U nas zapłacisz kartą
Jak wygląda rak skóry - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Jak wygląda rak skóry kolczystokomórkowy?
Rak kolczystokomórkowy skóry znajduje się na drugim miejscu listy często diagnozowanych nowotworów skóry. Jest niebarwnikowym nowotworem złośliwym, który może rozwinąć się w każdym miejscu na skórze. W przypadku raka kolczystokomórkowego mamy do czynienia ze zmianą, która powstaje na skutek m.in. promieniowania UV, a także ma związek z zakażeniem wirusem HPV, które dotyczy sporego odsetka globalnej populacji, zwiększając także ryzyko rozwoju m.in. raka szyjki macicy.
Rak kolczystokomórkowy ma postać niegojącego się owrzodzenia, które z niewiadomych przyczyn pojawia się na zdrowej wcześniej skórze lub brodawki. W przypadku zmian wrzodziejących charakterystyczne jest pojawienie się szerokiego nacieku, które otacza zmianę oraz strupa.
Raka trudno rozpoznać jedynie na podstawie opisu zmiany chorobowej, bo wiele powszechnych i niegroźnych dermatoz daje podobne objawy. W przypadku zmian skórnych powinniśmy zwrócić uwagę na miejsce ich powstawania, a także czas gojenia się zmiany. Rak skóry najczęściej rozwija się na skórze, która nie jest chroniona ubraniem przed działaniem promieniowania UV, a także innych czynników drażniących. Może rozwinąć się na podłożu istniejącej zmiany, a także w miejscu, które jest systematycznie uciskane lub w inny sposób drażnione np. odzieżą. Komórki nowotworowe mogą namnażać się w różnym tempie, dlatego ważne jest systematyczne obserwowanie i badania niepokojących zmian na skórze w postaci zgrubień, guzków, pieprzyków, brodawek, narośli itp.
Jak wygląda rak skóry? Objawy i leczenie nowotworu skóry
Rak skóry może przybierać zarówno postać guzka, plamy, jak i owrzodzenia. Część z raków skóry rośnie powoli i jest stosunkowo niegroźna, inne z kolei w krótkim czasie mogą doprowadzić do śmierci pacjenta. Jakie objawy raka skóry powinny więc budzić zaniepokojenie? Jakie są możliwości leczenia nowotworu skóry?
Nowotwory skóry (raki skóry) stanowią około 10% spośród wszystkich nowotworów złośliwych rozpoznawanych u ludzi [1]. Ten typ schorzeń nowotworowych pojawia się głównie u osób w wieku podeszłym, dodatkowo zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka skóry obarczone są osoby o szczególnie jasnej karnacji.
Wyróżnia się co najmniej kilka przyczyn raka skóry . Za podstawowy czynnik odpowiadający za pojawianie się tych schorzeń uznawana jest ekspozycja skóry na działanie promieniowania ultrafioletowego. Rzeczywiście, zbyt częste wystawianie skóry na słońce zdecydowanie może sprzyjać nowotworom skóry , jednakże istnieją również i inne czynniki, które sprzyjają ich pojawianiu się. Do takich czynników ryzyka raka skóry zaliczane są m.in. obciążenia rodzinne (czyli sytuacje, gdzie w rodzinie danego człowieka ktoś już wcześniej chorował na jakiś nowotwór skóry), ale i osłabienie odporności organizmu (wynikające zarówno ze stosowania leków o działaniu immunopresyjnym, jak i związane ze schorzeniami, w których przebiegu dochodzi do upośledzenia czynności układu odpornościowego – tak bywa np. w przypadku AIDS). Obarczone zwiększonym ryzykiem wystąpienia nowotworu skóry są również osoby, które posiadają na swojej skórze dużą ilość znamion barwnikowych.
Najczęściej wyróżniane są dwa raki skóry: rak podstawnokomórkowy (którego nazwa wzięła się stąd, że rozwija się on z komórek warstwy podstawnej naskórka) oraz rak kolczystokomórkowy (wywodzący się z komórek kolczystych naskórka). Pierwszy z nich jest nowotworem złośliwym skóry, który pojawia się przede wszystkim u osób w podeszłym wieku. Rak podstawnokomórkowy skóry zwykle przybiera postać guzka o różnym zabarwieniu (może on mieć barwę cielistą, czerwonawą jak i perłową), typowo obserwuje się go w obrębie twarzy. Ten rodzaj raka skóry rzeczywiście jest złośliwy, jednakże zasadniczo w jego przypadku nie obserwuje się przerzutów – rak podstawnokomórkowy ma za to tendencję do wieloletniego i powolnego naciekania tkanek, w okolicy których się rozwija.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.
Jak wygląda rak skórypodstawnokomórkowy?
Rakiem skóry jest również rak podstawnokomórkowy. W tym przypadku mamy do czynienia z najczęściej diagnozowanym rakiem skóry, który rozpoznawany jest przede wszystkim u osób w średnim i podeszłym wieku. Rak podstawnokomórkowy zwykle ma postać bezbarwnego, niebolesnego guzka, który otacza perłowa obwódka. Z czasem zaczyna wywoływać dyskomfort, mogą pojawić się w jego obrębie owrzodzenia i niegojące się ranki. Rak podstawnokomórkowy najczęściej zlokalizowany jest na skórze głowy oraz szyi.
Diagnozowany jest w dwóch postaciach – stosunkowo łagodnej, nienaciekającej oraz agresywnej, która dość szybko może dawać przerzuty, również odległe przerzuty. Objawów raka podstawnokomórkowego możemy nie zauważyć, dopóki nie pojawią się poważne problemy z owrzodzeniami skóry, dlatego warto zwracać uwagę na każdy guzek, który znajduje się w obrębie skóry.
Rodzaje raka skóry
Jak już zostało wspomniane, rak skóry jest chorobą, którą może cechować złośliwy lub łagodny charakter. Wszystkie zmiany o nowotworowym podłożu powstają na skutek nieprawidłowych podziałów komórkowych, które mogą dotyczyć różnego rodzaju komórek. W przypadku raka skóry mamy do czynienia z chorobą, która związana jest z naszym trybem życia. Złośliwe raki skóry rozwijają się dość szybko, atakując sąsiadujące tkanki oraz powodując przerzuty. Początkowo złośliwy rak skóry daje przerzuty do okolicznych narządów i regionalnych węzłów chłonnych, jednak wraz z postępem choroby pojawiają się także przerzuty odległe np. w węzłach chłonnych szyi, kościach i mózgu.
Do grupy najczęściej diagnozowanych złośliwych nowotworów skóry zaliczamy raka płaskonabłonkowego, raka podstawnokomórkowego oraz raka wywodzącego się z komórek barwnikowych. W zależności od rodzaju komórek, w których powstaną patologiczne zmiany, raki skóry wywołują określone objawy.
