U nas zapłacisz kartą
Dlaczego blizna swędzi - Przyczyny i Sposoby Leczenia
Etapy gojenia blizny. Jak powstaje blizna?
Tworzenie blizny jest naturalnym procesem gojenia się ciała. Uszkodzoną skórę zastępuje tkanka łączna. Gojenie się rany przebiega w 4 fazach.
- Faza zapalna rozpoczyna się już w chwili zranienia. W ciągu 24–48 godzin dochodzi do przekrwienia tkanki i zwiększenia przepuszczalności naczyń włosowatych. Rana wypełnia się skrzepem krwi, który jest biologicznym opatrunkiem – chroni ranę przed odwodnieniem i drobnoustrojami chorobotwórczymi. Na brzegach rany gromadzi się włóknik, który jest rusztowaniem dla powstającego na ranie strupa.
- Ograniczona faza zapalna to etap, w którym rana się oczyszcza. Napływają do niej komórki żerne (makrofagi), które usuwają te obumarłe. Do rany wnikają naczynia krwionośne, na co organizm potrzebuje ok. 7 dni.
- Faza gojenia to czas, w którym fibroblasty, czyli komórki tkanki łącznej, intensywnie wytwarzają kolagen podtrzymujący powstającą bliznę. Komórki tkanki łącznej mnożą się, a nad nimi powstaje nabłonek. Dochodzi do równowagi między ilością kolagenu produkowanego przez organizm a tego, który jest rozkładany i usuwany. Warto wiedzieć, że na prawidłowy proces gojenia wpływa prawidłowe oczyszczenie i dezynfekcja rany. A prawidłowy proces gojenia ogranicza ryzyko widocznej blizny.
- Faza przebudowy blizny zazwyczaj trwa od kilku miesięcy do nawet ponad roku.
Jak przyspieszyć gojenie się blizny?
To, jak wygląda blizna, zależy od naszej staranności i czasu, jaki poświęcimy na jej pielęgnację. Ale kremy i maści to jeszcze nie wszystko.
- Nie zrywaj strupków powstających w czasie gojenia się rany – z czasem same odpadną. Ich zrywanie może prowadzić do zainfekowania skóry. Poza tym blizna może brzydko wyglądać.
- Po operacjach brzusznych lub cesarskim cięciu zadbaj o utrzymanie właściwej wagi, aby skóra nie musiała się nadmiernie rozciągać.
- Jeśli uraz powstał w miejscu o zwiększonym napięciu skóry (np. na łokciu, kolanie), nie ćwicz intensywnie, nie klękaj, nie zginaj mocno ręki, aby nie doprowadzić do "rozejścia" się blizny.
- Przez co najmniej rok chroń bliznę przed promieniami słonecznymi. Nie chodź też do solarium. Promieniowanie słoneczne pobudza odkładanie się kolagenu w bliźnie, a to może doprowadzić do powstania przerostów, dokuczliwego swędzenia, pieczenia i bólu. Blizna wystawiona na promieniowanie słoneczne może również stać się dużo ciemniejsza i bardziej widoczna.
Jak masować bliznę?
Wdrożenie – możliwie jak najwcześniej - terapii manualnej pomaga przeciwdziałać powikłaniom i dolegliwościom wynikającym z powstania blizn. Fachowo określa się ją jako mobilizacja blizny, czyli zbiór różnych technik, mających między innymi poprawić ruchomość blizny, usunąć ewentualne zrosty między nią a sąsiednimi tkankami. Pacjenci częściej używają potocznej nazwy i mówią, że to jest „masaż blizny”.
Zapewnienie odpowiedniej terapii manualnej przyczynia się do poprawy warunków gojenia się blizny. Na początku stosuje się bardzo delikatne techniki, więc pacjent nie odczuwa dyskomfortu i bólu. Metoda mobilizacji blizn dobierana jest przez fizjoterapeutę indywidualnie do konkretnego pacjenta.
Czym smarować blizny?
Obecnie na rynku dostępnych jest wiele preparatów, które wspomagają proces leczenia blizn. Można stosować środki z apteki, czyli różne maści na blizny i kremy na blizny, które najczęściej zawierają składniki (m.in. alantoinę, witaminę E, silikony czy ekstrakty roślinne) przyspieszające gojenie. Pomocne w tym są również żele lub plastry silikonowe.
Dlaczego rany swędzą?
Każdemu z nas zdarzyło się skaleczyć lub zranić ostrym przedmiotem. Ciągłość skóry zostaje nagle przerwana, a w miejscu urazu pojawia się krwawienie i zaczerwienienie. Często towarzyszy temu również ból, a przynajmniej dyskomfort. Rany cięte, płatowe, rąbane, kłute i szarpane – wszystkie one zachowują się w tym kontekście podobnie. Podobne jest również to, co się dzieje wtedy, gdy uszkodzenie zaczyna się goić. Pojawia się swędzenie.
Dlaczego rany swędzą? To bardzo ciekawe. Okazuje się, że „praca” skóry nad wygojeniem się pobudza do pracy nerwy. Te z kolei dają do mózgu sygnał, który jest odbierany właśnie jako swędzenie! Uczucie to jest więc bezpośrednim skutkiem procesów leczniczych, które odbywają się w uszkodzonym fragmencie skóry. Ale to nie wszystko. Rana swędzi również dlatego, że w odpowiedzi na uraz wytwarza się w niej histamina. Jej zadaniem jest kompleksowe wspomaganie odnowy komórek. Ale, co ciekawe, może wywoływać reakcje zbliżone do reakcji alergicznych, wśród których najbardziej charakterystyczne jest właśnie swędzenie.
Swędzi również strupek, który pojawia się na ranie wskutek gojenia. Tak powstaje nowa skóra, która jest efektem rozszerzania się włókien kolagenowych. Można więc śmiało powiedzieć, że rana swędzi dlatego, że się goi!
Co ciekawe, swędzenie może być też reakcją układu nerwowego. Nadmierny stres – być może związany właśnie z kontuzją czy uszkodzeniem ciała – może wywołać uczucie swędzenia skóry. Wtedy jednak najczęściej świąd jest znacznie rozleglejszy.