U nas zapłacisz kartą
Wyprysk z hiperkeratozą - Objawy, Diagnoza i Leczenie
StatPearls [Internet].
Fabiola Farci , Gauri D. Mahabal .
Authors
Affiliations
Last Update: September 4, 2023 .
Hyperkeratosis refers to the increased thickness of the stratum corneum, the outer layer of the skin. It is most frequently due to chronic physical or chemical damage such as friction or the use of aggressive soaps but can also derive from chronic inflammation or a side-effect of different drugs, including chemotherapy. This activity reviews the evaluation and treatment of hyperkeratosis and highlights the role of the interprofessional team in evaluating and treating patients with this condition.
Summarize the major histologic forms of hyperkeratosis. Review the different pathologies that can manifest with hyperkeratosis.Explain the importance of collaboration and communication amongst the interprofessional team to ensure the appropriate diagnosis and treatment is selected for patients with hyperkeratosis.
Jak leczyć hiperkeratozę?
Leczenie hiperkeratozy zależy od obszaru skóry, którego dotknie. W przypadku nadmiernego rogowacenia się skóry stóp odwiedź gabinet podologa. Jest to osoba, która wykonuje pedicure podologiczny – usuwa odciski, modzele, zrogowaciałą skórę. Pomaga także dobrać odpowiednią pielęgnację dla stóp. Jeżeli hiperkeratoza ma przyczynę w innych chorobach współistniejących, to bardzo ważna jest konsultacja z lekarzem dermatologiem.
Przy nadmiernie zrogowaciałym naskórku pomocne będzie stosowanie kremów i maści do stóp, które mają w składzie mocznik i kwas salicylowy. Przy suchej, pękającej skórze trzeba pamiętać o stosowaniu kosmetyków nawilżających i natłuszczających. Dobrze jest też moczyć stopy w ciepłej wodzie, by zmiękczyć nagniotki. Można zastosować pumeks i pilnik, by samodzielnie usunąć zrogowaciałą skórę. Te domowe zabiegi nie zastąpią jednak fachowej pomocy.
W przypadku gdy hiperkeratoza występuje razem z chorobą grzybiczą na stopach, konieczne jest wdrożenie jednocześnie terapii przeciw grzybicy. Można zastosować w tym celu maści lub leki doustne. Warto także dokształcić się w temacie, jak zapobiec grzybicy.
Zanim lekarz zastosuje odpowiednią terapię, powinien skierować Cię na badania diagnostyczne. Pomogą one określić, czy razem z hiperkeratozą występują jakieś inne choroby, które wymagałyby leczenia. Lekarz stawia diagnozę dotyczącą hiperkeratozy na podstawie badań dermatologicznych. Czasami konieczne jest przeprowadzenie biopsji i badań histopatologicznych pobranego materiału.
W przypadku hiperkeratozy niezwykle ważne są działania profilaktyczne. Najlepszym rozwiązaniem jest unikanie czynników, które mogą wywołać podrażnienia. Konieczne jest także dbanie o odpowiednią pielęgnację skóry dotkniętej hiperkeratozą.
- S. Jabłońska, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
- A. Batycka-Baran i in., Zmiany na dłoniach i stopach, „Medycyna po Dyplomie”, 2010.
- A. Garncarczyk i in., Zmiany hiperkeratotyczne w obrębie stóp, „Polish Journal of Cosmetology”, 21(3), 2018.
METODY USUWANIA HYPERKERATOZ
Farmakologiczne
- retinoidy (leczenie rogowca)
- suplementacja witaminowo-minerałowa
- leki o działaniu uzależnionym od współistniejącego schorzenia
- preparaty zawierające kwas salicylowy (2-50%)
- preparaty zawierające mocznik (20-50%)
Podologiczne
są to specjalistyczne działania, mające na celu mechaniczne usuwanie zrogowaceń. Dobór metody uzależniony jest od rodzaju i rozległości hyperkeratoz. Zazwyczaj jest to długofalowa terapia obejmująca systematyczne zabiegi w gabinecie pielęgnacji stóp oraz edukację klienta, a także właściwe postępowanie domowe.
Paramedyczne i/lub domowe
są to metody wykorzystywane samodzielnie przez klientów. Zaliczyć tu można zarówno preparaty i środki dostępne bez recepty w aptekach oraz drogeriach, jak i sposoby zasłyszane lub znalezione, np. w internecie. Chęć uzyskania szybkiego efektu, a także niewłaściwe wykorzystanie metody prowadzi do licznych powikłań.
Co to jest hiperkeratoza?
Rogowacenie naskórka jest naturalnym procesem zachodzącym w organizmie. Czasami ten proces jest mocno nasilony, pomimo odpowiedniej pielęgnacji skóry. To hiperkeratoza. Nadmierne rogowacenie naskórka prowadzi nie tylko do nieestetycznych zmian. Może spowodować także powstanie odcisków, pęknię ć, czy nawet stanów zapalnych skóry. Zmiany te bywają bardzo bolesne. Dlatego jeśli podejrzewasz u siebie hiperkeratozę, nie lekceważ problemu, tylko umów się na konsultację dermatologiczną.
Hiperkeratoza najczęściej dotyka stóp, dłoni i paznokci (wówczas mowa o hiperkeratozie podpaznokciowej), ale może także dotyczyć skóry głowy. Jest częstym objawem łuszczycy, nadmiernie suchej skóry, alergii kontaktowej. Może z nią współwystępować zakażenie grzybicze.
U zdrowej osoby proces odbudowy naskórka trwa od 26 do 28 dni. Natomiast przy hiperkeratozie ten proces skraca się nawet do około 3–4 dni. W warstwie rogowej naskórka zbyt szybko namnażają się komórki i w związku z tym na skórze powstają bolesne zmiany.
Hiperkeratoza na stopach
Jeśli hiperkeratoza pojawi się na stopach, to naskórek stanie się suchy. Zmieni kolor na żółty, biały lub szary. Może pękać i łuszczyć się, ale też przyjąć formę zgrubienia o jednolitej konsystencji.
Hiperkeratoza pojawia się najczęściej na:
- piętach,
- zewnętrznych krawędziach podeszew,
- paluchu stopy.
