U nas zapłacisz kartą
Co oznaczają duże czerwone plamy na skórze?
Czerwone plamy na ciele – jakie mogą być ich przyczyny?
Plama to zmiana skórna (wykwit) niewyczuwalna w dotyku i różniąca się od otaczającej skóry wyłącznie zabarwieniem. Jeśli plamy występują na całym ciele, określa się je mianem wysypki (inaczej osutki).
Do możliwych przyczyn czerwonych plam na ciele należą:
- choroby zakaźne (bakteryjne, wirusowe, grzybicze, pasożytnicze),
- choroby alergiczne (atopowe zapalenie skóry, wyprysk alergiczny, reakcje alergiczne na leki),
- oparzenia słoneczne i odczyny fototoksyczne i fotoalergiczne,
- skazy krwotoczne,
- łuszczyca i zmiany łuszczycopodobne,
- choroby rumieniowe skóry (np. rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty),
- choroby tkanki łącznej (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie skórno-mięśniowe),
- choroby metaboliczne (np. cukrzyca),
- urazy mechaniczne (sińce, podbiegnięcia krwawe).
Czerwone plamy na ciele ze względu na mechanizm powstania można podzielić na:
Objawy chorób skóry: zmiany skórne, wykwity skórne
Wykwity skórne to zmiany na skórze, które są objawami chorób skóry. W poszczególnych chorobach wykwity mają charakterystyczny wygląd – kolor, kształt, postać, lokalizację i na tej podstawie dermatolog zwykle jest w stanie ustalić rozpoznanie. Zmiany skórne się mogą zmieniać w czasie oraz ustępować z pozostawieniem blizny lub bez niej. Do wykwitów należą: plama, grudka, guzek, guz, pęcherzyk, pęcherz, krosta, bąbel, a także nadżerka, przeczos, pęknięcie i rozpadlina, łuska, strup, owrzodzenie oraz blizna.
Wykwity skórne to zmiany na skórze będące objawami jej choroby. Podstawą diagnostyki dermatologicznej jest prawidłowa umiejętność ich oceny i różnicowania.
- pierwotne wykwity są zazwyczaj bezpośrednim wynikiem rozwoju procesu chorobowego w skórze
- wykwity wtórne na ogół rozwijają się z pierwotnych i są ich następstwem.
Nie jest to jednak reguła, ponieważ w niektórych przypadkach, nawet we wczesnym okresie choroby nie udaje się stwierdzić wykwitów pierwotnych, które mogą być krótkotrwałe.
- plama
- grudka
- guzek
- guz
- pęcherzyk
- pęcherz
- krosta
- bąbel.
- nadżerkę
- przeczos
- pęknięcie i rozpadlinę
- łuskę
- strup
- owrzodzenie a także
- bliznę.
Wykwity wtórne
Nadżerka jest powierzchownym ubytkiem naskórka, który ustępuje bez pozostawienia blizny. Nadżerki tworzą się w miejscu wykwitów pierwotnych: pęcherzyków, pęcherzy, krost, sączących grudek.
Przeczos
Fot. 9. Przeczos
Przeczos linijny ubytek naskórka będący następstwem drapania. Odmiennie niż nadżerki, przeczosy występują w skórze niezmienionej na skutek mechanicznych urazów.
Pęknięcie, szczelina
Pęknięcie, szczelina jest płytkim linijnym ubytkiem skóry dotyczącym głównie naskórka. Występuje w okolicach, gdzie skóra narażona jest na napinanie i rozciąganie (okolica otworów naturalnych, brodawek sutkowych, dużych stawów). Czynnikami predysponującymi do pęknięć są: suchość skóry i jej wzmożone rogowacenie (rogowiec dłoni i stóp), obrzęk i stan zapalny (wyprzenia drożdżakowe, grzybica stóp międzypalcowa).
Rozpadlina
Rozpadlina różni się od pęknięcia głębszym usadowieniem, sięgającym do skóry właściwej. Zmiany te łatwiej ulegają wtórnemu zakażeniu, goją się z pozostawieniem blizny.
Łuska
Fot. 10. Łuska
Fot. 11. Strup
Fot. 12. Owrzodzenie
Łuska jest wykwitem powstającym w wyniku niepełnego oddzielania się powierzchownych, zrogowaciałych warstw naskórka.
Ze względu na wielkość łusek wyróżniamy: złuszczanie otrębiaste (łupież skóry owłosionej głowy, przyłuszczyca plackowata drobnoogniskowa, odra) i złuszczanie płatowe (erytrodermie, płonica, choroba Kawasakiego).
Strup
Strup – wykwit powstający na skutek zasychania na powierzchni skóry płynu surowiczego, ropnego lub surowiczo-krwawego z resztkami rozpadłych komórek, krwinek i bakterii. Następstwem strupów pokrywających nadżerki są przejściowe przebarwienia, natomiast pokrywających owrzodzenia – blizny.
