U nas zapłacisz kartą
Jak wygląda egzema - Objawy, Przebieg i Możliwości Leczenia
Czy egzema jest zaraźliwa?
Egzema, jako stan kliniczny, nie jest zaraźliwą przypadłością. Nie wynika bowiem z przyczyn infekcyjnych. Poprzez kontakt ze zmianami skórnymi pacjenta nie można zarazić się tym schorzeniem. Nie można zarazić się również w sposób pośredni, czyli na przykład poprzez używanie tych samych przedmiotów. Egzema w większości przypadków ma bowiem podłoże alergiczno-zapalne.
Skłonność do niektórych schorzeń objawiających się zmianami wypryskowymi może mieć podłoże genetyczne, choć nie znamy jednego konkretnego genu, którego mutacja odpowiadałaby za pojawienie się objawów chorobowych. Skłonność do reagowania układu immunologicznego na niektóre alergeny może mieć tło genetyczne, jednak nadal nie znamy dokładnej etiopatogenezy schorzeń wypryskowych.
NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY EGZEMY
Egzema może być następstwem zewnętrznego kontaktu z czynnikiem drażniącym lub reakcji odpowiadających na czynniki zlokalizowane wewnątrz organizmu. Objaw ten towarzyszy schorzeniom, takim jak atopowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, alergia, czy podrażnienie kontaktowe.
W zależności od przyczyny zmian dermatologicznych egzema może być jedynym objawem lub występować wspólnie z innymi, np. z łzawieniem oczu, katarem, czy chorobami górnych dróg oddechowych.
W wielu przypadkach egzema to objaw przejściowy. Często pojawia się, gdy przebywamy w warunkach niesprzyjających skórze, takich jak:
- niska wilgotność powietrza – z tego powodu egzema często występuje w okresie zimowym,
- zanieczyszczenia środowiskowe – sprzyjają one podrażnieniom, niszczą bariery ochronne i wysuszają skórę, a także pogłębiają objawy schorzeń, w przebiegu których obserwuje się zmiany dermatologiczne,
- dieta – styl życia zawsze odbija się na zdrowiu, korzystnie lub nie, niektóre pokarmy mogą wywoływać zmiany skórne, w tym egzemę.
Bardzo często egzema pojawia się również po kontakcie ze związkami drażniącymi lub chemicznymi. Ma to miejsce głównie w przypadku dłoni, na które oddziałują związki, których dotykamy. Stosowanie niektórych proszków do prania, chemicznych środków czyszczących, a nawet kosmetyków z konserwantami może sprawiać, że na skórze pojawiają się suche plamy. Z tego powodu egzema na palcach lub całych dłoniach jest częstą przypadłością osób dorosłych. U dzieci zwykle obserwuje się zmiany skórne na twarzy, kolejno na zgięciach kończyn i tułowiu.
Nieco rzadziej za egzemę odpowiadają infekcje. Zwykle w ich przebiegu zmiany skórne wyglądają nieco inaczej. Różnią się także lokalizacją.
Egzema co to jest?
Zgodnie z nomenklaturą dermatologiczną, egzemą nazywamy stan zapalny, który obejmuje powierzchowne jej warstwy, a więc naskórek i pierwszą warstwę skóry właściwej, czyli warstwę brodawkowatą.
EKTOPIN to prebiotyczny emolient plus z ektoiną do stosowania w codziennej pielęgnacji skóry wrażliwej, suchej i atopowej dla dorosłych oraz dzieci już od 1. dnia życia
Należy jednak podkreślić, że stan zapalny w egzemie nie jest spowodowany przez infekcje skóry (bakteryjne, wirusowe, czy grzybicze) – inaczej mówiąc, ma etiologię nieinfekcyjną. Nie jest to jednak odrębna jednostka chorobowa, ale raczej składowa innych schorzeń dermatologicznych.
W wielu schorzeniach skóry możemy mieć do czynienia ze stanem zapalnym jej powierzchownych warstw. Egzema u dzieci, jak i u osób dorosłych wymaga specjalistycznej opieki dermatologicznej.
Atopowe zapalenie skóry a egzema
Egzema jest szerszym pojęciem niż atopowe zapalenie skóry, choć w wielu artykułach dostępnych w sieci, możemy przeczytać, że są to tożsame zjawiska. Jak już wspomniano, egzema to stan zapalny skóry, który może mieć różne przyczyny (ale nie są one związane z czynnikami infekcyjnymi).
Atopowe zapalenie skóry (AZS) wynika przede wszystkim z zaburzenia budowy bariery naskórkowej (jest ona niczym dziurawy mur), co jest konsekwencją pewnych czynników genetycznych. Atopowe zapalenie skóry to również choroba o podłożu alergicznym (w wielu przypadkach narażenie na alergeny wpływa na pogorszenie się stanu skóry), ale jest to także choroba zapalna, która objawia się zmianami wypryskowymi i świądem. Można więc powiedzieć, że AZS w swoim obrazie klinicznym ma cechy egzemy (wyprysku), jednak egzema jest pojęciem szerszym, a nie konkretną jednostką chorobową. Objawy wypryskowe obserwujemy także w innych przypadłościach.
