U nas zapłacisz kartą
Domowe sposoby na leczenie wyprysku kontaktowego
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy): przyczyny, objawy i leczenie
Kontaktowe zapalenie skóry (inaczej wyprysk kontaktowy) to miejscowa skórna reakcją nadwrażliwości w wyniku bezpośredniego kontaktu z określonymi substancjami chemicznymi lub drażniącymi. Wyprysk kontaktowy może mieć podłoże alergiczne, wynikać z podrażnienia, mieć związek z wykonywaną pracą (np. przewlekłym narażeniem dłoni na określoną substancję) lub ze światłem słonecznym. W leczeniu najważniejsze jest unikanie substancji powodujących wyprysk kontaktowy.
Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób. Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy „egzema”, co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw (naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej). Egzema nie jest więc nazwą konkretnej choroby, tylko określa rodzaj zmian skórnych, które występują w danej chorobie skóry.
- alergiczne – związane z odpowiedzią układu odpornościowego na alergeny,
- z podrażnienia – nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt, np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem,
- zawodowe – wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy, w większości przypadków jest to kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) z podrażnienia,
- fotoalergiczne lub fototoksyczne – zapalenie skóry może być wywołane przez alergen lub substancję drażniącą powstającą dopiero po zadziałaniu światła słonecznego.
Objawy kontaktowego zapalenia skóry. Jak wygląda wyprysk kontaktowy?
Objawy kontaktowego zapalenia skóry (wywołanego kontaktem z alergenem lub substancją drażniącą) są charakterystyczne i podobne niezależnie od rodzaju alergenu lub drażniącej substancji.
Mogą różnić się w zależności od indywidualnej reakcji skóry oraz rodzaju substancji, z którą doszło do kontaktu. Reakcja może być miejscowa lub rozprzestrzeniać się na większe obszary skóry w zależności od stopnia wrażliwości.
Do typowych objawów wyprysku kontaktowego należą:
- wysypka o charakterze rumieniowo-obrzękowym,
- swędzenie i zaczerwienienie skóry, szczególnie w miejscu, które miało kontakt z alergenem lub drażniącym czynnikiem,
- bolesne pękanie skóry.
W przypadkach przewlekłych kontaktowe zapalenie skóry może wywoływać:
- pęcherzyki lub pęcherze wypełnione płynem,
- nadżerki,
- nadmierne rogowacenie (złuszczanie) skóry,
- zliszajowacenie, czyli pogrubienie warstwy naskórka.
Nasilenie objawów może być różne, a one same mogą pojawić się na każdej części skóry – od kilku godzin do ok. 10 dni po ekspozycji na substancje drażniące.
FAQ
Najczęstsze pytania dotyczące kontaktowego zapalenia skóry (wyprysku kontaktowego).
Czy kontaktowe zapalenie skóry jest zaraźliwe?
Ponieważ kontaktowe zapalenie skóry nie jest wywołane przez patogeny, nie istnieje ryzyko zarażenia się od innej osoby. Można bez obaw przebywać w jednym pomieszczeniu z osobą dotkniętą tym schorzeniem.
Gdzie na ciele może wystąpić wyprysk kontaktowy?
Wyprysk kontaktowy może pojawić się zarówno na twarzy, jak i na ciele - w miejscu kontaktu skóry z alergenem lub substancją drażniącą (np. w okolicy dłoni, bioder, pępka).
Po jakim czasie znika wyprysk kontaktowy?
W większości przypadków wyprysku kontaktowego jego przebieg jest łagodny, a charakterystyczne dla niego objawy zanikają samoistnie po upływie od kilku dni do kilku tygodni.
e -Konsultacja z Receptą Online AlergiaWypełnij formularz medyczny, aby
rozpocząć e-konsultację lekarską
bez wychodzenia z domu.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - leczenie
Zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym.
Podstawę leczenia przeciwzapalnego kontaktowego zapalenia skóry alergicznego i z podrażnienia stanowią glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. w maści, kremie) zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Bardzo suche zmiany na dłoniach lub stopach w ostrym okresie zapalenia mogą wymagać stosowania glikokortykosteroidów pod opatrunkiem. Czasem lekarz może zalecić także stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia lub w przypadku zajęcia dużej powierzchni skóry.
W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem (zbieraniem się płynu) oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające – z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu. Okłady wysuszają skórę i łagodzą świąd. Stosuje się je kilka razy dziennie – wilgotną bawełnianą tkaninę nakłada się na skórę i zmienia 1–4 razy co 15–30 min.
W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka (kremy zawierające polidokanol i mocznik) oraz wazelina.
Świąd można opanować, stosując doustnie leki przeciwhistaminowe lub leki przeciwświądowe (mentol 0,1–2%, kamfora 0,1–3%) miejscowo.
Fototerapię UVA lub UVB, czyli naświetlanie zmian, lekarz może zalecić u chorych, u których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne albo są przeciwwskazane. Chorzy narażeni na alergeny zawodowe, którzy nie mogą stosować rękawic lub kremów ochronnych, mogą odnieść korzyść z przewlekłego stosowania fototerapii.
W fotoalergicznym i fototoksycznym kontaktowym zapaleniu skóry stosuje się preparaty zawierające filtry promieniowania UVB i UVA.
Kontaktowe zapalenie skóry – leczenie
Leczenie kontaktowego zapalenia skóry opiera się przede wszystkim na eliminacji czynnika drażniącego. W łagodzeniu objawów zastosowanie ma farmakoterapia. Choremu zaleca się kortykosteroidy – prednizon, hydrokortyzon. Zmniejszenie świądu i pieczenia przyniosą środki przeciwhistaminowe. W niektórych przypadkach niezbędne jest podanie leków immunosupresyjnych obniżających aktywność układu odpornościowego. Przy zakażeniach wtórnych konieczna jest antybiotykoterapia. Do leczenia wyprysku alergicznego stosuje się odczulanie. Sięgnąć można po środki o działaniu przeciwobrzękowym i odkażającym, jak okłady z 3% kwasu bornego czy kąpiele w słabym roztworze nadmanganianu potasu. Niekiedy konieczne jest wykorzystanie działania złuszczającego, które wykazuje 5–10% kwas salicylowy na podłożu parafinowym i mocznik w stężeniu 5–10% na podłożu lipofilnego kremu czy maści. Zobacz także: Testy alergiczne z krwi ogólne i specyficzne: potwierdzanie alergii i wykrywanie alergenów
Kontaktowe zapalenie skóry leczy się też domowo. Warto chronić zmiany skórne specjalistyczną odzieżą. Zastosowanie ma tutaj dermasilk, czyli bielizna i odzież lecznicza z modyfikowanej przędzy jedwabnej. Podczas pracy ze środkami chemicznymi stosować należy odzież ochronną. Do pielęgnacji ciała zaleca się używanie łagodnych kosmetyków dla alergików. Dodatkowo należy stosować emolienty celem nawilżenia skóry i wzmocnienia naturalnej bariery ochronnej – sebum. Na zmiany pęcherzykowe z wysiękiem stosuje się okłady ściągające wody z 0,9% roztworem soli fizjologicznej, które wysuszają skórę i łagodzą świąd. Niwelują go też miejscowo stosowane okłady z mentolu kamfory czy tartych ziemniaków. Zabiegi na bazie miodu manuka działają przeciwbakteryjnie, przeciwzapalnie i oczyszczająco. Okłady z naparu z nagietka lub gwiazdnicy pospolitej łagodzą zapalenie skóry i dokuczliwe swędzenie. Przemywanie zmian skórnych wywarem po gotowaniu marchwi przyspieszy gojenie i regenerację skóry.
