U nas zapłacisz kartą
Jak skutecznie leczyć uczulenie na propolis - Praktyczne porady i sposoby łagodzenia objawów
Czym smarować skórę przy uczuleniu na nikiel?
W przypadku alergii na nikiel nie ma dostępnego leczenia przyczynowego, dlatego leczenie koncentruje się na łagodzeniu skutków uczulenia.
Objawy skórne można leczyć miejscowo za pomocą dermokosmetyków. Ważna jest również odpowiednia pielęgnacja skóry, w tym jej nawilżanie i natłuszczanie.
Przy nasilonych objawach alergii stosuje się miejscowo i doustnie preparaty zawierające glikokortykosteroidy lub inhibitory kalcyneuryny. Te drugie są lekami o właściwościach immunomodulujących i przeciwzapalnych, które sprawdzają się także w terapii atopowego zapalenia skóry.
W razie uciążliwego swędzenia skóry pomocne mogą być leki przeciwhistaminowe. W niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie antybiotyków, które są skuteczne w leczeniu ewentualnych bakteryjnych infekcji skóry.
Alergia na słońce – polimorficzna osutka świetlna – objawy
Zwykle polimorficzna osutka świetlna (PMLE) występuje wiosną i wczesnym latem. Może jednak pojawić się zimą, po korzystaniu z solarium lub po wakacjach w ciepłych krajach. Zmiany skórne występują zwykle w ciągu kilku godzin (czasami kilku dni) po ekspozycji na słońce i towarzyszy im intensywny świąd. Wysypka trwa od jednego do kilku dni, a następnie ustępuje, jeśli unika się dalszej ekspozycji na słońce. Czasami wysypka utrzymuje się przez kilka tygodni. Zmiany goją się bez powstawania blizn. Charakterystyczną cechą polimorficznej osutki świetlnej jest to, że jest najbardziej nasilona wiosną i wczesnym latem, łagodnieje wraz z postępem lata i ustępuje jesienią lub zimą, a następnie powraca kolejnej wiosny.
W przypadku polimorficznej osutki świetlnej może występować kilka różnych rodzajów zmian skórnych (jak sama nazwa wskazuje – polimorficzna, czyli mająca wiele postaci), ale zwykle u danej osoby jest to określony rodzaj zmian skórnych i kiedy wysypka nawraca, wygląda tak samo, jak podczas poprzednich epizodów. Najczęściej są to swędzące, czerwone grudki, plamy lub krosty. Rzadziej zmiany przypominają ukąszenia owadów lub rumień wielopostaciowy.
Alergia na słońce: czerwone grudki, plamy i krosty. Fot. istockphoto.com
Wysypka najczęściej pojawia się na obszarach skóry narażonych na działanie promieni słonecznych – w górnej części klatki piersiowej, na dekolcie, szyi, ramionach, a czasami także łydkach. Choroba występuje częściej tam, gdzie skóra w czasie zimy jest zakryta. Wysypka rzadko występuje na twarzy i grzbietach dłoni.
Rzadko wysypce mogą towarzyszyć objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, dreszcze, ból głowy i nudności.
Alergia skórna – leczenie. Jak przebiega?
Najwłaściwszym postępowaniem, które powinno poprzedzać leczenie objawowe alergii skórnej, jest szczegółowa diagnostyka. Poznanie problematycznych alergenów umożliwi ich późniejsze unikanie, dając nadzieję na wyeliminowanie przykrych dolegliwości. Poza badaniem przedmiotowym i wywiadem lekarz może skierować na badania:
- testy płatkowe naskórkowe wykrywające alergeny kontaktowe, pokarmowe i wziewne,
- próby prowokacyjne,
- oznaczanie swoistych przeciwciał IgE oraz ogólnej puli IgE.
W niektórych przypadkach możliwe jest poddanie się immunoterapii swoistej nazywanej powszechnie odczulaniem . Jest to bardzo czasochłonne leczenie trwające kilka lat, ale daje nadzieję na nabycie tolerancji immunologicznej na uczulający czynnik, co zapobiega wystąpieniu objawów alergii.
Leczenie objawowe polega na stosowaniu leków miejscowych w postaci maści, płynów i kremów oraz przeciwalergicznych leków doustnych. W leczeniu miejscowym najważniejszą rolę odgrywają kortykosteroidy . W ostrej fazie schorzenia stosuje się początkowo silniejsze leki, a w dalszej kolejności słabsze. Użycie konkretnej postaci leku zależne jest od rodzaju zmian. Na zmiany sączące stosuje się lekkie kremy, mleczka i aerozole. W leczeniu rogowaciejących, przesuszonych obszarów skóry zaleca się tłuste maści. Na owłosioną skórę głowy przeznaczone są leki w formie płynów. W terapii schorzeń alergicznych zaleca się wybór jak najniższej działającej dawki kortykosteroidów przez jak najkrótszy okres czasu. Długotrwałe leczenie tą grupą leków może prowadzić do uszkodzenia bariery naskórkowej, przebarwień, ścieńczenia skóry i rozstępów. Alternatywą dla sterydów jest nowsza grupa leków – inhibitory kalcyneuryny . To leki o działaniu immunosupresyjnym, do których należą takrolimus i pimekrolimus . Ponieważ nie wykazują one poważnych działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu, mogą być nakładane na obszary szczególnie wrażliwe (twarz, okolice intymne), znalazły także zastosowanie w przewlekłym leczeniu atopowego zapalenia skóry. Czasem w przebiegu alergii skórnej dochodzi do wtórnego nadkażenia bakteryjnego lub grzybiczego, co powoduje konieczność wdrożenia antybiotykoterapii.
