U nas zapłacisz kartą
Jak rozpoznać czerniaka skóry - Kluczowe znaki do zauważenia
Czerniak skóry - przyczyny, objawy i leczenie. Sprawdź jak rozpoznać czerniaka
Czerniak to nowotwór złośliwy, który wciąż trudno poddaje się skutecznemu leczeniu. Najważniejszą rolę w walce z czerniakiem odgrywa profilaktyka i wczesne rozpoznanie choroby, które w znaczący sposób zwiększają szanse na wyleczenie. Czerniak to nie zawsze jednak nowotwór skóry, choć właśnie z nim kojarzony jest najczęściej. Jakie są objawy czerniaka? Jak wygląda czerniak skóry, czerniak paznokcia, czerniak guzkowy? Jak rozpoznać czerniaka i jak przebiega jego leczenie? Po jakim czasie czerniak daje przerzuty? Ile można żyć z czerniakiem złośliwym?
Spis treści
- Czerniak: charakterystyka
- Czerniak: czynniki ryzyka
- Czerniak: objawy
- Jak wygląda czerniak?
- Czerniak: rodzaje
- Czerniak: diagnostyka
- Czerniak: stopnie zaawansowania
- Czerniak: leczenie
- Czerniak skóry rozsiany (uogólniony): leczenie
- Czerniak: terapia adjuwantowa
- Czerniak: rokowania
- Jak się ustrzec czerniaka?
Jak wygląda czerniak?
Takie zmiany w obrębie znamienia, które budzą niepokój onkologiczny, specjaliści określają skrótem ABCD, gdzie:
- A (od ang. assymetry) to asymetria, zmiana kształtu znamienia z okrągłego na niesymetryczne
- B (od. ang. border) to brzegi nierówne lub postrzępione
- C (od ang. colour) to kolor, czyli zmiana zabarwienia, np. ściemnienie, rozjaśnienie lub różne zabarwienie na jednym znamieniu
- D (od ang. diameter) to rozmiar - każde znamię o średnicy większej niż 6 mm powinno być dokładnie zbadane
Niekiedy w ramach systemu ABCD uwzględniany jest dodatkowy objaw: E (elevation) - uwypuklenie powierzchni ponad poziom otaczającego zmianę naskórka.
Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące zmiany, zgłoś się do dermatologa - niestety konieczne jest skierowanie. Jeśli znamię zaczyna swędzieć, łuszczyć się, krwawić albo coś się z niej sączy, możesz od razu zgłosić się do najbliższej poradni onkologicznej - wtedy skierowanie nie jest potrzebne.
Czerniakowi mogą, choć bardzo rzadko, towarzyszyć zespoły paraneoplastyczne:
- skórne - zapalenie skórno-mięśniowe, bielactwo nabyte, twardzina układowa, pęcherzyca paraneoplastyczna, melanoza, acanthosis nigricans
- oczne - retinopatia związana z czerniakiem (ang. melanoma associated retinopathy)
- hematologiczne - reakcja leukemiczna, eozynofilia, neutropenia
- metaboliczne - hiperkalcemia, zespół Cushinga, osteoartropatia przerostowa
- neurologiczne - przewlekła demielinizacyjna polineuropatia
Czerniak - zdjęcia:
Jak rozpoznać czerniaka? Zobacz film
Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.
Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.
Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.
Jak rozpoznać czerniaka?
Newsletter Medovita - przydatne informacje, dostęp do nowych e-booków przed premierą.Jeżeli zmiana skórna dodatkowo swędzi, piecze, jest zaczerwieniona boli lub pojawiły się na niej lub w jej pobliżu owrzodzenia , może być to sygnał choroby nowotworowej. Czerniak złośliwy ma również bardzo specyficzną cechę „ aktywności brzeżnej ”, czyli tendencję do obwodowego rozrastania się. Krwawienie lub sączenie innej wydzieliny z takiej plamki skórnej także definiowane jest jako objaw patologiczny. W niepokojącej okolicy może rozwijać się również włóknienie . Nieregularna powierzchnia skóry stanowi symptom złośliwego nowotworu. Boimy się także zaburzeń czucia powierzchownego – przyczyną mogą być co prawda schorzenia neurologiczne, ale czasami i czerniak w ten sposób daje o sobie znać. Szczególnie dokładnie powinniśmy przyglądać się znamionom, które zlokalizowane są w obszarach narażonych na znaczne drażnienie np. przez odzież – okolica karku, dolna część pleców, zmiany w linii bielizny oraz skarpetek, będą częściej ulegały urazom mechanicznym i wykazywały tendencję do rozrostu.
Rodzaje czerniaka skóry
Istnieje wiele rodzajów czerniaka skóry, które podzielić można ze względu na jego stadium zaawansowania oraz typ morfologiczny.
