U nas zapłacisz kartą
Depilacja po cesarskim cięciu - Jak zadbać o skórę po operacji?
Cesarskie cięcie a poród siłami natury
Lista wskazań do porodu przez CC jest długa i w pierwszej kolejności obejmuje sytuacje zagrożenia zdrowia i życia matki lub płodu , jednak w ostatnich latach szczególnie wzrósł odsetek wskazań pozapołożniczych:
- okulistycznych,
- ortopedycznych,
- neurologicznych,
- kardiologicznych,
- pulmonologicznych,
- psychiatrycznych.
Często są one wystawiane przez lekarzy na prośbę pacjentek, u których poród siłami natury budzi lęk. U wielu kobiet panuje bowiem przekonanie, że poród przez cesarskie cięcie jest mniej bolesny, łatwiejszy i bezpieczniejszy . Interwencja chirurgiczna zmniejsza ryzyko powikłań okołoporodowych u dziecka (spowodowanych użyciem kleszczy lub próżnociągu podczas porodu siłami natury), dobrze sprawdza się również w przypadku rozwiązań ciąż mnogich, przedwczesnych porodów czy późnego wieku matki.
Innego zdania jest natomiast Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, które kładzie nacisk na jak największą liczbę porodów naturalnych, a za szczególnie kontrowersyjne wskazania do CC uważa wskazania psychiatryczne, które należy weryfikować skuteczną psychoterapią i edukacją w szkole rodzenia. Na podstawie obserwacji powikłań okołoporodowych WHO oszacowało, że jedynie 10-30% ciąż ma faktyczne wskazania do cięcia cesarskiego.
Cięcie cesarskie
Cięcie cesarskie to najczęstsza procedura zabiegowa wykonywana u kobiet na całym świecie. WHO zaleca jej stosowanie u 5 do 15% ciężarnych. Dane zarówno amerykańskie, jak i europejskie wskazują jednak na ciągły wzrost odsetka ciąż zakończonych cięciem cesarskim 1 . Przyczynami tego niekorzystnego trendu jest zarówno rozszerzanie wskazań medycznych, jak i wzrost liczby cięć cesarskich wykonywanych na życzenie ciężarnych kobiet. W Polsce (dane z 2021 roku) nawet 43% porodów odbywa się drogą cięcia cesarskiego i jest to jeden z najwyższych wskaźników w Europie, znacząco wyższy od średniego odsetka w innych krajach wynoszącego około 25%. Jest oczywistym, że cięcie cesarskie jest zabiegiem ratującym życie matki i płodu w obliczu zagrożenia jego dobrostanu. Wskazaniami medycznymi do cięcia cesarskiego są między innymi ciężkie choroby ciężarnych i powikłania przebiegu ciąży, takie jak: objawy niedotlenienia wewnątrzmacicznego, łożysko przodujące lub przedwcześnie oddzielone, zakażenie HIV czy nieprawidłowe położenie płodu. Cięcie cesarskie wykonywane z powyższych wskazań musi spełniać dwa zasadnicze warunki: powinno gwarantować szybkie ukończenie porodu i być bezpieczne dla matki i dziecka 1,2 .
Największe obawy neonatologów budzi zakończenie ciąży elektywnym cięciem cesarskim przed 39 t.c. u tzw. „późnych wcześniaków”. Elektywne cięcie cesarskie obciążone jest większymi powikłaniami okołoporodowymi w porównaniu do porodu drogami natury czy drogą cięcia cesarskiego wykonanego po rozpoczęciu czynności skurczowej. W tej samej grupie dojrzałości, u dzieci urodzonych drogą cięcia cesarskiego ze wskazań medycznych, obserwowano statystycznie mniej powikłań. Według American College of Obstetricians and Gynecologists decyzja o zakończeniu ciąży przed 39. tygodniem powinna być podjęta wyłącznie ze wskazań medycznych 7 . Prospektywne badanie De Luca i wsp. obejmujące 56 549 porodów noworodków o czasie i późnych wcześniaków wykazało ryzyko powikłań mniejsze w grupie dzieci o dojrzałości 38-40 t.c.8 W sytuacji bezwzględnych wskazań do zakończenia ciąży przed 37 t.c., tj. w grupie tzw. „późnych wcześniaków”, można rozważyć podawanie glikokortykoidów celem stymulacji dojrzewania płuc płodu lub ocenić zawartości surfaktantu w płynie owodniowym 9 . Jednak większość autorów zaleca odroczenie wykonania cięcia cesarskiego do 39 t.c. 10 „Późne wcześniaki”, ale także noworodki donoszone, urodzone drogą cięcia cesarskiego, narażone są na częstsze występowanie zaburzeń oddychania, przetrwałego krążenia płodowego i częściej wymagają intensywnych procedur medycznych. Wiąże się to z inaczej, niż u dzieci urodzonych siłami natury, przebiegającą adaptacją do życia pozamacicznego w pierwszych minutach życia i w „złotej” pourodzeniowej godzinie.