Dieta i domowe sposoby w walce z egzemą
Odpowiednia dieta w walce z egzemą jest kluczowa w łagodzeniu dolegliwości i zapobieganiu nawrotom. Jej podstawa powinna opierać się na wyeliminowaniu składników, których działanie predysponuje do alergii lub nadwrażliwości. Bardzo często za powstanie zmian odpowiada mleko krowie, jajka czy tłuszcze zwierzęce. Warto również ograniczyć spożycie kofeiny, herbaty oraz alkoholu, gdyż zaostrzają objawy egzemy. W ciągu dnia poleca się picie naparów z pokrzywy oraz korzenia łopianu. Należy pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu. Domowe sposoby w leczeniu egzemy polegają na kąpielach i stosowaniu okładów. W przypadku egzemy pojawiającej się między innymi na dłoniach bardzo dobrze sprawdzi się smarowanie zmian maścią nagietkową i żywokostową. Składniki w nich zawarte przyspieszają gojenie podrażnionych miejsc. Można również zastosować okłady z aloesu – skutecznie łagodzą zmiany zapalne. Jeśli egzema dotknęła całe ciało, szczególnie pomocne jest stosowanie ciepłych kąpieli z dodatkiem nadmanganianu potasu lub z dwiema łyżeczkami sody oczyszczonej.
Odpowiednia pielęgnacja skóry jest podstawą w leczeniu atopowego zapalenia skóry – musi być stosowana zarówno w trakcie zaostrzenia objawów, jak i remisji. Osoby cierpiące na AZS powinny sięgać po preparaty przeznaczone dla skóry atopowej. Zawarte w nich składniki łagodzą stan zapalny i wspomagają odbudowę naturalnej bariery hydrolipidowej skóry. Skóra atopowa jest wymagająca i w wielu przypadkach reaguje podrażnieniem, swędzeniem oraz zaostrzeniem przebiegu. Ważne jest, aby wychodząc na zewnątrz stosować filtry ochronne o wysokim SPF i zakrywać możliwie duże powierzchnie ciała najlepiej jasnymi, przewiewnymi tkaninami. Nadmierna potliwość powoduje szybsze przesuszanie skóry, stąd konieczne jest odpowiednie dbanie o higienę.
Leczenie egzemy
Podstawą w leczeniu egzemy jest rozpoznanie rodzaju zmian skórnych oraz przyczyny jej powstania. Jeśli uda się zidentyfikować czynnik wywołujący wyprysk, należy bezwzględnie go unikać. Do zwalczania zmian chorobowych stosuje się szeroką gamę leków o działaniu przeciwzapalnym, wspierających organizm w walce ze schorzeniami. W przypadku egzemy obejmującej skórę głowy zalecane są płyny i roztwory na skórę, natomiast zmiany na nieowłosionej skórze głowy są leczone za pomocą maści i kremów. Główną grupę preparatów farmakologicznych stanowią stosowane miejscowo kortykosteroidy. Ze względu na moc działania są one podzielone na:
- słabe np. hydrokortyzon,
- średnio silne np. betametazon,
- silne np. mometazon,
- bardzo silne np. klobetazol.
W przypadku stwierdzenia towarzyszącego nadkażenia bakteryjnego lekarz może zalecić stosowanie prepartów mających w swoim składzie zarówno antybiotyki, jak i sterydy. Wyprysk łojotokowy wymaga włączenia dodatkowej terapii przeciwgrzybiczej. W zależności od nasilenia zmian chorobowych zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od silnego preparatu sterydowego, a następnie zastępuje się go słabszym lekiem. Za bezpieczny czas stosowania sterydów o średniej mocy uznaje się u dorosłych – 12 tygodni, a u dzieci, ze względu na dużo delikatniejszą skórę – 4 tygodnie. Szczególną ostrożność należy zachować, aplikując kortykosterydy na skórę twarzy. Wówczas zalecane jest stosowanie słabych sterydów przez maksymalnie 7 dni. W przeciwnym razie skutki uboczne, takie jak: ścieńczenie skóry, rozszerzenie naczynek lub rumień mogą być trwałe. Szczególnie niebezpieczne może okazać się stosowanie sterydów na okolice oczu. Grozi to rozwojem jaskry i zaćmy. Pod żadnym pozorem nie można stosować ich do robienia opatrunków. Należy zachować ostrożność, aplikując je w fałdy skórne np. pod pachami. Do innych działań niepożądanych zalicza się: rozstępy, posterydowe zapalenie skóry, trądzik posterydowy oraz zwiększenie skłonności do nadkażeń bakteryjnych. Dlatego te substancje powinny być zawsze używane zgodnie z zaleceniami lekarza. Alternatywą dla sterydów jest takrolimus – inhibitor kalcyneuryny o działaniu przeciwzapalnym, dostępny na rynku w postaci maści. Nie wykazuje powikłań miejscowych, jest bezpieczny i powszechnie stosowany.
