U nas zapłacisz kartą
Fotoalergiczny wyprysk kontaktowy - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia2 / 2
Przyczyny fotoalergii: leki i kosmetyki
Najczęściej odczyny fotoalergiczne są spowodowane lekami podawanymi doustnie lub stosowanymi zewnętrznie na skórę, a także kosmetykami. Spośród leków należy wymienić przede wszystkim furosemid, leki przeciwcukrzycowe, leki neurologiczne (pochodne fenotiazyny). Składnik kosmetyków, który może uczulać, to kwas paraaminobezoesowy, który paradoksalnie może być składnikiem preparatów o działaniu fotoprotekcyjnym.
Odczyny fototoksyczne to reakcje fotochemiczne wywołane bezpośrednim napromienianiem słonecznym i działaniem czynnika fotouczulającego – przyjmowanego doustnie (np. leków) lub działającego bezpośrednio na skórę (np. soku rośliny). Powoduje to powstanie reakcji, która przypomina oparzenie słoneczne – zaczerwienienia, obrzęku, pieczenia oraz pęcherzy. Odczyn fototoksyczny pojawia się w krótkim czasie po ekspozycji – bezpośrednio lub w ciągu kilku godzin. W odróżnieniu od reakcji fotoalergicznych, które dotyczą tylko niektórych osób (mających predyspozycje), reakcje fototoksyczne występują u większości osób wystawionych na działanie substancji fototoksycznej i promieniowania. Reakcja fototoksyczna występuje w miejscu działania obu tych czynników, a po usunięciu czynnika uczulającego szybko dochodzi do regeneracji.
Reakcje fotoalergiczne powstają w wyniku działania fotoalergenu i promieniowania słonecznego. Substancje fotoalergiczne szkodzą tylko niektórym osobom, a u innych nie powodują żadnych objawów. Efekt jest zwykle niezależny od dawki, nawet mała ilość fotoalergenu może wywołać dużą reakcję.
W przypadku obu tych reakcji – fototoksycznych i fotoalergicznych jedynym skutecznym leczeniem jest identyfikacja czynnika odpowiedzialnego za powstanie zmian, a następnie unikanie kontaktu z nim.
Jak leczy się wyprysk kontaktowy?
Leczenie kontaktowego zapalenia skóry jest nieco inne w zależności od czynników wywołujących chorobę. Przede wszystkim kluczowe jest właściwe rozpoznanie, ponieważ wyprysk kontaktowy ma podobne objawy do innych schorzeń skóry. Dlatego należy koniecznie zwrócić się do profesjonalnego dermatologa w celu diagnozy.
W przypadku wyprysku alergicznego podstawowe działanie to wyeliminowanie alergenu. W tym celu trzeba go jednak najpierw zidentyfikować, a więc wykonać test płatkowy, czyli badanie, które pozwala potwierdzić nadwrażliwość na daną substancję. Po zidentyfikowaniu wiadomo już, czego należy unikać – skuteczne wyeliminowanie odpowiedzialnego alergenu jest gwarancją powrotu do zdrowia (Śpiewak 2009). Nie zawsze jest to jednak możliwe. W takim wypadku konieczne może okazać się leczenie farmakologiczne, czyli terapia miejscowa steroidami (a jeśli zmiany wypryskowe są rozległe, to nawet leczenie preparatami doustnymi).
Z kolei sprawa z wypryskiem niealergicznym jest nieco prostsza. A to dlatego, że identyfikacja drażniących chemikaliów zwykle jest bardzo łatwa – ból, pieczenie lub dyskomfort pojawiają się w kilka minut po kontakcie. Aby uniknąć kontaktowego wyprysku z podrażnienia, ważna jest odpowiednia higiena oraz przestrzeganie zasad BHP w pracy, czyli np. prawidłowa odzież ochronna. Jeżeli masz alergię na gumę, to pod rękawice ochronne załóż bawełniane rękawiczki. Natomiast po wystąpieniu wyprysku należy przywrócić funkcję ochronną bariery skórnej, np. przy pomocy regenerujących, nawilżających kosmetyków.
Warto pamiętać o starej zasadzie „lepiej zapobiegać, niż leczyć”. W profilaktyce wyprysku kontaktowego szczególnie ważne jest chronienie skóry przed drażniącymi lub alergennymi substancjami.
W codziennych sytuacjach pamiętaj o prawidłowej pielęgnacji i używaniu delikatnych środków myjących i detergentów, a także stosowaniu emolientów, które skutecznie nawilżają i sprzyjają odnowie warstwy rogowej naskórka. Profilaktyka jest istotna, zwłaszcza jeżeli znajdujesz się w grupie ryzyka (tj. masz skórę osłabioną, skłonną do podrażnień lub pracujesz w zawodzie mającym styczność z drażniącymi chemikaliami).
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - objawy
Charakterystycznym objawem wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Ważne jest to, że zmiany tworzą się w miejscu kontaktu z np. tkaniną czy tworzywem zawierającym uczulające chorego czynniki (np. pod paskiem czy biżuterią u chorego uczulonego na nikiel, na rękach u sprzątaczki używającej środków czyszczących, na policzkach w miejscu, na który nałożono kosmetyk, który uczulił chorego pod wpływem opalania). Czasem zmiany występują jednak na całej powierzchni ciała. Chorzy na KZS z podrażnienia mogą odczuwać parzący ból lub pieczenie, zwłaszcza w razie kontaktu z substancją silnie drażniącą.
Skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha, łuszczy się, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy (np. na nadgarstkach skóra może przypominać korę drzewa), skóra na dłoniach podeszwach niekiedy pęka powodując ból.