U nas zapłacisz kartą
Jak skutecznie leczyć trudne do pokonania pryszcze hormonalne?
Pryszcze na plecach – przyczyny
Pod wpływem narastającej ilości sebum produkowanego przez gruczoły łojowe zatykają się pory, co prowadzi do powstania trądziku. Ten problem dotyczy około 25% osób dorosłych i 33% nastolatków. Pryszcze na plecach u mężczyzn pojawiają się częściej niż u kobiet – jest to tzw. trądzik skupiony.
U nastolatków powstawaniu pryszczy na plecach towarzyszy tzw. burza hormonów. Ten termin opisuje gwałtowny wzrost wydzielania hormonów, które zaburzają w ten sposób inne mechanizmy. Szalejące hormony są przyczyną intensywnej pracy gruczołów łojowych, a w konsekwencji – zatykania porów. Często są to nie tylko zaskórniki, ale także bolesne grudki przypominające cysty. Zmiany na ogół ustępują po zakończeniu okresu nastoletniego.
U dorosłych powstawanie pryszczy na plecach może mieć wiele innych przyczyn niż zaburzenia hormonalne. Trądzik na plecach oraz w innych partiach ciała może być spowodowany nadpotliwością i niewystarczającą dbałością o higienę. Brak higieny doprowadza do złuszczania się martwego naskórka, mieszania się cząstek naskórka z kurzem i pyłami z otoczenia, natomiast pot sprzyja rozkładowi bakterii. Zatykają się połączone z mieszkami włosowymi ujścia gruczołów łojowych. Sprzyja to powstawaniu zaskórników i jest pożywką dla bakterii. Powstawanie zaskórników może mieć także podłoże dziedziczne. U mężczyzn pryszcze na plecach może powodować też nadmiar androgenów.
Zobacz film: Trądzik to problem nie tylko nastolatków. Źródło: Dzień Dobry TVN
Pojawianie się pryszczy na plecach, podobnie jak na twarzy, bywa także efektem stresu. Skóra bardzo silnie reaguje na czynnik stresowy, który powoduje nasilenie pracy gruczołów łojowych i zwiększenie wydzielania sebum zatykającego pory.
Pryszcze na plecach u kobiet mogą powstawać pod wpływem cyklu miesiączkowego. W jego drugiej połowie obniża się poziom estrogenów, natomiast w 23 i 24 dniu następuje gwałtowny wzrost ich aktywności – zwłaszcza progesteronu, który powoduje zwiększoną produkcję łoju. Ujścia gruczołów łojowych zwężają się i przez to utrudniają uwolnienie na powierzchnię skóry zalegającego tłuszczu. To z kolei powoduje powstawanie pryszczy i zaskórników, także na plecach.
Trądzik hormonalny – objawy
Trądzik hormonalny związany z działaniem androgenów pojawia się na twarzy. Zazwyczaj w strefie U, czyli na brodzie, żuchwie, dolnej części policzków. U mężczyzn może pojawić się także w okolicy karku, szyi, na górze pleców. Zmiany skórne mogą przybierać różne postaci, jak duże bolesne cysty, zaskórniki czy guzki. Często pryszcze pozostawiają na twarzy nieestetyczne blizny. Przy trądziku hormonalnym występuje także łojotok, głównie w strefie T na twarzy. Nadmierne wydzielanie sebum powoduje świecenie się skóry, nadmierną lepkość oraz znacząco pogarsza wygląd cery. W przypadku podłoża estrogenowego trądzik pojawia się także na czole, nosie, brodzie i policzkach.
Leczenie trądziku hormonalnego zazwyczaj jest dopasowywane indywidualnie do pacjenta. Lekarz dermatolog przepisuje odpowiednie preparaty doustne, a także maści lub żele podawane miejscowo na skórę.
Wśród tych środków mogą się znaleźć:
- leki przeciwandrogenowe, w tym tabletki antykoncepcyjne,
- antybiotyki, np. erytromycyna, tetracyklina, klindamycyna, limecyklina,
- retinoidy, np. izotretynoina.
Ważnym aspektem w walce z trądzikiem hormonalnym jest dobór odpowiedniej pielęgnacji. Skóra z wypryskami wymaga odpowiedniego oczyszczenia, ale także odżywienia i nawilżenia.
W składach kosmetyków na trądzik hormonalny powinny znaleźć się:
- kwasy złuszczające – glikolowy, migdałowy, mlekowy, salicylowy,
- retinoidy – retinol, retinal,
- niacynamid,
- ceramidy,
- pantenol,
- glinka biała, zielona.
Czym jest trądzik?
Potocznie trądzik jest utożsamiany z trądzikiem pospolitym (zwyczajnym), należącym do grupy chorób łojotokowych. To bardzo częsta, przewlekła choroba zapalna skóry, dotykająca przede wszystkim osób w okresie dorastania (wg różnych szacunków nawet 60-100% osób w drugiej i trzeciej dekadzie życia). W tej grupie wiekowej występuje głównie u mężczyzn. W populacji powyżej 25 r.ż. trądzik dotyka częściej kobiet.
Na pojawienie się zmian trądzikowych najbardziej narażone są osoby młode – szczyt zapadalności przypada między 15. a 19. rokiem życia. Mimo to choroba coraz częściej dotyczy również dorosłych, którzy okres dojrzewania mają już za sobą.
Charakterystyka trądziku pospolitego - jak wygląda?
U podłoża choroby leżą cztery równoległe procesy chorobotwórcze:
- Nadprodukcja łoju (łojotok).
- Nadmierne rogowacenie ujść mieszków włosowych.
- Kolonizacja gruczołów łojowych przez bakterie Cutibacterium acnes.
- Stan zapalny.
Wykwitem pierwotnym w trądziku zwyczajnym jest mikrozaskórnik, który przekształca się w zaskórniki otwarte oraz zamknięte. Te drugie mogą stanowić podłoże dla rozwoju stanu zapalnego. Występują także grudki, krostki oraz guzki. Obraz zmian trądzikowych jest na tyle charakterystyczny, że diagnozę można postawić bez potrzeby wykonywania jakichkolwiek badań.
Zmiany trądzikowe lokalizują się zwykle w obrębie tzw. rynny łojotokowej (skóra pleców wzdłuż kręgosłupa oraz klatka piersiowa) oraz strefy T (skóra twarzy - głównie czoło, nos, broda). Mogą być także obecne w innych miejscach na ciele np. pośladkach.
W zależności od obrazu klinicznego trądziku pospolitego wyróżnia się kilka jego rodzajów: