It seems like your message is empty. How can I assist you today?

Reakcja alergiczna – rodzaje

Reakcja alergiczna jest bardzo złożonym zjawiskiem, stąd duża różnorodność jej objawów. U podłoża reakcji alergicznej mogą leżeć 4 różne mechanizmy powstawania alergii. Wyjaśnienie tych mechanizmów zostało opracowane w latach 60-tych XX wieku w tzw. klasyfikacji Gella-Coombsa. Klasyfikacja ta jest do dzisiaj używana w opisywaniu reakcji alergicznych.

Reakcja alergiczna typu I

Najpowszechniej znany typ reakcji alergicznej to tzw. reakcja natychmiastowa, nazywana również alergią typu I. Reakcja alergiczna typu I jest odpowiedzialna za powstawanie najczęstszych schorzeń alergicznych:

  • alergiczny nieżyt nosa,
  • anafilaksja,
  • astma oskrzelowa.

U jej podłoża leżą przeciwciała klasy IgE, skierowane przeciwko rozmaitym alergenom. Pozostałe typy reakcji alergicznych są nieco mniej znane.

Reakcja alergiczna typu II

W reakcji typu II biorą udział przeciwciała klas IgM i IgG, a jej skutkiem jest uszkodzenie komórek rozpoznanych przez układ odpornościowy jako obce. Przykładem reakcji alergicznej typu II jest konflikt serologiczny u płodu, w którym dochodzi do zniszczenia jego krwinek przez przeciwciała wytworzone w organizmie matki.

Reakcja alergiczna typu III

W reakcji typu III biorą udział tzw. kompleksy immunologiczne. Są to połączenia antygenów z przeciwciałami, które odkładają się w różnych narządach (nerki, skóra, naczynia krwionośne). Typ III reakcji alergicznej leży u podłoża wielu schorzeń zapalnych, m.in. reumatoidalnego zapalenia stawów oraz tocznia rumieniowatego układowego.

Reakcja alergiczna typu IV

Reakcja alergiczna typu IV to tzw. nadwrażliwość typu opóźnionego. W przeciwieństwie do pozostałych typów alergii, reakcja typu IV pojawia się po pewnym czasie od kontaktu z alergenem (zwykle minimum 72 godziny).

Główne komórki biorące udział w tym typie reakcji alergicznej to limfocyty T. Przykładem schorzenia przebiegającego w mechanizmie alergii typu IV jest alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.

Jak radzić sobie z czerwonymi plamami na skórze? Leczenie alergii skórnej

Działanie przeciwświądowe i łagodzące objawy alergii mają zarówno domowe sposoby, jak i specjalistyczne środki farmakologiczne. Najprostsze metody to schładzanie miejsc objętych uczuleniem na skórze. Niektórzy polecają okłady z dodatkiem ziół, o ile nie są alergenami. Kluczem do poradzenia sobie z czerwonymi plamami i innymi oznakami alergicznego zapalenia skóry jest codzienna profilaktyka.

Zobacz też Uczulenie na słońce – alergia na promieniowanie UV, fotodermatoza

Najczęstsze zalecenia dla osób z alergiami skórnymi to:

  • wzmacnianie bariery ochronnej skóry emolientami,
  • unikanie mechanicznych podrażnień skóry,
  • dbanie o czystość w mieszkaniu i najbliższym otoczeniu (odkurzanie, pranie odzieży),
  • odpowiednie nawilżanie i codzienna pielęgnacja skóry,
  • stosowanie hipoalergicznych kosmetyków, płynów do płukania ubrań, proszków do prania etc.

Leczenie alergii skórnej ma na celu złagodzenie uczulenia i jego objawów

Leczenie objawowe polega na miejscowym aplikowaniu leków immunosupresyjnych (inhibitorów kalcyneuryny) i kortykosteroidów. W większości przypadków nie powodują istotnych efektów ubocznych, ale przy stosowaniu ich na miejsca szczególnie wrażliwe, z cienką i delikatną skórą, trzeba zachować szczególną ostrożność. Dotyczy to zwłaszcza twarzy w pobliżu oczu oraz okolic narządów płciowych. Nieodpowiednia aplikacja może doprowadzić do uszkodzeń i dysfunkcji ważnych narządów. Alergii skórnych nie można leczyć bez uwzględniania pozostałych kwestii zdrowotnych. To samo dotyczy walki z przyczynami.

Przeciwwskazania do odczulania

Pacjentów z niektórymi rodzajami nadwrażliwości można poddać odczulaniu, ale nie jest to metoda uniwersalna, stuprocentowo skuteczna i bezpieczna. Negatywne reakcje skórne po spożyciu określonych pokarmów można ograniczyć tylko poprzez odpowiednią dietę. Przeciwwskazaniami do odczulania są:

Leki, które mogą pomóc na alergię skórną

Silniejsze leki przeciwhistaminowe stosuje się w cięższych przypadkach – zwykle podaje się doustnie. Tylko e-recepta pozwala kupić w aptece. Zawierają takie substancje jak azelastyna, bilastyna, cetyryzyna, desloratadyna, feksofenadyna, lewocetyryzyna, loratadyna czy rupatadyna. Poniżej przykłady preparatów dostępnych jedynie na zlecenie dla farmaceuty od lekarza:

Zobacz też Histamina – alergia oraz nietolerancja. Czym jest uczulenie na histaminę?

