U nas zapłacisz kartą
Kit pszczeli na pryszcze - Naturalne rozwiązania dla pielęgnacji skóry
Jak powstaje propolis?
Propolis to substancja o charakterze żywiczno-balsamicznym. Ma konsystencję tłustego mazidła o barwie jasnobrązowej, zielonkawej, brunatnej, czerwonawej czy pomarańczowej – w zależności od tego, z jakiej rośliny pochodzi. Pachnie żywicą i miodem. Poniżej 15 st. C propolis twardnieje i kruszy się, natomiast pożądanej plastyczności nabiera po osiągnięciu 36 st. C. Topi się w temperaturze 90 st. C.
Pszczoły zbierają substancje żywiczne z pąków kwiatów oraz młodych pędów drzew, a następnie zanoszą je do ula, by go uszczelnić. Najwięcej propolisu zużywają przed zimą, powlekając nim wnętrze ula i regulując wielkość otworów wylotowych. Na podstawie wielkości pozostawionych przez pszczoły szczelin, doświadczeni pszczelarze potrafią przewidzieć, jaka będzie nadchodząca zima.
Zabezpieczenie z propolisu chroni ul nie tylko przed zimnem, ale też przed drobnoustrojami, mogącymi wywoływać choroby. Pozwalają na to przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe właściwości tej substancji. Ponadto propolis może służyć pszczołom do balsamowania zwłok szkodników, które wdarły się do ula i ze względu na gabaryty, pszczoły nie są w stanie ich usunąć.
Słowo propolis pochodzi z greki i oznacza dokładnie „przedmurze miasta”. Kit pszczeli zyskał to określenie, ponieważ dla pszczół stanowi swoisty mur, chroniący ule przed zagrożeniem z zewnątrz, głównie przed zimnem, a także przed drobnoustrojami. Dla ludzi zaś profilaktyka oparta na propolisie to sposób na trzymanie chorób z dala od siebie.
Pszczelarze zbierają propolis metodą na kitołapki lub zeskrobując go z poszczególnych elementów ula. Pierwsza z metod jest skuteczniejsza, ponieważ pozwala zebrać najwięcej propolisu. Metoda ekstensywna, tradycyjna – polegająca na zdejmowaniu propolisu z ram i beleczek, nie daje satysfakcjonujących zbiorów, którymi można znacząco uzupełnić ofertę pasiek. Z intensywnym pozyskiwaniem kitu pszczelego należy jednak uważać, ponieważ na dłuższą metę może zaburzać pracę pszczół i wpływać negatywnie na jakość propolisu. Te, aby nadążyć z jego produkcją, mogą zbierać rozmaite, niekoniecznie pożądane substancje kleiste, które przekreślają właściwości lecznicze i terapeutyczne propolisu.
Propolis – właściwości, działanie i zastosowanie propolisu
Preparaty z propolisem to jedne z tych środków leczniczych i terapeutycznych, które warto mieć pod ręką i stosować niezależnie od pory roku. Propolis, czyli kit pszczeli, jest znakomity nie tylko na nękające nas jesienią i zimą choroby dróg oddechowych. To surowiec pomocny przy wielu dolegliwościach i stanach chorobowych, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Wyróżnia się intensywnym działaniem wspomagającym i profilaktycznym. W jaki sposób wykorzystać propolis i na jakie jego właściwości szczególnie zwrócić uwagę?
Dlaczego propolis jest tak wyjątkowy?
Propolis w aż 80% może składać się z różnego rodzaju żywic. Zwykle zawiera ich 40-50%. Do 30% zawartości stanowią woski, 10% to olejki eteryczne. Propolis ma w sobie również domieszkę pyłku kwiatowego. Dokładny skład i walory kitu pszczelego zależą od warunków poużytkowych pasieki i miejsca zbioru, a raczej jego klimatu i roślinności. W Polsce głównymi źródłami żywic w propolisie są pąki kwiatowe brzozy, olchy, czereśni, jodły, topoli, świerku czy śliwy.
Generalnie jednak propolis to bardzo złożony pod względem składu surowiec, zawierający ponad 300 substancji i związków chemicznych. Do najlepiej przebadanych należą polifenole, w tym flawonoidy, fenolokwasy, kumaryny, estry i etery aromatyczne, ketofenole oraz aldehydofenole. Główną grupę polifenoli w kicie pszczelim stanowią fenolokwasy, w tym kwas kawowy, salicylowy, felurowy, kumaronowy, wanilinowy czy galusowy. Do występujących w nim flawonoidów zaliczymy kwercetynę, kemferol, galanginę, apigeninę, chryzynę czy akacetynę. Ważną frakcją związków są tu również terpenoidy, w tym geraniol, nerol, kariofilen, patchulen czy stigmasterol.
Na co pomaga propolis?
Propolis znajduje zastosowanie w apiterapii, czyli sztuce leczenia za pomocą produktów pszczelich. Produkty z propolisem zawierają najczęściej 5-7% wyciągu z propolisu. Preparaty z propolisem znajdują zastosowanie w leczeniu stanów zapalnych i infekcji gardła, skóry i błon śluzowych, a także w kosmetyce, do pielęgnacji skóry i włosów.
- Nalewki i krople propolisowe można używać do płukania i pędzlowania gardła przy przeziębieniu, anginie, aftach i stanach zapalnych jamy ustnej.
- Niektóre produkty propolisowe (tabletki, kapsułki, krople) przeznaczone są do spożycia – jako suplementy diety wspomagające odporność, a czasem jako pastylki do ssania przy bólu gardła.
- Czopki z propolisem przynoszą ulgę przy hemoroidach,
- Propolisowe globulki dopochwowe mogą być stosowane wspomagająco przy leczeniu bakteryjnych i grzybiczych infekcji miejsc intymnych.
- Maści i kremy z propolisem są stosowane do pielęgnacji skóry, szczególnie tej skłonnej do wyprysków i innych zmian.
- W przypadku zmian punktowych (np. pryszcze, opryszczka), można punktowo nanieść na skórę nalewkę propolisową – dzięki zawartości alkoholu ma ona także właściwości wysuszające.
Propolis – jakie ma właściwości, na co pomaga, jak go stosować?
Propolis, czyli kit pszczeli, to lepka substancja, która służy pszczołom do uszczelniania ula i utrzymania go w czystości. Dzięki zawartości wielu aktywnych, aromatycznych substancji pochodzenia roślinnego, propolis jest cennym surowcem leczniczym i kosmetycznym. Preparaty z propolisu można kupić a aptekach i drogeriach, a także przygotować samodzielnie. Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ propolis może uczulać. Na co pomaga propolis? I jak go stosować?
Autorka: Dr n. farm. Maria Kasprzak