U nas zapłacisz kartą
Jak sprawdzić, czy mam raka - Praktyczny przewodnik dla zdrowia i bezpieczeństwa
Jak wykryć nowotwór – badania
W onkologii najważniejsze jest wczesne rozpoznawanie zmian ogniskowych tzn. w okresie, gdy nie powodują one objawów klinicznych. Za pomocą niektórych nowoczesnych metod obrazowania (ultrasonografia, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, pozytonowa tomografia emisyjna, scyntygrafia czy zdjęcia rentgenowskie) możliwe jest wykrycie nieprawidłowych ognisk (guzów) o średnicy poniżej 10 mm.
Ocena charakteru tak małych zmian nie zawsze jest jednak możliwa. Konieczna jest wówczas dalsza specjalistyczna diagnostyka. Metody obrazowe w diagnostyce onkologicznej umożliwiają m.in.: wykrywanie i wczesne rozpoznanie nowotworu, dostarczenie informacji o umiejscowieniu, morfologii czy rozległości guza, monitorowanie zabiegów diagnostyczno-terapeutycznych (np. biopsji), ocenę naczyń krwionośnych do planowanych zabiegów, ocenę powikłań po zastosowanym leczeniu, wykrywanie przerzutów, ocenę guza resztkowego i czy kontrolę po terapii.
Do podstawowych badań obrazowych służących wykrywaniu nowotworów należą:
Badania z użyciem promieni X
- radiodiagnostyka konwencjonalna – zdjęcia RTG przeglądowe, warstwowe i celowane, prześwietlenie – skopia, badania RTG kontrastowe,
- tomografia komputerowa (TK) – badanie podstawowe, badanie po podaniu środka cieniującego, perfuzja TK, angiografia TK
- badania naczyniowe – angiografia cyfrowa (DSA)
Badania obrazowe bez użycia promieni RTG
- ultrasonografia (USG – konwencjonalna, dopplerowska, obrazowanie harmoniczne, przestrzenne 3D/4D)
- rezonans magnetyczny (MR) – badanie konwencjonalne, czynnościowe: perfuzja MR, spektroskopia MR.
Badania radioizotopowe
- konwencjonalna scyntygrafia
- SPECT, SPECT/KT, pozytonowa tomografia emisyjna PET, PET/KT
Pierwsze objawy raka nie są charakterystyczne
Pierwsze objawy raka mogą być typowe dla rodzaju choroby, podczas gdy w innych przypadkach są bardziej ogólne. To sprawia, że można błędnie przypisać je innym przyczynom, jak np. stres czy przepracowanie. Czujność powinna wzbudzić sytuacja, gdy występują jednocześnie.
Nowotwory powodują 1 na 4 zgony w Polsce i są drugą ich najczęstszą przyczyną zaraz po schorzeniach układu krążenia. Z chorobą nowotworową żyje 440 tysięcy osób, ale umiera 1,17 miliona osób rocznie.
Znajomość wczesnych objawów nowotworu pomaga rozpoznać chorobę, gdy są największe szanse na wyleczenie. W jej przypadku liczy się czas, czyli wczesne rozpoznanie.
Rak trzustki – przyczyny, objawy, badania
Rak trzustki to złośliwy nowotwór, który wywodzi się z komórek nabłonkowych budujących tkanki trzustki. Nowotwory złośliwe charakteryzowane są poprzez ich możliwość naciekania okolicznych tkanek i organów oraz dawania przerzutów odległych, czyli tworzenia ognisk nowotworowych w innych narządach poprzez rozsiew patologicznie zmienionych komórek. Jak każdy nowotwór rak trzustki powstaje, gdy zachodzi mutacja w materiale genetycznym komórki, która zaczyna się mnożyć w sposób niekontrolowany. W prawidłowych warunkach uszkodzone komórki podlegają procesowi apoptozy, czyli samoczynnego obumierania – w komórkach nowotworowych proces ten jest zaburzony i nie zostaje aktywowany.
Najczęstszym typem raka trzustki jest gruczolakorak (adenocarcinoma, jest to ok 90% wszystkich nowotworów trzustki), który powstaje z komórek produkujących enzymy trawienne w tym narządzie.
Rak trzustki najczęściej występuje u osób po 50 roku życia, ze szczytem zachorowań przypadającym na 65-70 lat. Nowotwór ten może być zlokalizowany w każdej części trzustki, choć najczęściej jest to głowa trzustki (u mężczyzn guz częściej dotyczy głowy trzustki, u kobiet zwykle jest zlokalizowany w trzonie i ogonie). Ta choroba może przez bardzo długi okres rozwijać się w sposób bezobjawowy, co ma znaczący wpływ na możliwości leczenia, które są coraz bardziej ograniczone wraz ze wzrostem stopnia zaawansowania raka.
Nowotwór - objawy
- rak szyjki macicy: krwiste upławy, bóle podbrzusza i krzyża, bolesne oddawanie moczu
- rak trzonu macicy: krwawienia, ból
- rak mózgu: chwiejny chód, narastające bóle głowy, niewyraźna mowa, nudności, niedowład
- rak piersi: wszelkie zmiany kształtu i barwy gruczołu piersiowego lub brodawki, bezbolesny lub sprawiający lekki ból guzek, wydzielina z brodawki
- rak prostaty: bóle w miednicy, częstomocz, słaby, przerywany strumień moczu, bóle podczas mikcji
- rak płuca: ból w klatce piersiowej lub w barku, suchy kaszel, świszczący oddech, odpluwanie krwią, często powtarzające się zapalenia płuc
- rak żołądka: spadek wagi, stałe uczucie sytości, wymioty, krwawienia, stolce o czarnej barwie
- rak trzustki: ból, spadek wagi, żółtaczka (objawy wyjątkowo niespecyficzne, pojawiają się późno)
- rak jelita grubego i odbytnicy: dyskomfort w okolicach brzucha, spadek wagi, zmiany rytmu wypróżnień, krew w stolcu (kolor silnie czarny)
- rak pęcherza moczowego: częste oddawanie moczu, parcie na pęcherz, ból, krwiomocz
- rak nerki: ból w plecach lub w boku, wyczuwalny guz, krwiomocz, niekiedy wzrost ciśnienia krwi
- rak jajnika: dyskomfort w podbrzuszu, nieprawidłowe krwawienia, powiększenie brzucha
- czerniak: zmiany kształtu, barwy, powiększenie lub krwawienie ze znamion i brodawek
- chłoniak: powiększenie węzłów chłonnych (nie maleje po 2 tygodniach leczenia), gorączka, anemia, spadek wagi, nocne poty
- białaczka: anemia, spadek wagi, częste infekcje, częste krwawienia, osłabienie
- USG piersi – za pomocą fali ptradźwiękowej wykrywa milimetrowe guzki w piersiach.
- Mammografia - RTG piersi niewielkimi dawkami promieniowania. Pozwala rozpoznać nowotwory o śr. poniżej 0,5 cm.
- Cytologia szyjki macicy - badanie pod mikroskopem złuszczonego nabłonka pobranego z pochwy i szyjki macicy. Pozwala wcześnie rozpoznać raka szyjki macicy.
- Kolonoskopia - za pomocą wprowadzanego przez odbyt giętkiego wziernika ocenia się stan wewnętrznej ściany jelita grubego i w przypadku natrafienia na wczesną postać raka można go natychmiast usunąć.
- Badanie per rectum - badanie palcem przez odbyt gruczołu krokowego. Wykrywa powiększenie prostaty, raka odbytu, hemoroidy.
- RTG klatki piersiowej – najtańsza metoda wykrywaniu raka płuca. Czasami zawodzi, coraz częściej jest zastępowana tomografią komputerową, co pozwala wykryć niewielkie zmiany.
- USG jamy brzusznej - za pomocą fal ptradźwiękowych uwidacznia na ekranie obraz wątroby, trzustki, nerki, w których zmiany nowotworowe w początkowej fazie często nie powodują dolegliwości.
Rak trzustki objawy
Na wczesnych etapach rozwoju rak trzustki zazwyczaj nie daje objawów, które mogłyby być zauważone przez pacjenta (u 80% chorych rozpoznawany w stadium zaawansowania). Najczęściej pierwsze symptomy są zauważalne dopiero w momencie powstania przerzutów lub też gdy guz pierwotny zaburza funkcjonowanie układu pokarmowego poprzez ucisk na okoliczne tkanki i narządy. Do objawów, które mogą pojawić się podczas rozwoju raka trzustki, należą:
- ból w nadbrzuszu – może promieniować w okolice żołądka i do pleców
- żółtaczka, czyli zmiana zabarwienia skóry, błon śluzowych oraz twardówki oka na kolor żółtawy- wynika to z ucisku guza na przewód żółciowy, co utrudnia jej przepływ do jelit i wywołuje zastój. W wyniku tego zjawiska barwniki z żółci dostają się do krwiobiegu i odkładają w opisywanych powyżej tkankach
- ciemne zabarwienie moczu
- utrata masy ciała
- nudności, szybkie uczucie nasycenia głodu nawet po spożyciu niewielkich ilości pokarmu – wynika to z ucisku guza na żołądek
- cuchnące, tłuste stolce- konsekwencja nieprawidłowego trawienia treści pokarmowych związanego z zaburzeniem czynności trzustki
- nagłe pojawienie się cukrzycy – zjawisko to może być niezwiązane z rakiem trzustki, jednak często bywa jednym z jego objawów
