U nas zapłacisz kartą
Jak wygląda nowotwór złośliwy - Natura i Objawy Choroby
Diagnostyka raka szyjki macicy
Przy podejrzeniu raka szyjki macicy wykonuje się w pierwszej kolejności badanie ginekologiczne i dopochwowe USG ginekologiczne, które przeprowadza się w 5–10 dniu cyklu miesiączkowego [1].
Wczesne zmiany nowotworowe i zmiany przedrakowe można wykryć na podstawie badania cytologicznego, które polega na ocenie mikroskopowej komórek pobranych z tarczy i kanału szyjki macicy. Cytologia powinna być wykonana nie wcześniej niż 4 dni po i nie później niż 4 dni przed miesiączką.
Jeśli w badaniu cytologicznym ujawnione zostaną niepokojące zmiany, które nie są widoczne w badaniu ginekologicznym, wykonywana jest koloskopia, która pozwala dokładnie przyjrzeć się ścianom szyjki macicy i pobrać materiał do badania histopatologicznego, czyli wykonać biopsję z części pochwowej szyjki macicy i kanału szyjki macicy.
W niektórych przypadkach, gdy wyniki poprzednich badań są niejednoznaczne, lekarz zaleca dodatkowo rezonans magnetyczny, który pozwala ocenić wielkości i zasięgu guza, wykryć obecności nacieku na parametrium i innych narządach miednicy oraz ocenić stan węzłów chłonnych.
Przy podejrzeniu nacieków z guzów nowotworowych do przedniej lub tylnej ściany pochwy wykonuje się cystoskopię i rektoskopię. Rak szyjki macicy najczęściej jest jednak diagnozowany na podstawie badania cytologicznego i nieprawidłowości w badaniu ginekologicznym.
W tym miejscu należy podkreślić, że poszczególne metody diagnostyczne i ich skuteczność zależą od stopnia zaawansowania raka szyjki macicy. Na przykład wczesne zmiany w stadium IA raka szyjki macicy nie będą wyczuwalne w badaniu ginekologicznym, nie będą też widoczne w badaniu rezonansem magnetycznym.
Diagnostyka raka szyki macicy obejmuje również spektroskopię i pozytonową tomografię emisyjną PET. Badania obrazowe służą jednak głównie do metod pomocniczych, czyli do określania rozległości i stopniowania guza nowotworowego. Zmiany nowotworowe wykrywa z powodzeniem badanie cytologiczne.
Co to jest PET?
Badanie metodą emisyjnej tomografii pozytronowej (PET) to nowoczesna i bardzo dokładna technika obrazowania. Podobnie jak w przypadku scyntygrafii, do uzyskania obrazu konieczne jest podanie specjalnie znakowanego czynnika. Najczęściej w technice PET wykorzystuje się izotop fluoru sprzężony z glukozą (która jest dla większości komórek organizmu ludzkiego podstawową substancją metaboliczną). Po podaniu izotopu uzyskuje się obrazy regionów ciała o zwiększonej aktywności metabolicznej (czyli o większym zużyciu glukozy). Dzięki temu badaniu można zobrazować nawet bardzo małe ogniska nowotworu, ponieważ cechuje się on większym zużyciem glukozy niż prawidłowe tkanki. Trzeba jednak podkreślić, że także niektóre choroby nienowotworowe (np. zapalne) wiążą się z większą aktywnością metaboliczną (a więc ponadprzeciętnym gromadzeniem glukozy), co z kolei może być przyczyną fałszywego podejrzenia nowotworu złośliwego u osób zdrowych. Dlatego PET należy używać z rozwagą i w uzasadnionych przypadkach. Współcześnie używa się PET sprzężonych z TK – tak połączenie obu metod zwiększa przydatność uzyskiwanego wyniku.
Ryc. 6. Biopsja przezskórna raka płuca (strzałka wskazuje koniec igły)
Ostatnim krokiem na drodze do uzyskania rozpoznania nowotworu jest badanie mikroskopowe: komórek z guza (badanie cytologicznego) lub tkanek guza (badania histopatologiczne).
Badanie pojedynczych komórek (cytologia) ma wiele ograniczeń i nie zawsze pozwala na pełne rozpoznanie. Pomimo to wykonuje się je bardzo często ze względu na łatwość uzyskania materiału, niewielką uciążliwość dla pacjentów i bardzo małe ryzyko wystąpienia powikłań. Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) polega na wbiciu igły o średnicy 0,6 mm do podejrzanej zmiany i zaaspirowaniu za pomocą strzykawki komórek do badania. Tę biopsję (i inne rodzaje) można wykonywać pod kontrolą ultrasonografii (zwłaszcza gdy guz jest niewielki i trudno wyczuwalny palcami), aby dokładnie trafić końcem igły we właściwe miejsce. Źródłem komórek do badania cytologicznego mogą być również płyn lub wydzielina pobrane z ciała chorego (wyciek z brodawki piersi, płyn z jamy opłucnej [z klatki piersiowej], plwocina, popłuczyny oskrzelowe).
W jaki sposób potwierdza się wstępne rozpoznanie nowotworu?
