U nas zapłacisz kartą
Guzek na nosie - Przyczyny, leczenie i porady dotyczące usuwania guzków na nosie
Co to są polipy?
Ujmując rzecz w skrócie, polipy nosa i zatok to rozrosty błony śluzowej o charakterze nienowotworowym. Przyjmują formę miękkich wyrośli w kształcie winogron czy, jak kto woli, koralowców. W początkowej fazie rozwoju powierzchnia polipów jest wyścielona nabłonkiem oddechowym. Ze względu na wysoką zawartość komórek wydzielających śluz i podrażnienie powietrzem atmosferycznym, nabłonek oddechowy zmienia się z czasem w nabłonek płaski. W zaawansowanym stadium rozwoju polipów nosa i zatok, tworzą się spore przestrzenie między komórkami błony podśluzowej. Zaczyna w nich zalegać płyn surowiczy, polipy powiększają się i powodują coraz większe dolegliwości.
Polipy w nosie i polipy w zatokach są przeźroczyste lub mają kolor biało-żółty. Poruszają się przy dotknięciu i są często pokryte ropną wydzieliną. Najczęściej tworzą się w ujściach zatok przynosowych, w przewodzie nosowym środkowym, a czasami w nozdrzach tylnych.
Rodzaje polipów – rozpoznanie
Występujące w nosie i zatokach polipowate przerosty różnią się od siebie formą. Polipy zatok i polipy w nosie dzielimy na uszypułowane – „na nóżce” oraz nieuszypułowane – z szeroką podstawą. Natomiast ze względu na budowę wyróżnia się:
- Polipy typu gruczołowego – występują duże torbiele i gruczoły
- Polipy typu obrzękowego – obrzęknięta tkanka łączna wyściełana jest niezmienioną błoną śluzową
- Polipy typu mieszanego
- Polipy choanalne – źródłem zmiany jest okolica ujścia zatoki szczękowej, z której obrzęknięta tkanka wyrasta do światła zatoki szczękowej, a w jamie nosa może rozszerzać się nosogardła
Diagnostyka polipów w nosie najczęściej odbywa się poprzez badanie laryngologiczne przy wykorzystaniu wziernika nosowego lub badanie endoskopowe. Druga metoda daje bardziej precyzyjny wynik – pozwala na zbadanie struktur jam nosa w powiększeniu. Jedną z najlepszych technik diagnostycznych jest fiberoskopia – polega ona na wprowadzeniu do nosa endoskopu z kamerką, dzięki której możliwe jest dokładne obejrzenie jamy nosowo-gardłowej. Przed przystąpieniem do zabiegu usunięcia przerostów wskazane jest również wykonanie badania obrazowego, np. tomografii komputerowej. Pozwala ona na precyzyjne zlokalizowanie polipów w nosie i zatokach oraz ustalenie skutecznego planu leczenia.
Rak nosa i rak zatok przynosowych – kto choruje?
Nowotwory nosa i zatok stanowią zaledwie 0,5 proc. wszystkich nowotworów. Są jednak istotnym problemem medycznym, gdyż ich rokowanie pozostaje niezadowalające, pomimo rozwoju metod diagnostycznych i leczniczych. Pacjenci często nie zwracają uwagi na pierwsze objawy i zgłaszają się do lekarza, w momencie, gdy na skuteczne leczenie jest stanowczo za późno.
Nowotwory zatok i nosa występują dwukrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet, a szczyt zachorowań przypada na 5–7 dekadę życia. Do grup o szczególnym ryzyku zachorowalności na raka płaskonabłonkowego jamy nosowej należą osoby, które mają związek z produkcją niklu i chromu (przemysł samochodowy, budowlany). Praca w przemyśle drzewnym z kolei wiąże się ściśle z wystąpieniem gruczolaka zatok.
Istotnym czynnikiem ryzyka raka nosa i zatok jest praca w destylarniach alkoholu izopropylowego, fabrykach tekstyliów i obuwia. Stwierdzono także związek pomiędzy infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) lub Epsteina-Barr (EBV), a rozwojem raka niezróżnicowanego i chłoniaków. Przyczyną raka zatok i nosa może być palenie tytoniu.
Ponadto szczególnie narażeni na raka nosa są mężczyźni – nowotwór atakuje ich częściej niż kobiety – zwłaszcza między 50. a 70. rokiem życia.
Rak nosa ( nowotwór nosa i zatok przynosowych) mogą powstawać w wyniku nieprawidłowego rozwoju komórek nabłonka wyściełającego jamę nosową oraz zatoki przynosowe. Zmiany zazwyczaj mają postać złośliwą i często są wykrywane w zaawansowanym stadium. Ma na to wpływ fakt, że rak nosa daje mało specyficzne objawy, przez co diagnoza jest stawiana zbyt późno.
Nowotwory nosa i zatok przynosowych, jak i te występujące w innych narządach, są złośliwe lub niezłośliwe. Obie grupy mogą wywodzić się z różnych tkanek, przez co wyróżniamy guzy: pochodzenia nabłonkowego, tkanek miękkich, kości i chrząstek, krwiolimfatyczne, neuroektodermalne, z komórek zapalnych.
Najczęstszym nowotworem pierwszej grupy jest rak płaskonabłonkowy zatok (85–90 proc. wszystkich w tej okolicy). Zbudowany jest on z komórek, różnicujących się w nabłonek płaski. Może wykazywać cechy rogowacenia lub nie. Zazwyczaj jest kruchym, przypominającym brodawki guzem, zmienionym krwotocznie lub martwiczo.
Na podstawie obrazu mikroskopowego wyróżnia się kilka jego podtypów, które charakteryzują się różnym stopniem agresywności. Najgorsza pod względem rokowanie jest tzw. postać bazaloidalna. Nowotwór ten najczęściej rozwija się w krajach azjatyckich, może jednak występować również w Europie.
Jakie są metody leczenia polipów nosa?
Leczenie polipów w nosie jest uzależnione od przyczyny, w wyniku której powstały. Celem leczenia jest zmniejszenie lub eliminacja polipów. Jeżeli wywołane zostały przez przewlekłe zapalenie zatok bądź infekcję bakteryjną, podaje się antybiotyk. Na polipy powstałe alergicznie, zaleca się usunięcie alergenów z otoczenia. Niekiedy podaje się steroidowe leki na polipy w nosie, które je obkurczają, a ostatecznie - eliminują. Steroid to środek, który końcowo rozpuszcza polipy z nosa. W przypadku, gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, polipy w nosie usuwa się endoskopowo. Niestety - polipy mają tendencję do nawrotów.
Warto zapobiegać ich powstawaniu poprzez profilaktykę. Powinno dbać się o higienę oraz nawilżenie powietrza. W przypadku alergii dbać o środowisko wolne od alergenów, aby nie dopuszczać do jej zaostrzenia. Istotne jest unikanie podrażnień nosa. Nieżyt nosa i schorzenia zatok należy leczyć niezwłocznie, udając się do lekarza. Możesz spróbować samodzielnej terapii, korzystając z odpowiednich środków na katar. Gdy niedrożność nosa dotyka dziecko, skorzystaj z odpowiednich preparatów dla dzieci. Popularnym rozwiązaniem, praktykowanym w celu zmniejszenia kataru, jest podawanieleków z pseudoefedryną.