Cięcie cesarskie a mikrobiota jelitowa
Zakończenie ciąży przez cięcie cesarskie może mieć także wpływ na status odpornościowy noworodka poprzez wpływ na mikrobiotę jelitową. W badaniu oceniającym profil mikrobiologiczny kału noworodków i niemowląt urodzonych drogami natury i cięciem cesarskim stwierdzono, że u niemowląt urodzonych przez cięcie cesarskie kolonizacja Bacteroides sp. nie występowała przed 2. miesiącem życia, a stopień kolonizacji tymi bakteriami w 6. miesiącu życia stanowił połowę tego, jaki stwierdzono u noworodków urodzonych siłami natury. Również u noworodków urodzonych drogami natury kolonizacja bakteriami Lactobacillus i Bifidobacter była większa niż w grupie urodzonych cięciem cesarskim.
Ostatnio opublikowany przegląd systematyczny dotyczący badania nad mikrobiotą dzieci urodzonych drogą cięcia cesarskiego potwierdza niższe wskaźniki kolonizacji Bifidobacterium i Bacteroides, a wyższe wskaźniki kolonizacji Clostridium, Lactobacillus, Enterobacter, Enterococcus i Staphylococcus 23 . W czasie porodu naturalnego noworodki mają kontakt z florą bakteryjną pochwy i odbytu matki. Jałowe środowisko, z jakim styka się noworodek podczas porodu przez cięcie cesarskie, zaburza prawidłową kolonizację jego przewodu pokarmowego.
Dodatkowo dzieci te często pozbawione są siary, którą powinny otrzymać bezpośrednio po urodzeniu. Ponadto u tych noworodków pierwsze karmienie piersią jest często opóźnione, a kontakt „skóra do skóry” jest zwykle bardzo krótkotrwały lub niekiedy w ogóle nierealizowany. Mleko matki jest synbiotykiem. Zawiera zarówno probiotyki, jak i prebiotyki oraz wiele innych czynników stymulujących wzrost „korzystnych bakterii”. Wśród nich szczególne znaczenie mają oligosacharydy (HMO) stanowiące trzeci co do wielkości stały składnik mleka ludzkiego, po laktozie i lipidach. Jest to ogromnie różnorodna grupa węglowodanów nieznajdująca się w takiej ilości i w takim zróżnicowaniu w żadnym mleku ssaków. HMO wspierają w sposób znaczący odporność noworodka. Przewód pokarmowy jest największym organem immunologicznym, a bakterie, które zasiedlają je jako pierwsze po urodzeniu, kształtują mikrobiotę i mechanizmy odpornościowe na długie lata. Szczególne znaczenie odgrywa więc siara, która jako pierwsza dotrzeć powinna do enterocytów śluzówki przewodu pokarmowego. Siara w porównaniu z mlekiem dojrzałym zawiera więcej białka i witaminy A, a mniej tłuszczu i laktozy. Dzięki właściwościom przeczyszczającym przyspiesza wydalanie smółki i zmniejsza nasilenie żółtaczki. Zawiera bardzo dużą ilość przeciwciał (sekrecyjną immunoglobulinę A), ponad 100 czynników przeciwzapalnych i ponad 200 oligosacharydów, które korzystnie kształtują kolonizację, odporność na patogeny, stymulację immunologiczną, dostarczając sygnałów rozwojowych, które prawdopodobnie wykraczają poza błonę śluzową jelita. Stężenie HMO jest najwyższe w siarze i w pierwszych tygodniach życia i spada w okresie laktacji niezależnie od genetycznych aspektów matek dotyczących obecności lub braku fukozy w oligosacharydowych strukturach 24,25 .
Plastry na blizny
W aptekach można kupić preparaty, które pomogą w gojeniu się blizny, a także ją uelastycznią, wygładzą i rozjaśnią. Świeżo po cesarskim cięciu należy stosować preparaty oczyszczające ranę, które usuwają brud i resztki wysięku utrzymując czystość i odpowiednią wilgotność rany.
Na etapie mobilizacji blizny, czyli w momencie, kiedy zejdą strupy i pojawi się nowa tkanka, z pomocą przyjdą plastry silikonowe. Jest to szczególnie wygodne rozwiązanie, ponieważ silikon wykazuje właściwości zbliżone do zdrowej ludzkiej skóry, dzięki czemu plastry są nieodczuwalne podczas noszenia.
Regularne stosowanie plastrów silikonowych skutecznie zmniejsza widoczność blizn, a także poprawia ich wygląd. Stosując plastry silikonowe na blizny, należy pamiętać o ich regularnej zmianie. Jeden plaster może być stosowany od 3 do 5 dni, przy czym codziennie należy go ściągać podczas mycia blizny, a następnie przyklejać ponownie.
