U nas zapłacisz kartą
Wyprysk z hiperkeratozą - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Introduction
Hyperkeratosis refers to the increased thickness of the stratum corneum, the outer layer of the skin. Stratum corneum is composed of multiple layers of keratinocyte bodies that, during maturation, produced keratin and subsequently have lost their nucleus and cytoplasmic organelles. The result is a basketweave appearance of anucleate keratinocytes that protect the underlying cells during maturation.
Hyperkeratosis is subclassified as orthokeratotic or parakeratotic. Orthokeratotic hyperkeratosis refers to the thickening of the keratin layer with preserved keratinocyte maturation, while parakeratotic hyperkeratosis shows retained nuclei as a sign of delayed maturation of keratinocytes. Hyperkeratosis can be associated with dyskeratosis. It represents a premature (keratinocytes that are located below the granular cell layer) or abnormal keratinization of individual keratinocytes.
Hyperkeratosis, associated with other abnormalities in the skin biopsy, can be a key to the final histological diagnosis. Epidermal hypertrophy is a benign alteration of the skin that presents with acanthosis (increased thickness of the keratinocyte layers) and hyperkeratosis.
Pathophysiology
The skin is composed of three layers: the epidermis, the dermis (composed of the superficial papillary and deeper reticular dermis), and the hypodermis. The skin has structural differences among the different areas of the body in terms of epidermal and dermal thickness, distribution of appendages, and pigmentation. The epidermis is composed of multiple layers of maturing keratinocytes: the basal layer (stratum basale), the squamous layer (stratum spinosum), the granular layer (stratum granulosum), and the cornified layer (stratum corneum). This stratified epithelium is in a constant process of self-renewing and exfoliation that takes 20-40 days to complete. The cells in the outer layer are the most differentiated in the keratinocyte line, composed almost entirely of keratin lamels of high molecular weight, and those are the ones that undergo desquamation, completing the maturation cycle.
When the epidermis is exposed to repetitive injury, it usually elicits an increased proliferative rate of the keratinocytes and accelerates their maturation. Keratinocytes also tend to produce more keratin, thus increasing the stratum corneum's thickness.
Genetic mutations resulting in hyperkeratosis is seen in ichthyoses and keratoderma. There are several damages in keratin-encoding genes such as KRT1 and KRT10, which cause defects in keratin structure. Defective keratin causes irregular aggregates of intermediate filaments, which leads to cellular collapse and blistering. The barrier function is then compromised, and the skin reacts with compensatory hyperproliferation, which leads to hyperkeratosis.
A Word From Verywell
A skin condition can be challenging to deal with, especially if it causes painful symptoms. The good news is that dealing with most forms of hyperkeratosis is manageable with the proper treatment. In most cases, this condition is not severe or life-threatening.
The best thing you can do if you have hyperkeratosis is to speak to a dermatologist (a medical doctor specializing in conditions of the skin, hair, and nails) about your condition and any concerns you have. They will be able to determine the next steps to address your condition.
Frequently Asked Questions
The treatment for hyperkeratosis will depend entirely on its type and the underlying cause. Treatment isn't always necessary because some forms of hyperkeratosis are either asymptomatic or present with mild cosmetic symptoms. The most common forms of treatment include keratolytics, moisturizers, emollients, and retinoids.
Verywell Health uses only high-quality sources, including peer-reviewed studies, to support the facts within our articles. Read our editorial process to learn more about how we fact-check and keep our content accurate, reliable, and trustworthy.
- Jakeman A. The effective management of hyperkeratosis.Wounds Int. 2012,1:65-73.
- National Human Genome Research Institute. Genetic disorders.
- Tian Y, Li XX, Zhang JJ, Yun Q, Zhang S, Yu JY, Feng XJ, Xia AT, Kang Y, Huang F, Wan F. Clinical outcomes and 5-year follow-up results of keratosis pilaris treated by a high concentration of glycolic acid.World J Clin Cases. 2021 Jun 26,9(18):4681-4689. doi:10.12998/wjcc.v9.i18.4681
- Harvard Health Publishing Harvard Medical School. Hyperkeratosis.
- National Organization for Rare Disorders. Lamellar Ichthyosis.
By Angelica Bottaro
Bottaro has a Bachelor of Science in Psychology and an Advanced Diploma in Journalism. She is based in Canada.
Farmakologiczne
- retinoidy (leczenie rogowca)
- suplementacja witaminowo-minerałowa
- leki o działaniu uzależnionym od współistniejącego schorzenia
- preparaty zawierające kwas salicylowy (2-50%)
- preparaty zawierające mocznik (20-50%)
Podologiczne
są to specjalistyczne działania, mające na celu mechaniczne usuwanie zrogowaceń. Dobór metody uzależniony jest od rodzaju i rozległości hyperkeratoz. Zazwyczaj jest to długofalowa terapia obejmująca systematyczne zabiegi w gabinecie pielęgnacji stóp oraz edukację klienta, a także właściwe postępowanie domowe.
Paramedyczne i/lub domowe
są to metody wykorzystywane samodzielnie przez klientów. Zaliczyć tu można zarówno preparaty i środki dostępne bez recepty w aptekach oraz drogeriach, jak i sposoby zasłyszane lub znalezione, np. w internecie. Chęć uzyskania szybkiego efektu, a także niewłaściwe wykorzystanie metody prowadzi do licznych powikłań.
Jakie objawy daje hiperkeratoza?
Hiperkeratoza to nie tylko nadmierne rogowacenie naskórka. Może objawiać się także poprzez powstawanie nagniotków, odcisków czy brodawek oraz łuszczenie się skóry. W hiperkeratozie na podeszwach stóp powstają również modzele. Są to płaskie obszary zrogowaciałej skóry, które mogą wywoływać dyskomfort podczas chodzenia, a nawet ból.
Hiperkeratoza pojawia się nie tylko na stopach. Niektóre osoby zmagają się z hiperkeratozą podpaznokciową. Jest ona objawem łuszczycy paznokci. Wywołuje ją rogowacenie naskórka pod paznokciem. Płytka paznokcia staje się krucha i podatna na złamania. Na jej powierzchni można dostrzec rowki i wgłębienia. Mówi się, że paznokieć zaczyna wyglądać jak naparstek. Z upływem czasu zmienia kolor i zaczyna odwarstwiać się od palca. Konieczne jest podjęcie leczenia, by móc cieszyć się zdrowymi paznokciami.
Również w innych rodzajach łuszczycy może pojawić się hiperkeratoza. Objawia się ona w formie grudek, które pokryte są łuską w kolorze srebrzystym. Występuje w różnych częściach ciała, np. na kolanach, łokciach, w okolicach pośladków czy na głowie.
Kiedy hiperkeratoza dotyka skóry głowy, staje się ona sucha i łuszczy się. Osoba chora może zauważyć łupież, a skóra staje się szorstka w dotyku. Kondycja włosów pogarsza się, mogą one zacząć wypadać. W takim przypadku skonsultuj z lekarzem, czy nie jest to czasem łuszczyca skóry głowy.