Wyprysk z hiperkeratozą - Objawy, Diagnoza i Leczenie

Co to jest hiperkeratoza?

Rogowacenie naskórka jest naturalnym procesem zachodzącym w organizmie. Czasami ten proces jest mocno nasilony, pomimo odpowiedniej pielęgnacji skóry. To hiperkeratoza. Nadmierne rogowacenie naskórka prowadzi nie tylko do nieestetycznych zmian. Może spowodować także powstanie odcisków, pęknięć, czy nawet stanów zapalnych skóry. Zmiany te bywają bardzo bolesne. Dlatego jeśli podejrzewasz u siebie hiperkeratozę, nie lekceważ problemu, tylko umów się na konsultację dermatologiczną.

Hiperkeratoza najczęściej dotyka stóp, dłoni i paznokci (wówczas mowa o hiperkeratozie podpaznokciowej), ale może także dotyczyć skóry głowy. Jest częstym objawem łuszczycy, nadmiernie suchej skóry, alergii kontaktowej. Może z nią współwystępować zakażenie grzybicze.

U zdrowej osoby proces odbudowy naskórka trwa od 26 do 28 dni. Natomiast przy hiperkeratozie ten proces skraca się nawet do około 3–4 dni. W warstwie rogowej naskórka zbyt szybko namnażają się komórki i w związku z tym na skórze powstają bolesne zmiany.

Hiperkeratoza na stopach

Jeśli hiperkeratoza pojawi się na stopach, to naskórek stanie się suchy. Zmieni kolor na żółty, biały lub szary. Może pękać i łuszczyć się, ale też przyjąć formę zgrubienia o jednolitej konsystencji.

Hiperkeratoza pojawia się najczęściej na:

• piętach,
• zewnętrznych krawędziach podeszew,
• paluchu stopy.

Pathophysiology

The skin is composed of three layers: the epidermis, the dermis (composed of the superficial papillary and deeper reticular dermis), and the hypodermis. The skin has structural differences among the different areas of the body in terms of epidermal and dermal thickness, distribution of appendages, and pigmentation. The epidermis is composed of multiple layers of maturing keratinocytes: the basal layer (stratum basale), the squamous layer (stratum spinosum), the granular layer (stratum granulosum), and the cornified layer (stratum corneum). This stratified epithelium is in a constant process of self-renewing and exfoliation that takes 20-40 days to complete. The cells in the outer layer are the most differentiated in the keratinocyte line, composed almost entirely of keratin lamels of high molecular weight, and those are the ones that undergo desquamation, completing the maturation cycle.

When the epidermis is exposed to repetitive injury, it usually elicits an increased proliferative rate of the keratinocytes and accelerates their maturation. Keratinocytes also tend to produce more keratin, thus increasing the stratum corneum's thickness.

Genetic mutations resulting in hyperkeratosis is seen in ichthyoses and keratoderma. There are several damages in keratin-encoding genes such as KRT1 and KRT10, which cause defects in keratin structure. Defective keratin causes irregular aggregates of intermediate filaments, which leads to cellular collapse and blistering. The barrier function is then compromised, and the skin reacts with compensatory hyperproliferation, which leads to hyperkeratosis.

Types of Hyperkeratosis

"Hyperkeratosis" is an umbrella term for skin conditions that develop from excess amounts of keratin. There are various types of hyperkeratosis, each marked by its cause.

Hereditary Types of Hyperkeratosis

Some types of hyperkeratosis develop due to a hereditary component. Examples include:

• Epidermolytic hyperkeratosis
• Multiple minute digitate hyperkeratosis (MMDH)
• Focal acral hyperkeratosis
• Lamellar ichthyosis
• X-linked ichthyosis (XLI)
• Keratosis pilaris, otherwise known as follicular hyperkeratosis

Acquired Hyperkeratosis

Other forms of hyperkeratosis are acquired later in life. It’s not always clear what the cause of each type is. Some acquired hyperkeratosis conditions include:

Acquired vs. Hereditary

Hereditary conditions are passed down through families. Often if a person is related by blood to someone with a genetic disorder, their risk of getting it is a lot higher. Acquired conditions, on the other hand, develop for many reasons unrelated to genetics.

Lokalizacje odcisku:

• palce stóp (okolica grzbietowa stawy międzypaliczkowe, boczna i przyśrodkowa powierzchnia palców w miejscu stykania się skóry Clavus mollis, okolica podeszwowa palca – Clavus appex)
• przodostopie (głowy kości śródstopia)
• wały paznokciowe (clavus sulcus)
• przestrzenie podpaznokciowe (clavus subungualis)

Clavus durus (Cd) – zbudowany jest ze zwartej i twardej masy ułożonej warstwowo (nawet do 200 warstw), zawierający jądro.

Clavus mollis (Cm) – to inaczej odcisk miekki.

Clavus vascularis (Cv) – to odcisk z zawartością drobnych naczyń krwionośnych.

Clavus neurovascularis (Cnv) – odcisk nerwowo – naczyniowy.

Clavus neurofibrosis (Cnf) – odcisk nerwowo – włóknisty.

Clavus papilaris (Cp) – to odcisk brodawkowy. Często się powtarza.

Clavi miliares (Cmil) – odciski mnogie.

A Word From Verywell

A skin condition can be challenging to deal with, especially if it causes painful symptoms. The good news is that dealing with most forms of hyperkeratosis is manageable with the proper treatment. In most cases, this condition is not severe or life-threatening.

The best thing you can do if you have hyperkeratosis is to speak to a dermatologist (a medical doctor specializing in conditions of the skin, hair, and nails) about your condition and any concerns you have. They will be able to determine the next steps to address your condition.

Frequently Asked Questions

The treatment for hyperkeratosis will depend entirely on its type and the underlying cause. Treatment isn't always necessary because some forms of hyperkeratosis are either asymptomatic or present with mild cosmetic symptoms. The most common forms of treatment include keratolytics, moisturizers, emollients, and retinoids.

Verywell Health uses only high-quality sources, including peer-reviewed studies, to support the facts within our articles. Read our editorial process to learn more about how we fact-check and keep our content accurate, reliable, and trustworthy.

1. Jakeman A. The effective management of hyperkeratosis.Wounds Int. 2012,1:65-73.
2. National Human Genome Research Institute. Genetic disorders.
3. Tian Y, Li XX, Zhang JJ, Yun Q, Zhang S, Yu JY, Feng XJ, Xia AT, Kang Y, Huang F, Wan F. Clinical outcomes and 5-year follow-up results of keratosis pilaris treated by a high concentration of glycolic acid.World J Clin Cases. 2021 Jun 26,9(18):4681-4689. doi:10.12998/wjcc.v9.i18.4681
4. Harvard Health Publishing Harvard Medical School. Hyperkeratosis.
5. National Organization for Rare Disorders. Lamellar Ichthyosis.

By Angelica Bottaro
Bottaro has a Bachelor of Science in Psychology and an Advanced Diploma in Journalism. She is based in Canada.

---

wyprysk