Fotokontaktowe zapalenie skóry - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia

Przyczyny kontaktowego zapalenia skóry

Do najczęstszych czynników wywołujących alergiczny wyprysk kontaktowy zaliczamy m.in. chrom (obecny w barwnikach, zapałkach, farbach, środkach do prania czy materiałach budowlanych jak cement i beton) . Nikiel i kobalt również są częstym czynnikiem sprawczym (znajdziemy je często w guzikach, suwakach, klamkach, armaturze łazienkowej czy ozdobach). Ponadto czynnikiem wywołującym kontaktowe zapalenie skóry może okazać się guma, różne barwniki (głównie farby do włosów), kosmetyki czy różne tworzywa sztuczne. Oczywiście nie jest to pełna lista alergenów, potencjalnie wiele różnych substancji obecnych w naszym życiu codziennym i zawodowym może okazać się czynnikami wywołującymi odczyn alergiczny!

Czy wiesz że: do postawienia rozpoznania przydatne mogą okazać się testy alergiczne, tzw. próby płatkowe, polegające na celowym doprowadzeniu do kontaktu skóry z potencjalnie wywołującą alergie substancją i ocenie po pewnym czasie przez lekarza odczynu, który wystąpił?

Inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku kontaktowego niealergicznego zapalenia skóry, czyli wyprysku z podrażnienia, w którym to właśnie uszkodzenia skóry wszelakimi substancjami drażniącymi doprowadzają do zniszczenia naturalnej bariery ochronnej naskórka i wystąpienia zmian skórnych. Najczęściej sprawcami są roztwory o odczynie kwaśnym bądź zasadowym, różne detergenty i środki piorące. W odróżnieniu od alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, odczyn skórny zależy od dawki czynnika wywołującego oraz czasu ekspozycji na niego.

Leczenie kontaktowego zapalenia skóry

Leczenie możemy podzielić na miejscowe oraz ogólnoustrojowe. Miejscowo lekarz dermatolog może przepisać kremy kortykosteroidowe z antybiotykami lub lekami odkażającymi, co ma na celu m.in prewencję wtórnego nadkażenia zmian skórnych. Jeżeli zmiany są nasilone i przewlekłe wskazane może być zastosowanie silniejszych kortykosteroidów, które mają na celu złagodzenie reakcji zapalnej.

Zapamiętaj: Kontaktowe zapalenie skóry to inaczej wypryski kontaktowy.

W przypadkach nasilonej lichenizacji i hiperkeratozy (czyli znacznego pogrubienia warstwy rogowej naskórka związanego z nadmiernym rogowaceniem) korzystne może okazać się zastosowanie kremów z mocznikiem bądź maści salicylowe. Z kolei leczenie ogólnoustrojowe zasadniczo opiera się na lekach przeciwhistaminowych (które łagodzą dyskomfort związany ze świądem) lub niewielkich dawkach kortykosteroidów podawanych doustnie w zależności od potrzeby i stopnia nasilenia zmian skórnych.

Podsumowując kontaktowe zapalenie skóry o podłożu alergicznym jest chorobą, która będzie objawiać się u osób predysponowanych do reakcji alergicznych natomiast kontaktowe zapalenie skóry niealergiczne może wystąpić u każdej osoby, która miała kontakt z substancją drażniącą. Mimo wyżej wymienionej różnicy obie postacie choroby manifestują się praktycznie identycznymi zmianami na skórze oraz mogą wymagać podobnego leczenia.

1.Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową ­- Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski PZWL 2010
2. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10

  • zdrowego stylu życia,
  • ciąża i połóg,
  • zdrowy rozwój dziecka,
  • sprawność, mobilność i suplementacja
  • relaks, stres i psychologia,
  • zapobieganie i leczenie raka.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Ponieważ wyprysk zawodowy często powodują alergeny występujące w miejscu pracy czy podczas prac domowych, warto się zabezpieczać przed kontaktem z nimi za pomocą np. rękawiczek czy odzieży ochronnej.

Zobacz także

Alergia na chrom Chrom należy do najważniejszych alergenów kontaktowych. Wyprysk wywołany przez ten metal przebiega bardzo ciężko i zwykle trwa długo, nierzadko nawet dziesiątki lat.

Alergia na kobalt Kobalt należy do najczęstszych alergenów kontaktowych, przy czym uczula on różne grupy osób, w tym zarówno dzieci, jak i robotników z wypryskiem zawodowym.

Alergia na nikiel Najczęściej uczula nikiel znajdujący się w biżuterii, guzikach jeansów, sprzączkach pasków, a niekiedy również nożycach, sztućcach i innych wyrobach metalowych.

Alergeny kontaktowe Do najczęstszych alergenów kontaktowych w Polsce należą nikiel i chrom. Coraz częstsze jest też uczulenie na perfumy i aminy aromatyczne.

Wybrane treści dla Ciebie

Testy skórne Testy skórne to najważniejsze badanie wykorzystywane w diagnostyce alergii. Pozwalają one na proste, szybkie i bezpieczne potwierdzenie uczulenia na różne alergeny.

Próba prowokacyjna z alergenem Próba wykonywana jest w celu stwierdzenia, czy dana osoba jest uczulona na konkretny alergen. Badanie wykonuje się stosunkowo rzadko. Zwykle wtedy, gdy innymi metodami nie udało się potwierdzić nadreaktywności oskrzeli i (lub) uczulenia na konkretny alergen, a wynik badania ma znaczenie dla rozpoznania choroby.

Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny

  1. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
    • nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
    • chrom (metale, cement, skóra garbowana)
    • kobalt (metale, cement)
    • formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
    • substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
    • balsam peruwiański (perfumy)
    • konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
    • przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
    • leki (neomycyna, benzokaina)
    • barwniki (farby do włosów i tkanin)
    • kalafonia (kleje, papier, pokosty)
    • lanolina (kremy)
    • monomery akrylu (cement ortopedyczny).
      Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
  2. Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
    Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
    Substancje drażniące:
    • mydła i detergenty
    • alkohole i środki odkażające
    • kwasy i ługi
    • rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
    • żywice i kleje
    • farby, tusze i werniksy
    • cement, beton, gips
    • środki owadobójcze i grzybobójcze
    • nawozy sztuczne
    • włókna szklane.
  3. Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
    Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
    Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.

Jeśli ujście mieszka zostanie uszkodzone przez nieodpowiednie kosmetyki lub tarcie, ochrona w postaci płaszczu lipidowego zostaje zachwiana i szkodliwe substancje przedostają się miedzy innymi do mieszków włosowych powodując stan zapalny oraz infekcję.

Czytaj dalej...

Przyczyny wystąpienia tej choroby mogą się wydawać bardzo prozaiczne do zakażenia dochodzi najczęściej podczas golenia lub depilacji, kiedy mieszek włosowy lub obszar otaczającej go skóry uległ uszkodzeniu.

Czytaj dalej...

części nabłonkowej, która w górnych warstwach skóry tworzy osłaniającą włos pochewkę, w dolnych natomiast stanowi źródło dzielących się komórek, które następnie podlegają procesowi rogowacenia i przyczyniają się do wydłużenia łodygi włosa.

Czytaj dalej...

Z tego powodu należy rozpocząć leczenie i odpowiednią pielęgnację, jeśli tylko zauważymy pierwsze zmiany wskazujące na zapalenie mieszków włosowych - objawy są na tyle wyraźne, że nie powinniśmy mieć problemu z ich identyfikacją.

Czytaj dalej...