U nas zapłacisz kartą
Jak wygląda nowotwór złośliwy - Natura i Objawy Choroby
Diagnostyka raka szyjki macicy
Przy podejrzeniu raka szyjki macicy wykonuje się w pierwszej kolejności badanie ginekologiczne i dopochwowe USG ginekologiczne, które przeprowadza się w 5–10 dniu cyklu miesiączkowego [1].
Wczesne zmiany nowotworowe i zmiany przedrakowe można wykryć na podstawie badania cytologicznego, które polega na ocenie mikroskopowej komórek pobranych z tarczy i kanału szyjki macicy. Cytologia powinna być wykonana nie wcześniej niż 4 dni po i nie później niż 4 dni przed miesiączką.
Jeśli w badaniu cytologicznym ujawnione zostaną niepokojące zmiany, które nie są widoczne w badaniu ginekologicznym, wykonywana jest koloskopia, która pozwala dokładnie przyjrzeć się ścianom szyjki macicy i pobrać materiał do badania histopatologicznego, czyli wykonać biopsję z części pochwowej szyjki macicy i kanału szyjki macicy.
W niektórych przypadkach, gdy wyniki poprzednich badań są niejednoznaczne, lekarz zaleca dodatkowo rezonans magnetyczny, który pozwala ocenić wielkości i zasięgu guza, wykryć obecności nacieku na parametrium i innych narządach miednicy oraz ocenić stan węzłów chłonnych.
Przy podejrzeniu nacieków z guzów nowotworowych do przedniej lub tylnej ściany pochwy wykonuje się cystoskopię i rektoskopię. Rak szyjki macicy najczęściej jest jednak diagnozowany na podstawie badania cytologicznego i nieprawidłowości w badaniu ginekologicznym.
W tym miejscu należy podkreślić, że poszczególne metody diagnostyczne i ich skuteczność zależą od stopnia zaawansowania raka szyjki macicy. Na przykład wczesne zmiany w stadium IA raka szyjki macicy nie będą wyczuwalne w badaniu ginekologicznym, nie będą też widoczne w badaniu rezonansem magnetycznym.
Diagnostyka raka szyki macicy obejmuje również spektroskopię i pozytonową tomografię emisyjną PET. Badania obrazowe służą jednak głównie do metod pomocniczych, czyli do określania rozległości i stopniowania guza nowotworowego. Zmiany nowotworowe wykrywa z powodzeniem badanie cytologiczne.
Epidemiologia nowotworów w Polsce.
Obecnie ponad 1,17 mln Polaków żyje z chorobą nowotworową. U mężczyzn najwięcej zachorowań notuje się między 55. a 79. rokiem życia. U kobiet najwięcej zachorowań przypada na grupę wieku 50-74 lat. Od ponad dekady umieralność kobiet z powodu nowotworów złośliwych płuca jest wyższa niż z powodu nowotworów piersi, jednak należy pamiętać, że wśród zachorowań udział nowotworów piersi jest ponad dwukrotnie wyższy niż nowotworów płuca. Rak gruczołu krokowego jest najczęstszym nowotworem u mężczyzn, a rak płuca zajmuje drugą pozycję. Zarówno wśród mężczyzn jak i kobiet nowotworem o wysokiej zachorowalności jest rak jelita grubego zajmujący 2-3 pozycję wśród zachorowań i zgonów.
W procesie diagnostycznym w przypadku chorób nowotworowych zawsze uwzględnia się wywiad
i badanie kliniczne. Rozpoznanie nowotworu złośliwego wymaga zazwyczaj wykonania wielu badań, takich jak: badania biochemiczne, biopsja (pobranie materiału, badanie histopatologiczne), ultrasonografia, diagnostyka radiologiczna, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny lub inne badania obrazowe. Do bardziej zaawansowanej techniki wykrywania nowotworów można zaliczyć scyntygrafię czy pozytronową tomografię emisyjną. Scyntygrafia to metoda specyficzna dla określonych grup nowotworów (jak kości czy tarczycy). Polega na wprowadzaniu do organizmu substancji znakowanych radioizotopami, a następnie na obserwacji ich metabolizmu i rozkładu w organizmie. Pozytronowa tomografia emisyjna (PET) pozwala na uwidocznienie miejsc zwiększonego metabolizmu, przez co doskonale nadaje się do wykrywania przerzutów, choć jej wadą jest np. wykrywanie każdego stanu zapalnego.
Jak wykorzystuje się tomografię komputerową w diagnostyce nowotworów?
Ryc. 3. Rak trzustki - guz głowy trzustki w obrazie TK
Tomografia komputerowa pozwala na ocenę praktycznie wszystkich części ciała. Po wykonaniu wielu prześwietleń wskazanego obszaru komputer analizuje zgromadzone dane i przedstawia je w postaci przekrojów (zwykle co 5–10 mm). Uzyskany w ten sposób wynik może być oceniany przez licznych lekarzy, a także archiwizowany (w postaci klisz lub danych komputerowych – inaczej niż w przypadku USG). Wadą tomografii komputerowej jest to, że osobę badaną poddaje się działaniu promieniowania, często w dużych dawkach. Jeśli jednak badanie nie jest powtarzane bardzo często, nie zagraża zdrowiu.
Coraz nowocześniejsze komputery połączone z dokładnymi tomografami (tzw. tomografy wielorzędowe) pozwalają na uzyskiwanie bardzo precyzyjnych obrazów narządów wewnętrznych. Pomoc komputerów umożliwia także wykonanie tzw. kolonoskopii wirtualnej – przedstawienia „wnętrza” jelita oraz oceny jego budowy z możliwością poszukiwania polipów, uchyłków, przewężeń – bez konieczności zakładania endoskopu do światła jelita.