U nas zapłacisz kartą
Dlaczego pryszcze mają nieprzyjemny zapach?
Pryszcz - skąd się bierze, jak się go pozbyć
Powstawanie pryszczy na skórze związane jest z trądzikiem, chorobą skóry obfitującej w gruczoły łojowe. Trądzik to dolegliwość powszechna, często występująca w okresie dojrzewania tak u kobiet, jak i mężczyzn. U mężczyzn ma on przebieg ostrzejszy. Trądzik występuje najczęściej w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe, to znaczy w strefie T na twarzy i w rynnach potowych na klatce piersiowej i plecach.
Trądzik rozpoczyna się powiększeniem gruczołów łojowych i nasilonym wydzielaniem łoju. Następuje nadmierne i zmienione rogowacenie ujścia mieszka włosowego, do którego wnika przewód gruczołu łojowego. W ten sposób powstaje czop rogowy, który wypełnia mieszek włosowy i wypycha go ku górze. Dochodzi do zablokowania wydzielania łoju i powstaje woreczek wypełniony tłuszczami i keratyną czyli zaskórnik (comedo). Wraz z powstawaniem zaskórników gwałtownie rozmnażają się bakterie, które normalnie występują w skórze i na jej powierzchni jako nieszkodliwe drobnoustroje. Dopiero łój je uzjadliwia, jest dla nich doskonałą pożywką i stwarza warunki do namnażania.
Jak pozbyć się pryszczy bez wyciskania - leczenie trądziku
Leczenie trądziku i pryszczy obejmuje różne metody, które mogą być stosowane osobno lub w połączeniu. Wszystko zależy od stopnia zaawansowania choroby skóry i od decyzji lekarza.
Leczenie farmakologiczne pryszczy może obejmować:
- Leki do stosowania miejscowego: Preparaty zawierające substancje aktywne, takie jak kwas salicylowy, kwas glikolowy czy nadtlenek benzoilu, mogą pomóc w złuszczaniu martwych komórek, seboregulacji, oczyszczaniu gruczołów łojowych oraz ograniczaniu liczby bakterii. Tym samym zapobiegają powstawaniu zmian.
- Antybiotyki: Zarówno doustne, jak i miejscowe, są stosowane w leczeniu infekcji bakteryjnych oraz łagodzą stany zapalne.
- Retinoidy: Preparaty zawierające retinoidy regulują procesy rogowacenia skóry i ograniczają produkcję łoju. Mogą być to produkty stosowane na skórę, jak i doustnie. Te drugie są wybierane w przypadku trądziku o ciężkim przebiegu. Przykładem są preparaty z izotretinoiną. Ze względu na skutki uboczne terapia izotretinoiną musi być prowadzona pod stałym nadzorem lekarskim.
- Leki hormonalne: W przypadku trądziku na tle hormonalnym lekarz może zalecić leki, takie jak antykoncepcja doustna.
Niekiedy lekarz rekomenduje leczenie światłem. Terapia laserowa lub IPL mogą pomóc w zwalczaniu bakterii i redukcji stanu zapalnego na skórze. Innym sposobem wykorzystania światła w walce z trądzikiem jest fototerapia UVB lub PUVA.
Zabiegi dermatologiczne mogą znacznie pomóc w walce z trądzikiem. Należą do nich np. peelingi chemiczne, czyli oparte na zastosowaniu kwasów. Złuszczają one martwy naskórek, działają antybakteryjnie i seboregulująco, odblokowują pory oraz usuwają przebarwienia potrądzikowe.
Niezwykle ważne w walce z pryszczami jest stosowanie prawidłowej pielęgnacji skóry. Delikatnie oczyszczanie i wystarczające nawilżanie skóry przy pomocy odpowiednio dobranych kosmetyków to podstawa radzenia sobie z trądzikiem.
Dlaczego ludzie wyciskają pryszcze?
Wyciskanie pryszczy na twarzy to niewątpliwie najszybszy sposób, aby pozbyć się wystającej zmiany. Jednak dla niektórych jest to czynność, która przede wszystkim zapewnia poczucie ulgi lub przyjemność. Kiedy przyczyny wyciskania pryszczy są psychologiczne, a sam problem staje się poważny, mówimy o zjawisku trądziku neuropatycznego.
Trądzik neuropatyczny to kompulsywne wyciskanie pryszczy na twarzy lub innych okolicach ciała. Jest to choroba z pogranicza dermatologii oraz psychologii, która może wywoływać pojawianie się nowych wyprysków. Ciągłe rozdrapywanie krost, wyciskanie zaskórników dla wielu osób daje chwilowe zadowolenie. Jednak niestety może namnażać zmiany skórne.
Chcąc uporać się z problemem, powinniśmy udać się do dermatologa, który pomoże nam dobrać odpowiednią metodę leczenia. Równie ważna może okazać się pomoc psychologa lub psychoterapeuty, gdyż przy trądziku neuropatycznym samo leczenie dermatologiczne nie wystarczy. W dużej mierze chodzi o powstrzymanie się od wyciskania i zmianę nawyków. Pomocne jest zwykle unikanie analizowania stanu skóry przy lustrze oraz szukanie innych sposobów na łagodzenie napięcia nerwowego.
Czynniki ryzyka
Wciąż nie jest jasne, dlaczego jedne osoby mają więcej pryszczy, a niektóre prawie wcale. Oczywiście sporą rolę odgrywają hormony oraz czynniki genetyczne. Są jednak i inne czynniki.
Dobre i złe bakterie
Delikatne mycie skóry może pomóc w zapobieganiu infekcji, ale z kolei nadmierne szorowanie może pogorszyć stan zainfekowanej skóry. Podobnie, jak w jelitach, tak i na skórze mamy "dobre" bakterie, które nas chronią przed chorobami, oraz te "złe", które mogą wywołać choroby i różne dolegliwości.
Naukowcy z Washington University School of Medicine zidentyfikowali dwa unikalne szczepy bakterii P. acnes w skórze u 20% osób zmagających się z pryszczami. Osoby ze zdrową skórą nie miały tych szczepów. Inny szczep z kolei występował u osób ze zdrową skórą, a brakowało go osobom z pryszczami. Może to wskazywać, że poszczególne rodzaje bakterii determinują nasilenie i częstotliwość wyprysków. Naukowcy sugerują, że bakterie te mogą również oddziaływać z różnymi innymi czynnikami, takimi jak poziom hormonów i sebum. Kwestie te jednak wymagają szerszych badań.
Zakażenia drożdżakowe
Wypryski mogą być także powiązane z infekcjami drożdżakowymi Pityrosporum (inaczej malassezia lub folliculutis). Gdy dostaną się one do mieszków włosowych i zaczną rozmnażać, wówczas mogą się pojawić drobne, ale za to dość swędzące małe, okrągłe krostki. Najczęściej występują one w górnej części klatki piersiowej, ramionach, górnej części pleców, czasami także na twarzy.
Większość ludzi posiada te drożdże na swojej skórze i nic się nie dzieje. Krostki powstają, kiedy drożdży robi się za dużo. Może to się zdarzyć zarówno kobietom, jak i mężczyznom, w różnym wieku. Stan skóry pogarsza noszenie przepoconych ubrań z włókien syntetycznych.
Co ważne, wypryski spowodowane drożdżakami są podobne do trądziku, a leczenie ich tymi samymi metodami co trądzik, m.in. antybiotykiem, może pogorszyć stan skóry. Antybiotyk będzie zwalczać bakterie, które mogłyby kontrolować drożdże i ich rozmnażanie. W przypadku malassezia konieczne jest leczenie przeciwgrzybiczne.