Wykwity pierwotne
Plama
Fot. 1. Plamy (bielactwo nabyte), w centrum widoczna nadżerka pokryta strupem
Fot. 2. Plamy rumieniowe
Plama to zmiana zabarwienia skóry na ograniczonej powierzchni, leżąca w poziomie skóry, tj. niewyczuwalna przy dotyku. Plamy mogą mieć różną wielkość, kolor i lokalizację. Mogą też towarzyszyć im różne objawy – świąd, pieczenie, łuszczenie się skóry, nadmierne ucieplenie skóry w okolicy plamy. Jeśli plamy występują na całym ciele, mówimy o wysypce (lub osutce) i opisujemy jej cechy charakterystyczne, np. wysypka drobnoplamista (kiedy plamy są niewielkie). Plamy mogą się zlewać się w większe ogniska, a także ulegać ewolucji – zmiana skórna, która początkowo była np. grudką lub pęcherzem może się zmienić w plamę.
1. Plamy z zaburzeń ukrwienia
- plamy rumieniowe: małe, najczęściej liczne wykwity, mogące się zlewać i tworzyć zmiany o charakterze wielokolistym, obrączkowatym. Obserwuje się je często w przebiegu chorób zakaźnych (orda, różyczka, płonica) i w wysypkach (osutkach) polekowych
- rumienie są wykwitami większymi od plam rumieniowych. Mogą mieć charakter przelotny, czyli chwilowy, ustępujący bez leczenia – związane są ze zwiększonym przepływem krwi przez naczynia skórne (np. rumień emocjonalny, rumień wywołany przez związki naczyniorozszerzające) lub trwały – najczęściej w wyniku przekrwienia związanego ze stanem zapalnym, np.: odczyn fototoksyczny i fotoalergiczny, róża
- erytrodermia jest uogólnionym stanem zapalnym skóry. Skóra jest zaczerwieniona jednolicie na większej powierzchni, obrzęknięta z nadmiernym złuszczaniem naskórka. Częstymi objawami towarzyszącymi są świąd, niekiedy powiększenie węzłów chłonnych, podwyższona temperatura, dreszcze, złe samopoczucie.
Plamy na ciele – objaw dermatoz i chorób zakaźnych
Czerwone plamy pokryte łuską to objaw łuszczycy oraz innych chorób dermatologicznych, które wymagają odpowiedniego leczenia. W przypadku łuszczycy dość charakterystycznym objawem jest pojawienie się kropelki krwi po zdrapaniu łuski. Łuszczyca i inne dermatozy, których objawem jest nadmierne złuszczanie się naskórka, mogą powodować świąd i prowadzić do pękania skóry, dlatego niezwykle ważna jest w tym przypadku odpowiednio dobrana pielęgnacja, która staje się uzupełnieniem leczenia zmian skórnych.
Czerwone kropki na ciele mogą być pierwszym objawem chorób wirusowych wieku dziecięcego np. ospy. Dość szybko pojawiają się w ich obrębie początkowo swędzące, a następnie bolesne pęcherze, które po kilku dniach pękają, tworząc strupki. Czerwone kropki na ciele, zwłaszcza na dłoniach i stopach, są objawem bostonki, która wywołana jest przez enterowirusy Coxsackie. Rumień dłoniowy u dorosłych najczęściej jest skutkiem podrażnienia skóry m.in. substancjami chemicznymi, które znajdują się w detergentach, a także nadmiernego ogrzania lub wyziębienia dłoni, o które nietrudno, gdy zimą zapomnimy włożyć rękawiczki lub moczymy ręce w zimnej bądź zbyt ciepłej wodzie.
Intensywnie czerwone plamy na skórze mogą wskazywać na zmiany naczyniowe. Posiadając skórę naczynkową, jesteśmy podatni na uszkodzenia naczyń krwionośnych i powstawanie zaczerwienień np. na skórze twarzy.
Na co jeszcze mogą wskazywać czerwone plamy na ciele? Przyczyną ich powstawania mogą być także kontaktowe reakcje alergiczne oraz przyjmowane leki. Po przyjęciu niektórych leków pojawia się tzw. osutka polekowa, która wskazuje na reakcję alergiczną na leki przyjmowane doustnie, a także miejscowo na skórę. Przyczyną pojawienia się czerwonych plam może być także inna reakcja alergiczna np. na kosmetyki, proszki i płyny do prania lub płukania tkanin, balsamy do ciała itp.
Pojawienie się czerwonych plam na skórze np. kończyn wskazuje również na pokrzywkę, egzemę, a także inne stany zapalne, które są związane z reakcją alergiczną. W niektórych przypadkach liczne plamy na klatce piersiowej i plecach mogą wskazywać na poważne schorzenia np. o podłożu nowotworowym.
