U nas zapłacisz kartą
Wyprysk z hiperkeratozą - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Pathophysiology
The skin is composed of three layers: the epidermis, the dermis (composed of the superficial papillary and deeper reticular dermis), and the hypodermis. The skin has structural differences among the different areas of the body in terms of epidermal and dermal thickness, distribution of appendages, and pigmentation. The epidermis is composed of multiple layers of maturing keratinocytes: the basal layer (stratum basale), the squamous layer (stratum spinosum), the granular layer (stratum granulosum), and the cornified layer (stratum corneum). This stratified epithelium is in a constant process of self-renewing and exfoliation that takes 20-40 days to complete. The cells in the outer layer are the most differentiated in the keratinocyte line, composed almost entirely of keratin lamels of high molecular weight, and those are the ones that undergo desquamation, completing the maturation cycle.
When the epidermis is exposed to repetitive injury, it usually elicits an increased proliferative rate of the keratinocytes and accelerates their maturation. Keratinocytes also tend to produce more keratin, thus increasing the stratum corneum's thickness.
Genetic mutations resulting in hyperkeratosis is seen in ichthyoses and keratoderma. There are several damages in keratin-encoding genes such as KRT1 and KRT10, which cause defects in keratin structure. Defective keratin causes irregular aggregates of intermediate filaments, which leads to cellular collapse and blistering. The barrier function is then compromised, and the skin reacts with compensatory hyperproliferation, which leads to hyperkeratosis.
Treatment / Management
Basic skincare measures are important to prevent excessive dryness and to encourage exfoliation. Those remedies include soaps with skin-specific pH, soap-free cleansers, and avoidance of hot baths. Emollients and topical keratolytic agents (lactic acid, salicylic acid, urea) should be advised to be applied over affected areas at the appropriate times.
Surgical procedures have limited relevance in the treatment of hyperkeratosis. In cases of untreatable plantar keratosis with significant daily limitation, skin grafts with rotation skin flap have been demonstrated effective.[25][26]
Corticosteroids are the treatment of choice for inflammation-driven diseases such as lichen planus or psoriasis. Topical application is the best choice for localized disease. Topical applications should last one to two weeks.
Immunosuppressant or immunomodulators (cyclosporin, hydroxychloroquine, mycophenolate mofetil, sulfasalazine, alefacept, efalizumab) can be used in severe recurrent cases.
Topical calcineurin inhibitors (tacrolimus or pimecrolimus) can also be used.
Retinoids, topical or oral-based, are used in disorders of keratinization such as ichthyoses, keratosis folliculitis, and psoriasis. Topical administration is variable and must be evaluated in the appropriate clinical context, treatment usually lasts 8 to 12 weeks.
Combination treatments with lasers (e.g., pulsed-dye laser, 755-nm alexandrite laser, 810-nm diode laser, 1064-nm Nd:YAG laser) and microdermabrasion are noninvasive techniques currently under approval for different hyperkeratotic diseases.
Types of Hyperkeratosis
"Hyperkeratosis" is an umbrella term for skin conditions that develop from excess amounts of keratin. There are various types of hyperkeratosis, each marked by its cause.
Hereditary Types of Hyperkeratosis
Some types of hyperkeratosis develop due to a hereditary component. Examples include:
- Epidermolytic hyperkeratosis
- Multiple minute digitate hyperkeratosis (MMDH)
- Focal acral hyperkeratosis
- Lamellar ichthyosis
- X-linked ichthyosis (XLI)
- Keratosis pilaris, otherwise known as follicular hyperkeratosis
Acquired Hyperkeratosis
Other forms of hyperkeratosis are acquired later in life. It’s not always clear what the cause of each type is. Some acquired hyperkeratosis conditions include:
Acquired vs. Hereditary
Hereditary conditions are passed down through families. Often if a person is related by blood to someone with a genetic disorder, their risk of getting it is a lot higher. Acquired conditions, on the other hand, develop for many reasons unrelated to genetics.
Jak leczyć hiperkeratozę?
Leczenie hiperkeratozy zależy od obszaru skóry, którego dotknie. W przypadku nadmiernego rogowacenia się skóry stóp odwiedź gabinet podologa. Jest to osoba, która wykonuje pedicure podologiczny – usuwa odciski, modzele, zrogowaciałą skórę. Pomaga także dobrać odpowiednią pielęgnację dla stóp. Jeżeli hiperkeratoza ma przyczynę w innych chorobach współistniejących, to bardzo ważna jest konsultacja z lekarzem dermatologiem.
Przy nadmiernie zrogowaciałym naskórku pomocne będzie stosowanie kremów i maści do stóp, które mają w składzie mocznik i kwas salicylowy. Przy suchej, pękającej skórze trzeba pamiętać o stosowaniu kosmetyków nawilżających i natłuszczających. Dobrze jest też moczyć stopy w ciepłej wodzie, by zmiękczyć nagniotki. Można zastosować pumeks i pilnik, by samodzielnie usunąć zrogowaciałą skórę. Te domowe zabiegi nie zastąpią jednak fachowej pomocy.
W przypadku gdy hiperkeratoza występuje razem z chorobą grzybiczą na stopach, konieczne jest wdrożenie jednocześnie terapii przeciw grzybicy. Można zastosować w tym celu maści lub leki doustne. Warto także dokształcić się w temacie, jak zapobiec grzybicy.
Zanim lekarz zastosuje odpowiednią terapię, powinien skierować Cię na badania diagnostyczne. Pomogą one określić, czy razem z hiperkeratozą występują jakieś inne choroby, które wymagałyby leczenia. Lekarz stawia diagnozę dotyczącą hiperkeratozy na podstawie badań dermatologicznych. Czasami konieczne jest przeprowadzenie biopsji i badań histopatologicznych pobranego materiału.
W przypadku hiperkeratozy niezwykle ważne są działania profilaktyczne. Najlepszym rozwiązaniem jest unikanie czynników, które mogą wywołać podrażnienia. Konieczne jest także dbanie o odpowiednią pielęgnację skóry dotkniętej hiperkeratozą.
- S. Jabłońska, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
- A. Batycka-Baran i in., Zmiany na dłoniach i stopach, „Medycyna po Dyplomie”, 2010.
- A. Garncarczyk i in., Zmiany hiperkeratotyczne w obrębie stóp, „Polish Journal of Cosmetology”, 21(3), 2018.
