alergicznej, która może dotyczyć jednego lub dwóch układów narządów, anafilaksja jest kaskadową reakcją, która wpływa na wiele układów narządów.
Każdy, kto przebył anafilaksję, powinien mieć przy sobie automatyczny wstrzykiwacz epinefryny (EpiPen), aby szybko zareagować na wystąpienie objawów. Zalecana jest również medyczna bransoletka identyfikacyjna.
Często Zadawane Pytania
Anafilaksja to potencjalnie zagrażająca życiu alergia, która dotyczy całego organizmu. Występuje, gdy układ odpornościowy nadmiernie reaguje na substancję wywołującą alergię (alergen) i zalewa organizm substancjami zapalnymi, które mogą wywołać wstrząs. Około 5% ludzi w pewnym momencie swojego życia doświadczy anafilaksji.
Podobnie jak w przypadku wszystkich alergii, anafilaksja występuje, gdy układ odpornościowy uzna nieszkodliwą substancję za szkodliwą. Nadmierna reakcja immunologiczna wyzwala uwalnianie histaminy i innych mediatorów odpowiedzi immunologicznej, powodując rozszerzenie naczyń krwionośnych i puchnięcie tkanek.
Jakie są najczęstsze czynniki wywołujące anafilaksję?Alergie pokarmowe na orzechy, skorupiaki, mleko i jajka są najczęstszymi wyzwalaczami u dzieci. Oprócz jedzenia, dorośli często doświadczają anafilaksji w odpowiedzi na użądlenia owadów, niektóre leki (takie jak antybiotyki) i naturalny lateks.
Przyczyny immunologiczne
Twój układ odpornościowy chroni cię przed obcymi substancjami. Histamina i inne mediatory chemiczne, które promują odpowiedź zapalną, są przechowywane w komórkach tucznych i bazofilach znajdujących się w tkankach całego organizmu. Po ekspozycji na obce substancje komórki odpornościowe organizmu (limfocyty) zaczynają wytwarzać przeciwciała, które rozpoznają te substancje następnym razem, gdy znajdą się w ciele.
Podczas przyszłych ekspozycji przeciwciała te wiążą się z substancjami, a także z receptorami na komórkach tucznych i bazofilach. To powoduje uwolnienie substancji chemicznych mediatorów, które wywołują reakcję zapalną.
Histamina i inne mediatory powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych, dzięki czemu do tkanek dostaje się więcej płynu, co prowadzi do obrzęku. W anafilaksji chemikalia są uwalniane w całym ciele i wpływają na wiele różnych układów. Widoczne jest niskie ciśnienie krwi, pokrzywka i trudności w oddychaniu.
Reakcja anafilaktyczna zwykle nie występuje przy pierwszym kontakcie z alergenem. Następnym razem, gdy będziesz narażony na alergen, możesz mieć reakcję alergiczną. Anafilaksja jest rzadka, ale może wystąpić w dowolnym momencie po uczuleniu.
Czasami uwalnianie tych substancji chemicznych jest wyzwalane bezpośrednio, bez uprzedniej ekspozycji lub rozwoju przeciwciał. Nazywa się to reakcją anafilaktoidalną i jest częściej obserwowane w reakcjach na dożylny środek kontrastowy i opioidy.
Wspólne wyzwalacze
Anafilaksja może wystąpić w odpowiedzi na prawie każdy alergen. Jednak powszechne alergie układu oddechowego, takie jak katar sienny i sierść zwierząt, rzadko powodują anafilaksję.
Duży odsetek przypadków anafilaksji nie może być powiązany z konkretnym alergenem i jest nazywany idiopatycznym.
Alergie pokarmowe
Alergie pokarmowe są najczęstszymi wyzwalaczami anafilaksji u dzieci i jedną z głównych przyczyn u dorosłych. Najczęściej odpowiedzialnymi pokarmami są orzeszki ziemne, orzechy (orzechy włoskie, orzechy laskowe, pekan), ryby, skorupiaki, jaja kurze i mleko krowie. Można go również zobaczyć z pszenicą, soją, sezamem, owocami kiwi i mąką z łubinu.
Alergie na jad owadów
Użądlenia os i pszczół są częstą przyczyną reakcji anafilaktycznych u dzieci i dorosłych. Owady te obejmują żółte kurtki, pszczoły miodne, osy papierowe i szerszenie. Mrówki ogniste również mogą wywoływać reakcję.
Alergie na leki
Alergie na leki są częstą przyczyną anafilaksji we wszystkich grupach wiekowych. Najczęstszymi lekami wywołującymi anafilaksję są penicylina, aspiryna i niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak Advil (ibuprofen) i Aleve (naproksen).
Reakcje rzekomoanafilaktyczne mogą wystąpić po dożylnym podaniu leków podawanych w znieczuleniu ogólnym, barwników kontrastowych zawierających jod IV stosowanych w badaniach obrazowych, opioidów i przeciwciał monoklonalnych.
Mniej powszechną anafilaksję wywołaną lekiem obserwuje się w przypadku:
- Insulina, zwłaszcza ze źródeł innych niż ludzkie lub gdy nie jest używana niedawno lub regularnie
- Leki Sulfa
- Leki stosowane w leczeniu napadów
- Leki stosowane na skórę, w tym antybiotyki
- Środki znieczulające miejscowo, np. stosowane w zabiegach stomatologicznych
Alergie na lateks
Lateks to produkt z kauczuku naturalnego, który znajduje się w wielu przedmiotach stosowanych w ochronie zdrowia, a także w wielu produktach konsumenckich. Zapotrzebowanie na lateks gwałtownie wzrosło w latach 80. XX wieku, gdy coraz więcej obszarów opieki zdrowotnej wymagało używania rękawic. Zastosowany lateks był bogaty w białko wywołujące alergię na lateks. Obecnie produkowane rękawice zawierają mniej białka. Jednak osoby uczulone i mające ciężką alergię na lateks mogą być dotknięte nawet przebywaniem w pomieszczeniu z lateksowymi rękawiczkami lub balonami.
