U nas zapłacisz kartą
Jak skutecznie leczyć pryszcze - Praktyczne porady i sprawdzone metody
Trądzik pospolity - podsumowanie
Trądzik to nie tylko przypadłość nastolatków, to coś więcej niż tylko pryszcze. Czasami wymaga leczenia antybiotykami, lecz nad trądzikiem da się zapanować. Podstawa to dobrze dobrana pielęgnacja i współpraca z lekarzem.
Bibliografia:
- https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/74475,tradzik-pospolity-rodzaje-i-przyczyny-jak-pozbyc-sie-tradziku (Dostęp 04.12.2023)
- https://www.mp.pl/dermatologia/wytyczne/258188,tradzik-pospolity-rozpoznanie-i-leczenie (Dostęp 04.12.2023)
- https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/289708,tradzik-mlodzienczy-postepowanie-w-gabinecie-lekarza-rodzinnego (Dostęp 04.12.2023)
- https://www.nice.org.uk/guidance/ng198/chapter/Recommendations (Dostęp 04.12.2023)
- Enshaieh, S., Jooya, A., Siadat, A. H., & Iraji, F. (2007). The efficacy of 5% topical tea tree oil gel in mild to moderate acne vulgaris: a randomized, double-blind placebo-controlled study. Indian journal of dermatology, venereology and leprology, 73(1), 22–25. https://doi.org/10.4103/0378-6323.30646
- Fabbrocini, G., Annunziata, M. C., D'Arco, V., De Vita, V., Lodi, G., Mauriello, M. C., Pastore, F., & Monfrecola, G. (2010). Acne scars: pathogenesis, classification and treatment. Dermatology research and practice, 2010, 893080. https://doi.org/10.1155/2010/893080
- Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak. Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Przegl Dermatol 2012, 99, 649–673
Różne przyczyny trądziku
Aby wystąpił trądzik, musi pojawić się jednocześnie kilka czynników: łojotok i zablokowanie ujść mieszków włosowych przez zrogowacenia. Prowadzi to do powstania stanu zapalnego, do którego przyczyniają się również bakterie Cutibacterium acnes (dawniej Propionibacterium acnes).
Czynniki genetyczne
Znaczącą rolę odgrywają czynniki genetyczne - jeśli twoi rodzice mieli trądzik, istnieje większe ryzyko, że dotknie on także ciebie.
Dieta a trądzik
Czy dieta ma wpływ na pojawienie się trądziku? Znaczenie diety w powstawaniu lub zaostrzaniu trądziku jest niejasne. Być może znaczenie mają produkty o wysokim indeksie glikemicznym oraz produkty mleczne.
Wszystko to prowadzi do powstawania trądziku na twarzy, brodzie, czole, policzkach, plecach, ramionach czy dekolcie.
Jakie są najbardziej znane rodzaje trądziku?
- trądzik zaskórnikowy - występują głównie zaskórniki, otwarte i zamknięte, jest to łagodna postać trądziku,
- trądzik grudkowo-krostkowy - często występujący rodzaj, oprócz zaskórników obecne są grudki i krostki objęte stanem zapalnym. Mogą być one bolesne,
- trądzik ropowiczy - występują duże, ropne torbiele, które goją się z pozostawieniem nierównych blizn zanikowych.
Trądzik hormonalny
Trądzik androgenny leczy się za pomocą tabletek antykoncepcyjnych. Androgeny powodują zwiększoną produkcję łoju. Trądzik dorosłych można leczyć antykoncepcją w przypadku kobiet, u których występuje nadmierna produkcja sebum i nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Pozwala to obniżyć stężenie testosteronu oraz zmniejszyć ilość zapalnych zmian trądzikowych.
Przy korzystaniu z antykoncepcji hormonalnej w leczeniu trądziku oprócz konsultacji z dermatologiem, ważne są regularne wizyty kontrolne u ginekologa.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
Leki na trądzik - jakie są metody leczenia tej dermatozy?
Dostępnych jest wiele leków na receptę, które pomogą w walce z trądzikiem pospolitym. Przy ich stosowaniu ważna jest współpraca z lekarzem dermatologiem - wybierze on odpowiednie leczenie i doradzi w wyborze produktów do pielęgnacji.
W przypadku umiarkowanych lub ciężkich zmian trądzikowych lekarz może zastosować antybiotyki np. limecyklinę, doksycyklinę, erytromycynę. Antybiotyki na trądzik dostępne są zarówno w postaci doustnej, jak i preparatów do stosowania na skórę.
Kolejnymi popularnymi lekami na trądzik są preparaty do stosowania miejscowego zawierające retinoidy np. tretinoinę, adapalen, izotretynoinę.
Retinoidy na trądzik mogą działać drażniąco, powodować pieczenie, przesuszenie skóry lub zaostrzenie trądziku na początku leczenie. Przy ich stosowaniu ważne jest stosowanie nawilżających kremów łagodzących oraz filtrów UV.
Izotretynoina
Izotretynoina jest najpopularniejszym lekiem stosowanym w leczeniu trądziku. Jej działanie jest wielokierunkowe - reguluje wydzielanie sebum, działa antybakteryjnie, zmniejsza rogowacenie ujść mieszków włosowych, zapobiega powstawaniu zaskórników, hamuje rozwój Cutibacterium acnes oraz zmniejsza ryzyko przebarwień.
Leczenie izotretynoiną obarczone jest działaniami niepożądanymi i zawsze należy je prowadzić pod kontrolą lekarza dermatologa.
Pryszcze na plecach - przyczyny występowania. Jak leczyć trądzik na plecach?
Pryszcze na plecach pojawiają się dokładnie z tych samych powodów, co zmiany trądzikowe na twarzy i dekolcie. Z racji lokalizacji ciężej jest się ich jednak pozbyć. Przeczytaj, jakie są przyczyny pojawienia się pryszczy na plecach, poznaj sposoby ich leczenia i dowiedz się, czy istnieją domowe sposoby na tę przypadłość.
Spis treści
Pryszcze na plecach to problem nie tylko estetyczny – są dokuczliwe, a czasem wręcz bolesne, zwłaszcza, gdy trądzik jest nasilony i zmian ropnych jest tam naprawdę dużo. Zazwyczaj najwięcej jest ich w górnej części pleców, w okolicach ramion – tam skóra jest najgrubsza i ma najwięcej gruczołów łojowych.
