U nas zapłacisz kartą
Jak rozpoznać raka - Objawy, Diagnoza i Profilaktyka
Pierwsze objawy raka płuc - krwioplucie
Jednym z pierwszych widocznych objawów raka płuc może być również odkrztuszanie wydzieliny z krwią lub odkrztuszanie krwi. Przyczyn takiego stanu może być wiele - w niemal 90 proc. odpowiadają za nie takie dolegliwości jak zapalenie płuc, gruźlica, zapalenie oskrzeli, ropień płuca, niekiedy krew w ślinie pojawia się również u osób, które mają chore zęby. Tym niemniej jest to również objaw raka płuc, występujący nawet u 30 proc. chorych na ten nowotwór. Dlatego nie wolno go lekceważyć - krwioplucie wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.
O raku płuc może również świadczyć nagła utrata wagi bez odchudzania, wynosząca średnio ok. 6 kg - objaw ten pojawia się nawet u połowy osób chorych na raka płuc. Utracie wagi może towarzyszyć przewlekłe zmęczenie. Objawy te są charakterystyczne również dla wielu innych chorób, tym niemniej jednak zawsze wymagają wyjaśnienia, zwłaszcza w przypadku palaczy i osób, które kiedyś paliły papierosy.
Jak wcześnie wykryć raka? Zalecane badania
Nie ma potrzeby, aby objawy sugerujące nowotworów musiały być zawsze konsultowane i rozpoznawane przez onkologa. Wstępna diagnostyka powinna leżeć w kompetencjach lekarza rodzinnego. Lekarze POZ stoją na pierwszej linii frontu walki z rakiem, i to od ich wiedzy oraz zaangażowania zależy, czy dyskretne objawy choroby zostaną właściwie powiązane z procesem nowotworowym.
Jeżeli potencjalne objawy raka niepokoją nas, to mamy prawo i powinniśmy domagać się specjalistycznych badań.
Zaniepokojony pacjent, który wykrył u siebie potencjalne objawy nowotworu ma prawo i powinien domagać się otrzymania skierowania na stosowne badania specjalistyczne lub wystawienia tzw. zielonej karty diagnostyki i leczenia onkologicznego. (DILO).
Konsultacja lekarska rozpoczyna się od zebrania wywiadu i informacji na temat stanu zdrowia Pacjenta, niepokojących objawów, przyjmowanych leków oraz chorób towarzyszących. Ważną zasadą, którą należy kierować się u chorych z podejrzeniem nowotworu jest zasada zwiększonego prawdopodobieństwa. Oznacza to, że należy poszukiwać nowotworów najbardziej prawdopodobnych, tzn. u palaczy – nowotworów tytoniozależnych, a u chorych z marskością wątroby – raka wątrobowokomórkowego.
W wykrywaniu choroby nowotworowej we wczesnym stadium zaawansowania przydatne są:
- Badania laboratoryjne – odchylenia w wynikach mogą sugerować chorobę nowotworową
- Zbadanie poziomu markerów nowotworowych
- Przeprowadzenie wywiadu rodzinnego – ustalenie czy w danej rodzinie występowały już nowotwory
- Badania obrazowe – diagnostyka onkologiczna z wykorzystaniem USG, tomografii komputerowej, badanie rezonansem magnetycznym, badanie RTG, pozytonowy tomograf emisyjny PET
Pierwsze objawy raka płuc - ból barku i klatki piersiowej
Pierwszym objawem raka płuc może być również silny ból w okolicy barku i ból w klatce piersiowej. Ból ten, w zależności od stopnia zaawansowania choroby może pojawić się u 25-50 proc. chorych. Ból klatki piersiowej jest efektem naciekania komórek nowotworowych na ściany klatki piersiowej, niekiedy również na żebra lub kręgosłup. Dolegliwości w okolicy barku mogą być z kolei wywołane przez guz rozwijający się w szczycie płuca - guz Pancoasta.
Zespół Hornera, czyli opadająca powieka, której towarzyszy zwężenie źrenicy, a często również zanik potliwości po jednej stronie twarzy, to także objaw raka płuc. Może świadczyć o rozwoju guza Pancoasta, którego rozrost uszkadza nerwy unerwiające twarz, zlokalizowane w okolicy szyi.
Jak wykryć raka we wczesnym stadium?
Celem diagnostyki onkologicznej jest odpowiedź na pytanie, czy w ogóle mamy do czynienia z chorobą nowotworową, a jeśli tak, to jaki jest punkt wyjścia nowotworu, jego typ histologiczny i stopień zaawansowania.
Współczesna diagnostyka nowotworów związana jest z zastosowaniem coraz dokładniejszych metod i aparatury. Pomimo ogromnego postępu podstawą rozpoznania jednak nadal prawidłowe myślenie doświadczonego specjalisty. Tylko dobra znajomość objawów chorobowych pozwala na właściwe zdiagnozowanie chorego w możliwie najkrótszym czasie i wykrycie raka.
Niezadowalające wyniki leczenia nowotworów w Polsce to z jednej strony niska świadomość onkologiczna społeczeństwa i późna zgłaszalność do lekarza. Nie są to jednak jedyne powody, gdyż przypadki wielomiesięcznej obserwacji chorych z „podejrzanymi” objawami bez wdrażania jakiejkolwiek diagnostyki nie należą do rzadkości.
Diagnostyka nowotworów
Nowotwory złośliwe są chorobami o długim czasie trwania i rozwijają się latami. Rozwój nowotworu w formie dostępnej do wykrycia może trwać nawet dziesięć lat. Na przykładzie raka żołądka wykazano, że może się on rozwijać przez 10, a nawet 20 lat. Objawy kliniczne sugerujące obecność pojawiają się późno, najczęściej gdy leczenie radykalne nie jest już możliwe.
Niezależnie od dyskusji na temat możliwości wykrycia raka bezobjawowego na bardzo wczesnym etapie, każdy potencjalny symptom choroby nie może być lekceważony i wymaga podjęcia konkretnych działań.
Wykrycie fazy przedklinicznej raka, to przedmiot badań wielu ośrodków na świecie, jak dotąd bez ewidentnych sukcesów. Na dzień dzisiejszy bardzo wczesne wykrycie raka może być możliwe w dwóch sytuacjach: dzięki obserwacji stanów przedrakowych oraz obserwacji narządów, w obrębie których w wyniku wywiadów rodzinnych czy badań genetycznych na raka można się spodziewać rozwoju nowotworu.