Biorąc pod uwagę stopień zaawansowania, możemy mówić o kilku rodzajach czerniaka, przy czym stopniem 0 określa się zmianę, która nie przekracza naskórka i nie ma postaci naciekającej. Stopień I to czerniak, który w formie owrzodzonej nie przekracza 1 mm grubości, natomiast w formie nieowrzodzonej – 2 mm. W stadium tym węzły chłonne nie są zaatakowane przez postępowanie nowotworu i nie obserwuje się przerzutów. Stopień II czerniaka skóry dzieli się na trzy podstopnie, w zależności od grubości pierwotnej zmiany. W stopniu III zaobserwować można przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych, mikroprzerzuty, a nawet zajęcie całych węzłów chłonnych. Stopień IV jest najcięższą formą czerniaka skóry, w której przerzuty występują także w odległych organach.
Jeśli chodzi o typy morfologiczne, wyróżnia się cztery podstawowe rodzaje czerniaka. Mówimy tu o najczęściej występującym czerniaku szerzącym się powierzchownie, czerniaku powstającym w plamie soczewicowatej, inaczej czerniaku lentiginalnym, czerniaku guzkowym, oraz czerniaku dosiebnych części kończyn, inaczej podpaznokciowym. Oprócz tych typów badania mogą wykazać także wystąpienie innych, mniej popularnych typów, określanych ogólnie czerniakiem desmoplastycznym.
Jak wygląda czerniak skóry?
Istnieją trzy odmienne grupy chorych, u których czerniak ma typową lokalizację. Dla kobiet za takie umiejscowienie możemy uznać skórę kończyn dolnych, dla mężczyzn są to powłoki tułowia, natomiast u osób starszych nowotwór najczęściej występuje na twarzy . Niestety jak wszystkie choroby nowotworowe i czerniak wykazuje dużą zmienność zarówno co do lokalizacji, jak i swojej morfologii. Wywodzi się on z komórek neuroektodermalnych, co sprawia że może występować nie tylko na zewnętrznych powłokach ciała, ale i na śluzówkach. Trudne do zauważenia są nowotwory jamy ustnej, śluzówki odbytnicy, a także warg sromowych u kobiet.
Jak najczęściej wygląda czerniak?
- Czerniak szerzący się powierzchownie (70% przypadków). Najczęstszą odmianą czerniaka jest forma szerząca się powierzchniowo (SSM). Zazwyczaj jest to zmiana o ostrych jednak asymetrycznych granicach, wyraźnie oddzielona od zdrowej skóry. Zwykle nierównomiernie zabarwiona i rozrastająca się w nieregularny sposób. Czasami mimo swojej nazwy SSM ma nieznacznie uwypukloną powierzchnię. Dermatolodzy bardzo często porównują jego obraz do „wyspy na mapie”. Znajdujemy go przede wszystkim na obszarach ciała eksponowanych na promienie UV.
- Czerniak guzkowy (15% przypadków). Pojawia się zwykle na skórze wcześniej niezmienionej . Odmiana ta specyficzna jest przede wszystkim dla osób w wieku podeszłym . Czerniak guzkowy, jak sama nazwa mówi, ma postać wyniosłego wykwitu . Barwa może być wszelaka od jasnej, cielistej do zupełnie czarnej, czerwonawej a nawet niebieskiej. Rośnie on w zupełnie inny sposób aniżeli SSM – w płaszczyźnie pionowej, czyli albo w głąb skóry, albo wręcz przeciwnie w górę, zwiększając wysokość guza.
- Czerniak podpaznokciowo-kończynowy /akralny (ok. 8% przypadków). Zajmuje stopy, dłonie, powierzchnie podpaznokciowe . Najczęściej ma barwę ciemnobrązową . W początkowym etapie jest niewielką płaską smugą , później niestety rozrasta się we wszystkich kierunkach, tworzy guzek i owrzodzenie . Jeżeli umieszczony jest pod płytką paznokcia, spowoduje jej uniesienie i często rozwarstwienie. W tym wypadku istnieje także specyficzny dla tej formy czerniaka symptom nazywany objawem Hutchinsona – polegający na tym, że barwnik pojawia się poza „umownymi granicami czerniaka pod płytką”, na tkankach okołopaznokciowych.
- Czerniak z plamy soczewicowatej (5% przypadków). Nowotwór ten również charakterystyczny jest dla osób starszych . Zajmuje typowe dla nich okolice ciała: głowę i szyję . Jeżeli wcześniej zlokalizowana na nich była plama soczewicowata istnieje dość duże ryzyko jej progresji do nowotworu. Wynika to z faktu, że skóra głowy i szyi to obszar poddawany stałej ekspozycji na promienie UV, co niestety wyraźnie zwiększa szansę rozwoju procesu nowotworowego . Plama przyjmuje silnie nieregularne zabarwienie, granice są asymetryczne, a pigmentacja zazwyczaj dość silna – zmiana jest brązowawa, nakrapiana.