Skuteczne leczenie uczulenia skórnego wymaga poznania przyczyn silnej, nadmiernej reakcji organizmu. Do diagnostyki wykorzystuje się testy skórne punktowe, płatkowe, próby prowokacyjne i badania na obecność przeciwciał. Przebieg reakcji alergicznej z udziałem immunoglobulin IgG jest odmienny od procesów odpornościowych, w których biorą udział przeciwciała IgE. Alergie skórne trzeba też różnicować z innymi dermatozami i objawami chorób ustrojowych.

  • Uczulenie na komary – objawy i leczenie. Czy alergia na komary wymaga leczenia?
  • Uczulenie na truskawki. Jak rozpoznać alergię na truskawki i ją leczyć?
  • Uczulenie na proszek do prania – objawy, leczenie alergii
  • Uczulenie na szyi – czym jest wysypka na szyi i dekolcie? Jak leczyć?
  • Uczulenie na orzechy – przyczyny, objawy, leczenie alergii na orzechy
  • Uczulenie na nikiel. Jakie są czynniki ryzyka – gdzie znajduje się nikiel, czego unikać?
  • Leki na uczulenie. Jakie leki i preparaty na alergię wybrać?
  • Uczulenie na kota. Jakie są objawy i leczenie alergii na kota?
  • Uczulenie na hennę. Jakie są przyczyny i objawy reakcji alergicznej?
  • Uczulenie na nogach – przyczyny krostek i wysypki na nogach
  • Uczulenie na kawę – objawy nietolerancji kofeiny
  • Alergia na trawy, zboża. Objawy uczulenia na pyłki, domowe sposoby
  • Opuchnięte oczy – alergia czy choroba? Rozpoznanie i leczenie, objawy
  • Objawy alergii. Rodzaje, symptomy uczuleń i chorób alergicznych
  • Alergia kontaktowa. Objawy i leczenie, profilaktyka uczulenia
  • Alergia pokarmowa. Wysypka na brzuchu, inne objawy i leczenie
  • Alergia na białko mleka krowiego – objawy, leczenie
  • Alergia na roztocza kurzu domowego. Jak leczyć alergię na kurz?
  • Alergia na kurz i roztocza – jak sobie z nią poradzić? Przyczyny, objawy, leczenie
  • Uczulenie na alkohol – objawy i leczenie. Jakie są przyczyny alergii na alkohol?

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Jeśli masz słabo kontrolowaną chorobę sercowo-naczyniową, masz większe ryzyko śmierci, jeśli masz epizod anafilaksji. Osoby z chorobami układu krążenia, które przyjmują beta-blokery lub blokery alfa-adrenergiczne, są bardziej narażone, jeśli rozwiną anafilaksję, ponieważ leki te zmniejszają działanie adrenaliny, która jest podawana w celu zatrzymania reakcji anafilaktycznej.

Leczenie anafilaksji epinefryną wiąże się z większym ryzykiem u osób w wieku powyżej 50 lat, ponieważ może powodować komplikacje sercowe, w tym migotanie przedsionków i zawał mięśnia sercowego.

Reakcja alergiczna a anafilaksja

W przeciwieństwie do reakcji alergicznej, która może dotyczyć jednego lub dwóch układów narządów, anafilaksja jest kaskadową reakcją, która wpływa na wiele układów narządów.

Każdy, kto przebył anafilaksję, powinien mieć przy sobie automatyczny wstrzykiwacz epinefryny (EpiPen), aby szybko zareagować na wystąpienie objawów. Zalecana jest również medyczna bransoletka identyfikacyjna.

Często Zadawane Pytania

Anafilaksja to potencjalnie zagrażająca życiu alergia, która dotyczy całego organizmu. Występuje, gdy układ odpornościowy nadmiernie reaguje na substancję wywołującą alergię (alergen) i zalewa organizm substancjami zapalnymi, które mogą wywołać wstrząs. Około 5% ludzi w pewnym momencie swojego życia doświadczy anafilaksji.

Podobnie jak w przypadku wszystkich alergii, anafilaksja występuje, gdy układ odpornościowy uzna nieszkodliwą substancję za szkodliwą. Nadmierna reakcja immunologiczna wyzwala uwalnianie histaminy i innych mediatorów odpowiedzi immunologicznej, powodując rozszerzenie naczyń krwionośnych i puchnięcie tkanek.

Jakie są najczęstsze czynniki wywołujące anafilaksję?

Alergie pokarmowe na orzechy, skorupiaki, mleko i jajka są najczęstszymi wyzwalaczami u dzieci. Oprócz jedzenia, dorośli często doświadczają anafilaksji w odpowiedzi na użądlenia owadów, niektóre leki (takie jak antybiotyki) i naturalny lateks.


Lek ma łagodzić objawy dotyczące nosa i oczu, związane z sezonowym i przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa oraz objawy przewlekłej idiopatycznej pokrzywki, u dorosłych i dzieci powyżej 2 roku życia.

Czytaj dalej...

W rezultacie przy dłuższym stosowaniu tego typu leków dochodzi do swoistego uzależnienia śluzówka nosa pozostaje spuchnięta pomimo braku czynnika alergizującego, a jedynym sposobem na udrożnienie nosa jest nieustanne stosowanie leku.

Czytaj dalej...

Właśnie te kompleksy są przyczyną reakcji alergicznej, ponieważ system odpornościowy osoby uczulonej traktuje je jako zagrożenie, co prowadzi do zapalnej odpowiedzi organizmu i pojawienia się zmian skórnych.

Czytaj dalej...

Wymioty, bóle brzucha, biegunki lub zaparcia, swędząca wysypka rzadziej na całym ciele, częściej na płatkach usznych, w zgięciach łokci i kolan , katar, chrypka, przewlekły kaszel, obrzęk krtani, zapalenie ucha środkowego, czasem duszność.

Czytaj dalej...