U nas zapłacisz kartą
Jak wygląda nowotwór - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Jak wykorzystuje się tomografię komputerową w diagnostyce nowotworów?
Ryc. 3. Rak trzustki - guz głowy trzustki w obrazie TK
Tomografia komputerowa pozwala na ocenę praktycznie wszystkich części ciała. Po wykonaniu wielu prześwietleń wskazanego obszaru komputer analizuje zgromadzone dane i przedstawia je w postaci przekrojów (zwykle co 5–10 mm). Uzyskany w ten sposób wynik może być oceniany przez licznych lekarzy, a także archiwizowany (w postaci klisz lub danych komputerowych – inaczej niż w przypadku USG). Wadą tomografii komputerowej jest to, że osobę badaną poddaje się działaniu promieniowania, często w dużych dawkach. Jeśli jednak badanie nie jest powtarzane bardzo często, nie zagraża zdrowiu.
Coraz nowocześniejsze komputery połączone z dokładnymi tomografami (tzw. tomografy wielorzędowe) pozwalają na uzyskiwanie bardzo precyzyjnych obrazów narządów wewnętrznych. Pomoc komputerów umożliwia także wykonanie tzw. kolonoskopii wirtualnej – przedstawienia „wnętrza” jelita oraz oceny jego budowy z możliwością poszukiwania polipów, uchyłków, przewężeń – bez konieczności zakładania endoskopu do światła jelita.
Objawy raka prącia
Choroba na wstępnym etapie może się rozwijać w sposób niezauważalny. Pierwsze objawy, jakie notuje się w jej przebiegu to z reguły niewielkie płaskie stwardnienia lub plamy na powierzchni żołędzi lub napletka, rzadziej na trzonie penisa. Wraz z upływem czasu zmiany te zaczynają się powiększać i uwypuklać, powstają kalafiorowate guzki. Możliwe są też owrzodzenia i krwawienia. Odczuwane jest również pieczenie w cewce w czasie oddawania moczu. Na tym etapie większość chorych zgłasza się do lekarza.
W dalszej kolejności rak atakuje kolejne struktury członka, w tym tzw. powięź Bucka oraz ciała jamiste. Ewentualny ból penisa świadczy o znacznym zaawansowaniu choroby.
Rak prącia daje szybkie przerzuty do sąsiednich pachwinowych węzłów chłonnych, najpierw powierzchniowych, potem głębokich. Objawem tego często jest guz w pachwinie. Atakowane są też węzły znajdujące się w miednicy oraz przestrzeni zaotrzewnowej.
Podział nowotworów
Nowotwory można podzielić na łagodne (niezłośliwe) i złośliwe (tę grupę często potocznie określa się mianem „raków”, choć z medycznego punktu widzenia nie jest to prawidłowe, zostanie to wyjaśnione później).
Nowotwory łagodne występują znacznie częściej niż złośliwe. Swoją budową i wyglądem tworzących go komórek nowotwór może być mniej lub bardziej podobny do prawidłowej tkanki, z której się wywodzi. Nazywamy to zróżnicowaniem nowotworu – można przyjąć, że im bardziej jest on podobny do tkanek prawidłowych, tym mniej jest złośliwy. Nowotwory łagodne cechują się bardzo dużym stopniem zróżnicowania.
Nowotwory złośliwe – podział w zależności od pochodzenia
- nowotwory złośliwe pochodzenia nabłonkowego (a więc rozwijające się z komórek nabłonka) nazywa się rakami (carcinoma)
- nowotwory wywodzące się z komórek mezenchymalnych to mięsaki (sarcoma), a
- nowotwory tkanki limfatycznej i układu krwiotwórczego to chłoniaki (lymphoma) i
- białaczki (leucemia).
Istnieją jeszcze nowotwory wywodzące się z pierwotnej komórki płciowej, zwykle rozwijają się one w gonadach (jądra i jajniki) i nazywamy je nowotworami germinalnymi. Ponadto osobną grupę stanowią nowotwory ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego).
Ryc. 1. Chłoniak żołądka w postaci owrzodzenia błony śluzowej
Nowotwory złośliwe - przerzuty
Nowotwory złośliwe charakteryzują się występowaniem kilku cech, które decydują o tym, że zasługują one na nazwanie ich „złośliwymi” i określają biologiczne zachowanie opisywanych zmian. Dwie główne takie cechy to naciekanie okolicznych tkanek (czyli ich przerastanie) oraz zdolność do tworzenia przerzutów do węzłów chłonnych lub narządów odległych. Naciekanie wiąże się z niszczeniem tkanek otaczających nowotwór lub narząd, z którego się on wywodzi. Komórki nowotworu mają zdolność naciekania także naczyń krwionośnych i chłonnych. Dzięki temu, po dostaniu się do światła naczynia wraz z krwią lub chłonką, mogą się rozsiewać po całym ciele. Jeśli w innym, odległym miejscu komórki nowotworowe napotkają korzystne warunki do osiedlenia się i namnażania – pozostają tam i tworzą nowy guz nowotworowy nazywany przerzutem.
Leczenie raka prącia
Czy rak prącia jest uleczalny? Tak. Jeśli zostanie wykryty na bardzo wczesnym etapie, prawdopodobieństwo tzw. 5-letniego przeżycia, które jest powszechnie stosowanym miernikiem skuteczności terapii, szacuje się na wysokim poziomie (szczegóły odnośnie rokowań poniżej).
Leczenie raka prącia zależne jest przede wszystkim od stopnia zaawansowania. Współcześnie dostępnych jest wiele metod, w tym:
- Operacja chirurgiczna - jest to podstawowe działanie polegające na wycięciu guza, a często też częściowej lub całkowitej amputacji zewnętrznych narządów rozrodczych. Współcześnie uważa się, że leczenie oszczędzające struktury penisa i ograniczające się wyłącznie do zmian rakowych wiąże się z większym ryzkiem nawrotu. Dlatego często zalecana jest radykalna chirurgia powierzchni żołędzi wraz z obrzezaniem napletka. Co więcej, w bardziej zaawansowanych stadiach niezbędne może być odjęcie całego penisa a nawet całościowa emaskulacja (amputacja członka oraz moszny ze znajdującymi się w niej jądrami). Dodatkowo konieczna często jest limfadenektomia. Jest to chirurgiczne leczenie z wyboru u pacjentów z przerzutami do węzłów chłonnych pachwinowych, polegające na wycięciu tych struktur.
- Radioterapia - napromieniowanie zmian rakowych można wykonać na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest tradycyjne naświetlanie wiązką zewnętrzną. Drugim jest tak zwana brachyterapia, polegająca na wykorzystaniu energii izotopu umieszczonego wewnątrz guza lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie (napromieniowanie wewnętrzne). W przypadku tego schorzenia częściej stosuje się brachyterapię, która wykazuje znaczną skuteczność, w szczególności z mniej zaawansowanych stadiach.
- Chemioterapia - zalecana u pacjentów, u których z różnych względów nie jest możliwe wykonanie operacji, a także jako uzupełnienie metod chirurgicznych. W szczególności jest ona zasadna w przypadku stwierdzenia przerzutów, zarówno do węzłów pachwinowych i biodrowych, jak też dalszych narządów.