Jakie są objawy uczulenia na kosmetyki?
Najbardziej klasycznym symptomem alergii na kosmetyki jest wyprysk i inne zmiany widoczne na skórze. Uczulenie może przybierać formę:
- czerwonych plam na skórze, np. twarzy,
- wysypki,
- pokrzywki,
- opuchlizny.
Dodatkowo, tym objawom wizualnym może towarzyszyć pieczenie i świąd. Pacjent nierzadko boryka się również z uczuciem napięcia, mrowienia czy drętwienia. To, jak wygląda uczulenie na kosmetyki, w dużej mierze zależy od tego, gdzie konkretny preparat był aplikowany.
Choć reakcja alergiczna zwykle pojawia się miejscowo, jednak w skrajnych przypadkach może dojść nawet do wstrząsu anafilaktycznego. Jeżeli środek nałożono na twarz, np. w formie cieni do powiek, alergia może ujawnić się w formie pieczenia, opuchlizny czy zaczerwienienia oczu.
Uczulenie na farbę do włosów może manifestować się poprzez wysypkę na głowie i twarzy oraz uczucie swędzenia. Częstym miejscem, gdzie pojawia się alergia jest skóra rąk - to właśnie ręce służą nam do nakładania wielu kosmetyków, dlatego nawet, gdy docelowo nie nakładamy na nie preparatu, są narażone na jego działanie.
Warto wspomnieć, po jakim czasie ujawnia się alergia na kosmetyki. Wiele zależy od konkretnej substancji uczulającej - niektóre zadziałają niemal natychmiast, a inne (np. nikiel) dopiero po kilkunastu czy kilkudziesięciu godzinach.
Dalszą część artykułu znajdziesz pod sekcją "Pytania do eksperta"
Reakcję alergiczną wywołują zazwyczaj kosmetyki z metalami, konserwantami i substancjami zapachowymi. Na problemy alergiczne narażone są też osoby stosujące naturalne preparaty - substancje pochodzące z roślin także mogą uczulać.
Po jakim czasie wychodzi reakcja alergiczna na kosmetyk?Reakcja alergiczna nie ujawnia się od razu po zastosowaniu preparatu. Najpierw dochodzi do uczulenia, czyli powstania specjalnych przeciwciał przeciwko danemu alergenowi. Dopiero kolejny kontakt z alergenem prowadzi do powstania alergicznego zapalenia skóry. Gdy zmiany występują tuż po nałożeniu preparatu, zazwyczaj mamy do czynienia z podrażnieniem, a nie alergią.
Czym jest uczulenie na kosmetyki?
Kosmetyki to substancje, które stosuje się na naskórek, włosy, paznokcie, błony śluzowe, usta czy narządy płciowe w celu ich oczyszczania, utrzymywania przyjemnego zapachu czy osłaniania. Podzielić je można na 2 typy:
Za większość reakcji alergicznych odpowiada ten pierwszy rodzaj. Natomiast kosmetyki, które mają krótszy kontakt z organizmem, ponieważ są spłukiwane, rzadziej uczulają.
Ryzyko uczulenia na kosmetyki wzrasta też w przypadku:
- dłuższej ekspozycji na alergen,
- aplikacji środka na skórę podrażnioną,
- wrażliwszego miejsca aplikacji - szczególnie narażona jest skóra powiek,
- zbyt częstego nakładania kosmetyku.
Reakcję alergiczną wywołują zawarte w preparatach:
- konserwanty,
- emulgatory,
- antyoksydanty,
- filtry przeciwsłoneczne.
Ustawodawca już pod koniec lat 90. XX wieku dostrzegł potrzebę informowania klientów o potencjalnych zagrożeniach, dlatego od 1998 r. wszystkie kosmetyki muszą zawierać informacje dotyczące listy ich składników.
Należy zwrócić uwagę na różne mechanizmy powstawania alergii na kosmetyki. Zazwyczaj w takim przypadku dochodzi do nadwrażliwości na hapteny, inaczej drobnocząsteczkowe substancje obce znajdujące się w preparacie. Gdy przekroczą one barierę skórną i połączą się z białkami organizmu, zmienią ich kształt. Tak odmienione białka mogą zostać potraktowane przez organizm jako element obcy - u części osób są one dobrze tolerowane, jednak u niektórych mogą wywołać reakcję alergiczną.
W klasyfikacji ICD-10 wskazuje się na alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wywołane kosmetykami (L23.2). Z kolei w ICD-11 wymienionych jest kilka typów alergii kontaktowej spowodowanej przez kosmetyki. Są to alergie wywołane przez:
- XM1LY7 - seskwioleinian sorbitanu,
- XM4HE0 - alkohol lanolinowy,
- XM8YJ6 - kolofonium,
- XM0MS1 - balsam peruwiański.
