U nas zapłacisz kartą
Wyprysk z hiperkeratozą - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Co to jest hiperkeratoza?
Rogowacenie naskórka jest naturalnym procesem zachodzącym w organizmie. Czasami ten proces jest mocno nasilony, pomimo odpowiedniej pielęgnacji skóry. To hiperkeratoza. Nadmierne rogowacenie naskórka prowadzi nie tylko do nieestetycznych zmian. Może spowodować także powstanie odcisków, pęknię ć, czy nawet stanów zapalnych skóry. Zmiany te bywają bardzo bolesne. Dlatego jeśli podejrzewasz u siebie hiperkeratozę, nie lekceważ problemu, tylko umów się na konsultację dermatologiczną.
Hiperkeratoza najczęściej dotyka stóp, dłoni i paznokci (wówczas mowa o hiperkeratozie podpaznokciowej), ale może także dotyczyć skóry głowy. Jest częstym objawem łuszczycy, nadmiernie suchej skóry, alergii kontaktowej. Może z nią współwystępować zakażenie grzybicze.
U zdrowej osoby proces odbudowy naskórka trwa od 26 do 28 dni. Natomiast przy hiperkeratozie ten proces skraca się nawet do około 3–4 dni. W warstwie rogowej naskórka zbyt szybko namnażają się komórki i w związku z tym na skórze powstają bolesne zmiany.
Hiperkeratoza na stopach
Jeśli hiperkeratoza pojawi się na stopach, to naskórek stanie się suchy. Zmieni kolor na żółty, biały lub szary. Może pękać i łuszczyć się, ale też przyjąć formę zgrubienia o jednolitej konsystencji.
Hiperkeratoza pojawia się najczęściej na:
- piętach,
- zewnętrznych krawędziach podeszew,
- paluchu stopy.
Histopathology
Psoriasis and psoriasiform dermatitis: It shows perivascular aggregates of lymphocytes in the dermal-epidermal junction with focal migration of leukocytes (neutrophils, lymphocytes) into the epidermis. There is increased epidermal proliferation and elongation of rete ridges giving an undulating appearance to the epidermis (papillomatosis) with or without spongiosis. The altered differentiation of keratinocytes results in hyperkeratosis with parakeratosis. Psoriasis also shows the formation of microabscesses by small aggregates of neutrophils in the upper epidermis (pustules) or in the stratum corneum (Munro microabscesses).
Interface and lichenoid dermatitis: Dense aggregates of lymphocytes along the dermal-epidermal junction associated with vacuolation of basal keratinocytes.[6] There is dyskeratosis, hyperkeratosis, and is sometimes associated with hypergranulosis.
Verrucae vulgaris and plana are characterized by marked hyperkeratosis, papillomatosis, and acanthosis. A typical feature is the presence of koilocytes, cells infected with papillomavirus which have structural changes like perinuclear halos and keratohyalin granules. Koilocytes can be absent in older lesions, but when present, are located in the upper stratum spinosum or granulosum. Parakeratosis may be present.
Seborrheic keratosis features marked hyperkeratosis, papillomatosis, and acanthosis. Pseudo-cysts and horn cysts are frequently present. There may be lymphocytic infiltrate and pigmentation as secondary features when irritated or inflamed.
The ichthyoses are a group of diseases caused by altered keratinization. The most common forms are ichthyosis vulgaris, X-linked, congenital, and epidermolytic hyperkeratosis.[7] They can be hereditary or acquired during life.[8][9] All of the forms show a defective epidermal barrier that induces hyperkeratosis, skin scaling, and inflammation.
Squamous cell carcinoma (SCC) is a neoplastic proliferation of atypical keratinocytes, restricted only to the epidermis (SCC in situ or Bowen's disease) or infiltrating the dermis (infiltrative SCC). Classic features are hyper-parakeratosis and loss of the granular layer.
Jak leczyć hiperkeratozę?
Leczenie hiperkeratozy zależy od obszaru skóry, którego dotknie. W przypadku nadmiernego rogowacenia się skóry stóp odwiedź gabinet podologa. Jest to osoba, która wykonuje pedicure podologiczny – usuwa odciski, modzele, zrogowaciałą skórę. Pomaga także dobrać odpowiednią pielęgnację dla stóp. Jeżeli hiperkeratoza ma przyczynę w innych chorobach współistniejących, to bardzo ważna jest konsultacja z lekarzem dermatologiem.
Przy nadmiernie zrogowaciałym naskórku pomocne będzie stosowanie kremów i maści do stóp, które mają w składzie mocznik i kwas salicylowy. Przy suchej, pękającej skórze trzeba pamiętać o stosowaniu kosmetyków nawilżających i natłuszczających. Dobrze jest też moczyć stopy w ciepłej wodzie, by zmiękczyć nagniotki. Można zastosować pumeks i pilnik, by samodzielnie usunąć zrogowaciałą skórę. Te domowe zabiegi nie zastąpią jednak fachowej pomocy.
W przypadku gdy hiperkeratoza występuje razem z chorobą grzybiczą na stopach, konieczne jest wdrożenie jednocześnie terapii przeciw grzybicy. Można zastosować w tym celu maści lub leki doustne. Warto także dokształcić się w temacie, jak zapobiec grzybicy.
Zanim lekarz zastosuje odpowiednią terapię, powinien skierować Cię na badania diagnostyczne. Pomogą one określić, czy razem z hiperkeratozą występują jakieś inne choroby, które wymagałyby leczenia. Lekarz stawia diagnozę dotyczącą hiperkeratozy na podstawie badań dermatologicznych. Czasami konieczne jest przeprowadzenie biopsji i badań histopatologicznych pobranego materiału.
W przypadku hiperkeratozy niezwykle ważne są działania profilaktyczne. Najlepszym rozwiązaniem jest unikanie czynników, które mogą wywołać podrażnienia. Konieczne jest także dbanie o odpowiednią pielęgnację skóry dotkniętej hiperkeratozą.
- S. Jabłońska, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
- A. Batycka-Baran i in., Zmiany na dłoniach i stopach, „Medycyna po Dyplomie”, 2010.
- A. Garncarczyk i in., Zmiany hiperkeratotyczne w obrębie stóp, „Polish Journal of Cosmetology”, 21(3), 2018.
A Word From Verywell
A skin condition can be challenging to deal with, especially if it causes painful symptoms. The good news is that dealing with most forms of hyperkeratosis is manageable with the proper treatment. In most cases, this condition is not severe or life-threatening.
The best thing you can do if you have hyperkeratosis is to speak to a dermatologist (a medical doctor specializing in conditions of the skin, hair, and nails) about your condition and any concerns you have. They will be able to determine the next steps to address your condition.
Frequently Asked Questions
The treatment for hyperkeratosis will depend entirely on its type and the underlying cause. Treatment isn't always necessary because some forms of hyperkeratosis are either asymptomatic or present with mild cosmetic symptoms. The most common forms of treatment include keratolytics, moisturizers, emollients, and retinoids.
Verywell Health uses only high-quality sources, including peer-reviewed studies, to support the facts within our articles. Read our editorial process to learn more about how we fact-check and keep our content accurate, reliable, and trustworthy.
- Jakeman A. The effective management of hyperkeratosis.Wounds Int. 2012,1:65-73.
- National Human Genome Research Institute. Genetic disorders.
- Tian Y, Li XX, Zhang JJ, Yun Q, Zhang S, Yu JY, Feng XJ, Xia AT, Kang Y, Huang F, Wan F. Clinical outcomes and 5-year follow-up results of keratosis pilaris treated by a high concentration of glycolic acid.World J Clin Cases. 2021 Jun 26,9(18):4681-4689. doi:10.12998/wjcc.v9.i18.4681
- Harvard Health Publishing Harvard Medical School. Hyperkeratosis.
- National Organization for Rare Disorders. Lamellar Ichthyosis.
By Angelica Bottaro
Bottaro has a Bachelor of Science in Psychology and an Advanced Diploma in Journalism. She is based in Canada.