U nas zapłacisz kartą
Domowe sposoby na leczenie wyprysku kontaktowego
Wyprysk kontaktowy alergiczny
Alergiczny wyprysk kontaktowy pojawia się zazwyczaj w miejscu, w którym skóra miała kontakt z alergenem. Niepożądana reakcja alergiczna może pojawić się nagle, nawet na skutek styczności z substancją, na którą organizm nie wykazywał wcześniej żadnego uczulenia. Uczulenie może spowodować np. proszek do prania lub płyn do płukania tkanin. Zdarzają się przypadki, że podrażnienie występuje w miejscu odległym od zetknięcia skóry z antygenem. Jest to stan charakterystyczny dla krwiopochodnego zapalenia skóry, kiedy alergen rozchodzi się po całym układzie krwionośnym, a widocznym objawem jest np. tzw. syndrom pawiana, czyli zaczerwienienie widoczne w okolicach pośladków. Alergiczny wyprysk kontaktowy jest tak naprawdę opóźnioną reakcją organizmu – rozwija się dopiero po upływie pewnego czasu od kontaktu z substancją wywołującą alergię – nawet po kilku dniach. Podłoże alergiczne często ma wyprysk kontaktowy na twarzy, który może pojawić się na policzkach, czole czy szyi kilkanaście godzin, a nawet kilka dni po kontakcie z alergenem, stąd trudno jest określić jego przyczynę. Często wysypkę, zaczerwienienie, a w niektórych przypadkach pęcherze z płynem pojawiają się na skutek reakcji na kosmetyki lub kontaktu z biżuterią.
Jeżeli zapalenie skóry pojawia się zawsze w miejscu jej styku z drażniącą substancją i do reakcji dochodzi bezpośrednio po kontakcie, jest to niealergiczny wyprysk kontaktowy. Niezależnie od tego, czy podrażnienie pojawia się na tle alergicznym czy niealergicznym, nigdy nie należy drapać wysypki, nawet jeżeli przynosi to chwilową ulgę. Rozdrapanie podrażnień powoduje jeszcze większą wrażliwość naskórka, który przez mechaniczne uszkodzenie staje się podatny na groźne zapalenia o podłożu bakteryjnym i grzybiczym. Przykładem może być wyprysk kontaktowy na dłoniach, czyli tzw. egzema, która pojawia się zazwyczaj na zewnętrznej stronie dłoni. Często jest przypadłością fryzjerek, które mają wielokrotny kontakt z substancjami chemicznymi zawartymi w kosmetykach do włosów, a także świeżo upieczonych mam czy pielęgniarek, które z kolei bardzo często myją ręce. Egzema początkowo jest łagodną reakcją, ale z czasem jej objawy mogą stawać się coraz bardziej uciążliwe. Skóra zazwyczaj jest zaczerwieniona, sucha i swędzi. Z czasem jednak zmiany mogą przerodzić się w pęcherze wypełnione płynem, które pękając, powodują zwiększoną podatność naskórka na infekcje bakteryjne.
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry a kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
Kontaktowe zapalenie skóry jest jedną z najczęstszych dermatoz. Obejmuje wszystkie niepożądane reakcje skórne wywołane bezpośrednim kontaktem czynników zewnątrzpochodnych z powierzchnią skóry i błon śluzowych. Wyprysk kontaktowy alergiczny wywołują związki chemiczne o małej masie cząsteczkowej posiadające potencjał alergizujący. Najczęstszymi czynnikami odpowiadającymi za kontaktowe zapalenie skóry na tle alergicznym są: chrom (cement, beton, barwniki), nikiel, kobalt, formaldehyd, terpentyna. Pierwszy kontakt z czynnikiem drażniącym nie wywołuje objawów skórnych. Najpierw musi wytworzyć się stan nadwrażliwości na daną substancję. Przy ponownym zetknięciu z alergenem uruchamia się reakcja uczulonego układu odpornościowego i dochodzi do wyprysku alergicznego. Odrębne schorzenie stanowi kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, w którym odpowiedź skóry na bodźce zewnętrzne występuje bez pośrednictwa układu immunologicznego. Nie ma nic wspólnego z nadwrażliwością na dany antygen. Niska temperatura i wilgotność powietrza sprzyjają rozwojowi schorzenia. Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia to miejscowa reakcja zapalna i uszkodzenie skóry, za które odpowiada jednorazowa albo powtarzająca ekspozycja na bodźce fizyczne (ciśnienie, tarcie, wibracja), substancje chemiczne zawarte w głównie kosmetykach i detergentach lub czynniki powietrznopochodne (pyły, gazy, pary). Z powodu dużego podobieństwa obrazu klinicznego obie jednostki chorobowe są często ze sobą mylone. Dlatego do prawidłowego postawienia rozpoznania niezbędne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki. Wykonywane są próby ekspozycji i eliminacji z podejrzanymi czynnikami przyczynowymi, posiewy bakteryjne, biopsja skóry, testy skórne, badania krwi i oznaczenie poziomu przeciwciał IgE. Podstawową metodą służącą do rozpoznawania wyprysku kontaktowego są próby płatkowe, na temat których szeroko pisze dr hab. n. med. Radosław Śpiewak.
Objawy kontaktowego zapalenia skóry. Jak wygląda wyprysk kontaktowy?
Objawy kontaktowego zapalenia skóry (wywołanego kontaktem z alergenem lub substancją drażniącą) są charakterystyczne i podobne niezależnie od rodzaju alergenu lub drażniącej substancji.
Mogą różnić się w zależności od indywidualnej reakcji skóry oraz rodzaju substancji, z którą doszło do kontaktu. Reakcja może być miejscowa lub rozprzestrzeniać się na większe obszary skóry w zależności od stopnia wrażliwości.
Do typowych objawów wyprysku kontaktowego należą:
- wysypka o charakterze rumieniowo-obrzękowym,
- swędzenie i zaczerwienienie skóry, szczególnie w miejscu, które miało kontakt z alergenem lub drażniącym czynnikiem,
- bolesne pękanie skóry.
W przypadkach przewlekłych kontaktowe zapalenie skóry może wywoływać:
- pęcherzyki lub pęcherze wypełnione płynem,
- nadżerki,
- nadmierne rogowacenie (złuszczanie) skóry,
- zliszajowacenie, czyli pogrubienie warstwy naskórka.
Nasilenie objawów może być różne, a one same mogą pojawić się na każdej części skóry – od kilku godzin do ok. 10 dni po ekspozycji na substancje drażniące.