U nas zapłacisz kartą
Jak wygląda nowotwór skóry - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Raki skóry (nowotwory złośliwe skóry): przyczyny, objawy i leczenie
Raki skóry (nowotwory złośliwe skóry) są dość częstymi nowotworami, mogą występować w każdym wieku. Najczęściej występuje rak podstawnokomórkowy skóry, który lokalizuje się głównie na twarzy i ma postać powoli rosnącego perełkowatego guzka. Bardzo rzadko daje przerzuty odlegle, ale może się rozrastać i niszczyć okoliczne tkanki, dlatego ważne jest jak najszybsze usunięcie go. Większość raków skóry leczy się przede wszystkim operacyjnie.
Najliczniejszą grupą nowotworów złośliwych skóry są raki skóry, które stanowią niejednolitą grupę nowotworów. Raki skóry zajmują pierwsze miejsce w statystyce onkologicznych chorób skóry. Ostatnio obserwuje się wzrost zachorowań na nowotwory złośliwe skóry, przede wszystkim na raka podstawnokomórkowego, kolczystokomórkowego oraz czerniaka. Towarzyszą temu znaczne koszty opieki zdrowotnej, a w odniesieniu do czerniaka – duża umieralność. Nowotwory złośliwe skóry mają różne objawy, przebieg, leczenie i rokowanie. Szczególnym rodzajem nowotworu złośliwego skóry jest czerniak. Przeczytaj więcej: Czerniak
Jakie jest rokowanie?
Rokowanie w przypadku rozpoznania raka podstawnokomórkowego jest wyśmienite, o ile podejmie się właściwe i umiejętnie przeprowadzone leczenie. Trzeba jednak pamiętać, że rak tego typu ma skłonność do odrastania (inaczej mówiąc nawrotu albo wznowy) w miejscu, gdzie znajdował się pierwotnie. Dlatego ważne jest skrupulatne oglądanie blizny i jej okolicy co kilka miesięcy. U osoby, u której rak podstawnokomórkowy już wystąpił, ryzyko pojawienia się takiego nowotworu w innej okolicy ciała jest zwiększone, dlatego należy starannie oglądać całą skórę. Ponadto opisano mnogie, wieloogniskowe występowanie raka podstawnokomórkowego w ramach rodzinnego zespołu znamion nabłonkowych (zespół Gorlina i Goltza).
Zobacz także
Badanie dermatoskopowe Niewątpliwie największą rolę w diagnostyce i wczesnym wykrywaniu nowotworów skóry odgrywa dermoskopia (dermatoskopia).
Objawy chorób skóry (wykwity skórne) Wykwity skórne to zmiany na skórze, które są objawami chorób skóry. W poszczególnych chorobach wykwity mają charakterystyczny wygląd – kolor, kształt, postać, lokalizację i na tej podstawie dermatolog zwykle jest w stanie ustalić rozpoznanie. Zmiany skórne się mogą zmieniać w czasie oraz ustępować z pozostawieniem blizny lub bez niej. Do wykwitów należą: plama, grudka, guzek, guz, pęcherzyk, pęcherz, krosta, bąbel, a także nadżerka, przeczos, pęknięcie i rozpadlina, łuska, strup, owrzodzenie oraz blizna.
Wybrane treści dla Ciebie
Badanie dermatoskopowe Niewątpliwie największą rolę w diagnostyce i wczesnym wykrywaniu nowotworów skóry odgrywa dermoskopia (dermatoskopia).
Jak wygląda rak skóry?
Rak skóry może mieć tak naprawdę rozmaitą morfologię. Zmiany tego typu mogą być bowiem zarówno tworami guzkowatymi, wyraźnie uwypuklonymi ponad powierzchnię skóry, jak i mogą one przybierać postać różnobarwnych plam. Nowotwory skóry mogą być także związane z pojawianiem się na skórze różnorakich owrzodzeń – czasami mogą one nawet mieć stosunkowo duże zagłębienie.
Opisany powyżej wygląd raka skóry dotyczył przede wszystkim raka podstawnokomórkowego oraz kolczystokomórkowego skóry, podobna bywa jednak morfologia najbardziej złośliwego nowotworu skóry – czerniaka. Zmiana ta może być związana zarówno z owrzodzeniami, jak i może przybierać postać plamy. Co ciekawe, czerniak – wbrew swojej nazwie – nie zawsze jest zabarwiony na czarno, wyróżnia się też zmiany tego rodzaju mające brązową, jak i nawet białawą barwę.
Czy raki skóry występują często?
