U nas zapłacisz kartą
Wyprysk z hiperkeratozą - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Evaluation
Dermoscopy is noninvasive and allows visualization of the skin structures in the epidermis, dermo-epidermal junction, and superficial dermis.
A biopsy is essential in cases in which the clinical setting is overlapping with different entities having distinctive histopathologic findings. For an ideal full-thickness biopsy, it is important to include the hypodermis. This can be performed with a simple 3 mm punch that minimizes scarring in the affected area. Any smaller size is at risk of being non-diagnostic.
Patch tests can be useful for identifying the causative allergen if an allergic dermatitis is suspected. Clinical clues are the presence of persistent, pruritic, eczematous eruptions in which any other identifiable cause has been excluded. If the patient tests positive, they should be encouraged to avoid the specific allergen. A follow-up after a few weeks of allergen avoidance is strongly recommended.
Histopathology
Psoriasis and psoriasiform dermatitis: It shows perivascular aggregates of lymphocytes in the dermal-epidermal junction with focal migration of leukocytes (neutrophils, lymphocytes) into the epidermis. There is increased epidermal proliferation and elongation of rete ridges giving an undulating appearance to the epidermis (papillomatosis) with or without spongiosis. The altered differentiation of keratinocytes results in hyperkeratosis with parakeratosis. Psoriasis also shows the formation of microabscesses by small aggregates of neutrophils in the upper epidermis (pustules) or in the stratum corneum (Munro microabscesses).
Interface and lichenoid dermatitis: Dense aggregates of lymphocytes along the dermal-epidermal junction associated with vacuolation of basal keratinocytes.[6] There is dyskeratosis, hyperkeratosis, and is sometimes associated with hypergranulosis.
Verrucae vulgaris and plana are characterized by marked hyperkeratosis, papillomatosis, and acanthosis. A typical feature is the presence of koilocytes, cells infected with papillomavirus which have structural changes like perinuclear halos and keratohyalin granules. Koilocytes can be absent in older lesions, but when present, are located in the upper stratum spinosum or granulosum. Parakeratosis may be present.
Seborrheic keratosis features marked hyperkeratosis, papillomatosis, and acanthosis. Pseudo-cysts and horn cysts are frequently present. There may be lymphocytic infiltrate and pigmentation as secondary features when irritated or inflamed.
The ichthyoses are a group of diseases caused by altered keratinization. The most common forms are ichthyosis vulgaris, X-linked, congenital, and epidermolytic hyperkeratosis.[7] They can be hereditary or acquired during life.[8][9] All of the forms show a defective epidermal barrier that induces hyperkeratosis, skin scaling, and inflammation.
Squamous cell carcinoma (SCC) is a neoplastic proliferation of atypical keratinocytes, restricted only to the epidermis (SCC in situ or Bowen's disease) or infiltrating the dermis (infiltrative SCC). Classic features are hyper-parakeratosis and loss of the granular layer.
Jak leczyć hiperkeratozę?
Leczenie hiperkeratozy zależy od obszaru skóry, którego dotknie. W przypadku nadmiernego rogowacenia się skóry stóp odwiedź gabinet podologa. Jest to osoba, która wykonuje pedicure podologiczny – usuwa odciski, modzele, zrogowaciałą skórę. Pomaga także dobrać odpowiednią pielęgnację dla stóp. Jeżeli hiperkeratoza ma przyczynę w innych chorobach współistniejących, to bardzo ważna jest konsultacja z lekarzem dermatologiem.
Przy nadmiernie zrogowaciałym naskórku pomocne będzie stosowanie kremów i maści do stóp, które mają w składzie mocznik i kwas salicylowy. Przy suchej, pękającej skórze trzeba pamiętać o stosowaniu kosmetyków nawilżających i natłuszczających. Dobrze jest też moczyć stopy w ciepłej wodzie, by zmiękczyć nagniotki. Można zastosować pumeks i pilnik, by samodzielnie usunąć zrogowaciałą skórę. Te domowe zabiegi nie zastąpią jednak fachowej pomocy.
W przypadku gdy hiperkeratoza występuje razem z chorobą grzybiczą na stopach, konieczne jest wdrożenie jednocześnie terapii przeciw grzybicy. Można zastosować w tym celu maści lub leki doustne. Warto także dokształcić się w temacie, jak zapobiec grzybicy.
Zanim lekarz zastosuje odpowiednią terapię, powinien skierować Cię na badania diagnostyczne. Pomogą one określić, czy razem z hiperkeratozą występują jakieś inne choroby, które wymagałyby leczenia. Lekarz stawia diagnozę dotyczącą hiperkeratozy na podstawie badań dermatologicznych. Czasami konieczne jest przeprowadzenie biopsji i badań histopatologicznych pobranego materiału.
W przypadku hiperkeratozy niezwykle ważne są działania profilaktyczne. Najlepszym rozwiązaniem jest unikanie czynników, które mogą wywołać podrażnienia. Konieczne jest także dbanie o odpowiednią pielęgnację skóry dotkniętej hiperkeratozą.
- S. Jabłońska, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
- A. Batycka-Baran i in., Zmiany na dłoniach i stopach, „Medycyna po Dyplomie”, 2010.
- A. Garncarczyk i in., Zmiany hiperkeratotyczne w obrębie stóp, „Polish Journal of Cosmetology”, 21(3), 2018.
StatPearls [Internet].
Fabiola Farci , Gauri D. Mahabal .
Authors
Affiliations
Last Update: September 4, 2023 .
Hyperkeratosis refers to the increased thickness of the stratum corneum, the outer layer of the skin. It is most frequently due to chronic physical or chemical damage such as friction or the use of aggressive soaps but can also derive from chronic inflammation or a side-effect of different drugs, including chemotherapy. This activity reviews the evaluation and treatment of hyperkeratosis and highlights the role of the interprofessional team in evaluating and treating patients with this condition.
Summarize the major histologic forms of hyperkeratosis. Review the different pathologies that can manifest with hyperkeratosis.Explain the importance of collaboration and communication amongst the interprofessional team to ensure the appropriate diagnosis and treatment is selected for patients with hyperkeratosis.
Introduction
Hyperkeratosis refers to the increased thickness of the stratum corneum, the outer layer of the skin. Stratum corneum is composed of multiple layers of keratinocyte bodies that, during maturation, produced keratin and subsequently have lost their nucleus and cytoplasmic organelles. The result is a basketweave appearance of anucleate keratinocytes that protect the underlying cells during maturation.
Hyperkeratosis is subclassified as orthokeratotic or parakeratotic. Orthokeratotic hyperkeratosis refers to the thickening of the keratin layer with preserved keratinocyte maturation, while parakeratotic hyperkeratosis shows retained nuclei as a sign of delayed maturation of keratinocytes. Hyperkeratosis can be associated with dyskeratosis. It represents a premature (keratinocytes that are located below the granular cell layer) or abnormal keratinization of individual keratinocytes.
Hyperkeratosis, associated with other abnormalities in the skin biopsy, can be a key to the final histological diagnosis. Epidermal hypertrophy is a benign alteration of the skin that presents with acanthosis (increased thickness of the keratinocyte layers) and hyperkeratosis.