Jeżeli na podstawie badań obrazowych stwierdza się nieprawidłowość (guz), to prawdopodobieństwo istnienia nowotworu co prawda się zwiększa, ale nadal nie można z całą pewnością rozpoznać choroby nowotworowej. Istnieje szereg chorób nienowotworowych, które mogą imitować nowotwór złośliwy. Ponieważ w leczeniu chorych na nowotwory złośliwe wykorzystuje się metody, w przypadku których ceną za skuteczność jest występowanie poważnych działań niepożądanych i powikłań, przed podjęciem decyzji o zastosowaniu tych metod trzeba uzyskać pewność, że widoczna nieprawidłowość to nowotwór złośliwy. W tym celu pobiera się fragment guza za pomocą biopsji i przeprowadza się badanie histopatologiczne, czyli ocenę mikroskopową. Tylko w niektórych przypadkach dopuszczalne jest rozpoczęcie leczenia guza bez potwierdzenia, że jest to nowotwór złośliwy (np. operacja z powodu guza trzustki).
Ryc. 1. Obraz przerzutów do obu płuc w RTG klatki piersiowej
Najstarszym, ale skutecznym i nadal najczęściej stosowanym, badaniem obrazowym jest prześwietlenie promieniami rentgenowskimi (zazwyczaj klatki piersiowej). Na podstawie prześwietlenia klatki piersiowej można stwierdzić obecność guzów w płucach i śródpiersiu (np. raka płuca, nowotworów śródpiersia oraz przerzutów w płucach pochodzących z innych – pozapłucnych – nowotworów). Nie można jednak rozpoczynać leczenia wyłącznie na podstawie uwidocznienia guza płuca na prześwietleniu, nie ma bowiem pewności, że jest to nowotwór złośliwy. Należy najpierw uzyskać materiał do oceny mikroskopowej, czyli przeprowadzić badanie plwociny, biopsję przez ścianę klatki piersiowej lub wykonaną podczas wziernikowania dróg oddechowych (bronchoskopii) albo ocenę popłuczyn z oskrzeli. Jeżeli w płucach stwierdza się wiele guzów, to taki obraz może odpowiadać przerzutom pochodzącym z ogniska nowotworu złośliwego znajdującego się poza płucami. Należy wówczas wykonać inne badania obrazowe, pozwalające na zlokalizowanie guza będącego źródłem przerzutów w innych częściach ciała.
Objawy raka szyjki macicy
Rak szyjki macicy najczęściej przez wiele lat rozwija się bezobjawowo lub objawy są bardzo łagodne i niespecyficzne. Pierwsze niepokojące objawy świadczą zazwyczaj w zaawansowanym stadium choroby [2]. Wczesne symptomy raka szyjki macicy to m.in. wodniste krwiste upławy o nieprzyjemnym zapachu, krwawienie po stosunku, krwawienia między miesiączkami i pojawiające się po menopauzie, dłuższe i bardziej obfite niż zwykle krwawienia miesiączkowe, bóle w dolnej części brzucha i okolicy krzyżowo-lędźwiowej oraz miednicy.
Jeśli guz zlokalizowany jest tak, że powoduje ucisk na drogi moczowe, może spowodować ich niedrożności. Pojawia się wówczas zapalenie i niewydolność nerek, może dojść też do gromadzenia w nerkach płynów (wodonercza). To z kolei powoduje problemy z oddawaniem moczu, łącznie z zatrzymaniem moczu oraz obrzęki nóg.
Przy zaawansowanym raku szyjki macicy częste symptomy to osłabienie, utrata masy ciała i brak apetytu, bolesne parcie na mocz i stolec oraz nadciśnienie. W wielu przypadkach kobiety zgłaszają się do lekarza dopiero wtedy, gdy wystąpią te zaawansowane objawy. Leczenie jest wówczas nadal możliwe, ale rokowania są na ogół niepomyślne.
Wyróżnia się cztery stadia zaawansowania raka szyjki macicy. W stadium IVB raka szyjki macicy pojawia się rozsiew do odległych narządów – przerzuty raka do mózgu, płuc, kości i węzłów chłonnych.
Czerniak - jak wygląda, jakie są objawy czerniaka i jak się go leczy
Czerniak jest nowotworem złośliwym, który wywodzi się z komórek barwnikowych. Może występować w skórze, ale także innych lokalizacjach, np. na błonach śluzowych lub w gałce ocznej. Im szybciej zostanie postawiona diagnoza i rozpoczęte leczenie, tym szanse na wyleczenie są większe.
Czerniak jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z komórek barwnikowych. Najczęstszą lokalizacją czerniaka jest skóra, ale może on powstawać także w obrębie błon śluzowych i w innych lokalizacjach (np. gałka oczna).
Czerniak stanowi 5–7% wszystkich nowotworów skóry. W Polsce w 2018 r. odnotowano 1736 zachorowań u mężczyzn oraz 1962 nowe przypadki u kobiet (współczynniki zachorowalności odpowiednio 9,3/100 000 i 9,9/100 000). Współczynniki umieralności wynosiły 3,4/100 000 u kobiet i 3,4/100 000 u mężczyzn (zgony – odpowiednio – 665 i 797). Zachorowalność jest największa w Australii (28,9/100 000 mężczyzn i 25,3/100 000 kobiet). W Polsce zachorowalność i umieralność na czerniaka rosną (odpowiednio 10% i 8% rocznie).