Przyjmuje się, że raki skóry stanowią 8–10% wszystkich nowotworów złośliwych, z czego 70–80% to raki podstawnokomórkowe, a ok. 20% raki kolczystokomórkowe. Nowotwory te są częstsze w krajach słonecznych, np. w Australii czy południowych regionach Stanów Zjednoczonych. Wielu autorów podkreśla stały wzrost liczby zachorowań na raki skóry (raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego) w krajach europejskich.
Raki skóry powstają pod wpływem czynników fizycznych, chemicznych, mechanicznych i biologicznych. Z czynników osobniczych należy wymienić: fototyp skóry (bardziej narażone są osoby z I lub II fototypem, tzn. osoby o włosach blond lub rudych, licznych piegach i niebieskich oczach), typ barwnika, wiek (w starszym wieku częściej występują nowotwory skóry łagodne i złośliwe), stan immunologiczny (u osób poddawanych immunosupresji częściej obserwowano raki skóry).
Wyróżnia się dwa rodzaje barwnika: eumelaninę – barwnik brązowoczarny, zmniejszający wrażliwość skóry na ekspozycję słoneczną (występuje u osób o ciemnej karnacji, ciemnych włosach i oczach), oraz feomelaninę – barwnik żółtoczerwonobrązowy, o działaniu prokancerogennym (sprzyjającym rozwojowi nowotworów), tzn. pod wpływem UV powstają wolne rodniki odpowiedzialne za uszkodzenia genetyczne komórek (charakterystyczny dla osób rudych, z blond włosami i jasną skórą). Zwiększona ilość feomelaniny i mała ilość eumelaniny predysponują do rozwoju nowotworów skóry.
- UVA – o długości fali 320–400 nm
- UVB – o długości fali 280–320 nm
- UVC – o długości fali 200–280 nm.
Najbardziej mutagenna frakcja UVB jest pochłaniana przez DNA keratynocytów, powodując zaburzenia regulacji genów tkankowych, liczne mutacje i w konsekwencji transformację nowotworową komórek. Badania wskazują, że frakcja UVA ma również udział w fotokancerogenezie, prawdopodobnie jednak odgrywa znacznie mniejszą rolę niż UVB. Korzystanie z urządzeń emitujących UVA, ze sztucznych źródeł promieniowania ultrafioletowego (np. solaria) powoduje sytuację, w której UVA działa synergistycznie z UVB i nasila jego szkodliwe działanie na skórę.
Leczenie raka skóry
Podstawową metodą leczenia raka skóry są zabiegi chirurgiczne. W przypadku nowotworów skóry bardzo ważne jest dokładne usunięcie całej zmiany nowotworowej wraz z tzw. marginesem. Jako margines traktuje się w tym przypadku zdrową tkankę, która jest usuwana wraz z tkanką nowotworową po to, aby zmniejszyć ryzyko, że u pacjenta pozostaną jakieś komórki nowotworu skóry i że dojdzie przez to do nawrotu choroby. Margines ustala się np. poprzez przeprowadzenie badań mikroskopowych kolejnych usuwanych pacjentowi tkanek – histopatolog jest w stanie ocenić, czy w dostarczanych mu materiałach są wciąż obecne patologiczne komórki. Jeżeli lekarz takowych nie zaobserwuje, wówczas zastosowany margines zdrowych tkanek można uznać za wystarczający.
Chirurgiczna resekcja raka skóry stanowi podstawową metodę jego leczenia, jednakże zdecydowanie nie jedyną. W leczeniu nowotworów skóry wykorzystuje się również i inne terapie, takie jak:
- krioterapia,
- zabiegi laserowe,
- terapia fotodynamiczna,
- leczenie farmakologiczne (np. z wykorzystaniem preparatów interferonu alfa-2 i interferonu beta czy imikwimodu),
- radioterapia.
Nierzadko bardziej zaawansowanego postępowania terapeutycznego wymagają pacjenci, którzy zachorowali na czerniaka . U takich chorych – jeżeli jest taka możliwość – również przeprowadzane są zabiegi chirurgiczne, jednakże czasami, ze względu na zaawansowanie zmiany nowotworowej, operacyjna resekcja może być przeciwwskazana. W takich sytuacjach nieocenione mogą okazać się inne, dotychczas niewymienione metody leczenia onkologicznego, takie jak chemioterapia czy terapia celowana (bazująca na tym, że pacjentom podawane są leki, które neutralizują mutacje genowe, które to doprowadziły do wystąpienia nowotworu).
Zapamiętaj: Odpowiednio wcześnie wykryty rak skóry daje szansę 100% wyleczenia!
