Kontaktowe zapalenie skóry - Objawy, Przyczyny i Skuteczne Metody Leczenia

Objawy kontaktowego zapalenia skóry. Jak wygląda wyprysk kontaktowy?

Objawy kontaktowego zapalenia skóry (wywołanego kontaktem z alergenem lub substancją drażniącą) są charakterystyczne i podobne niezależnie od rodzaju alergenu lub drażniącej substancji.

Mogą różnić się w zależności od indywidualnej reakcji skóry oraz rodzaju substancji, z którą doszło do kontaktu. Reakcja może być miejscowa lub rozprzestrzeniać się na większe obszary skóry w zależności od stopnia wrażliwości.

Do typowych objawów wyprysku kontaktowego należą:

  • wysypka o charakterze rumieniowo-obrzękowym,
  • swędzenie i zaczerwienienie skóry, szczególnie w miejscu, które miało kontakt z alergenem lub drażniącym czynnikiem,
  • bolesne pękanie skóry.

W przypadkach przewlekłych kontaktowe zapalenie skóry może wywoływać:

  • pęcherzyki lub pęcherze wypełnione płynem,
  • nadżerki,
  • nadmierne rogowacenie (złuszczanie) skóry,
  • zliszajowacenie, czyli pogrubienie warstwy naskórka.

Nasilenie objawów może być różne, a one same mogą pojawić się na każdej części skóry – od kilku godzin do ok. 10 dni po ekspozycji na substancje drażniące.

Jak leczyć kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy)? Sprawdź

Kontaktowe zapalenie skóry dzięki prawidłowemu i wcześnie podjętemu leczeniu może znacznie się zmniejszyć lub całkowicie ustąpić. Najgorsze rokowanie ma przewlekła postać choroby, która – ignorowana – rozwija się latami. Pozostawia ona trwałe zmiany skórne. Jak leczyć wyprysk alergiczny, a jak stan zapalny wynikający z podrażnienia skóry? Wyjaśniamy.

Wyprysk kontaktowy (egzema), czyli kontaktowe alergiczne zapalenie skóry dłoni, rąk i innych obszarów ciała, wymaga dwukierunkowego działania: leczenia ogólnego i miejscowego. Powinno być ono poprzedzone prawidłowo przeprowadzoną diagnostyką czynników odpowiedzialnych za powstanie stanu zapalnego, czyli testami alergicznymi, a następnie bezwzględnym unikaniem kontaktu z wyrytymi alergenami.

W leczeniu alergicznego zapalenia skóry działanie ogólne wykazują leki przeciwhistaminowe, które hamują reakcję alergiczną (niektóre są dostępne bez recepty). Z kolei miejscowe leczenie wyprysku wywołanego ostrym kontaktowym zapaleniem skóry polega na robieniu okładów ściągających i łagodzących świąd (np. z chlorku sodu) i smarowaniu zmian skórnych maścią kortykosteroidową (zawierającą dodatkowo mocznik i kwas salicylowy, jeśli zapalenie weszło w fazę przewlekłą). Miejscowo można stosować również leki przeciwświądowe z mentolem i kamforą.

Dodatkową, zabiegową metodą łagodzenia wyprysku kontaktowego jest fototerapia UVA lub UVB. Naświetlanie zmian przeprowadza się przeważnie u pacjentów, którzy nie reagują na inne sposoby leczenia.

Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry a kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia

Kontaktowe zapalenie skóry jest jedną z najczęstszych dermatoz. Obejmuje wszystkie niepożądane reakcje skórne wywołane bezpośrednim kontaktem czynników zewnątrzpochodnych z powierzchnią skóry i błon śluzowych. Wyprysk kontaktowy alergiczny wywołują związki chemiczne o małej masie cząsteczkowej posiadające potencjał alergizujący. Najczęstszymi czynnikami odpowiadającymi za kontaktowe zapalenie skóry na tle alergicznym są: chrom (cement, beton, barwniki), nikiel, kobalt, formaldehyd, terpentyna. Pierwszy kontakt z czynnikiem drażniącym nie wywołuje objawów skórnych. Najpierw musi wytworzyć się stan nadwrażliwości na daną substancję. Przy ponownym zetknięciu z alergenem uruchamia się reakcja uczulonego układu odpornościowego i dochodzi do wyprysku alergicznego. Odrębne schorzenie stanowi kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, w którym odpowiedź skóry na bodźce zewnętrzne występuje bez pośrednictwa układu immunologicznego. Nie ma nic wspólnego z nadwrażliwością na dany antygen. Niska temperatura i wilgotność powietrza sprzyjają rozwojowi schorzenia. Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia to miejscowa reakcja zapalna i uszkodzenie skóry, za które odpowiada jednorazowa albo powtarzająca ekspozycja na bodźce fizyczne (ciśnienie, tarcie, wibracja), substancje chemiczne zawarte w głównie kosmetykach i detergentach lub czynniki powietrznopochodne (pyły, gazy, pary). Z powodu dużego podobieństwa obrazu klinicznego obie jednostki chorobowe są często ze sobą mylone. Dlatego do prawidłowego postawienia rozpoznania niezbędne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki. Wykonywane są próby ekspozycji i eliminacji z podejrzanymi czynnikami przyczynowymi, posiewy bakteryjne, biopsja skóry, testy skórne, badania krwi i oznaczenie poziomu przeciwciał IgE. Podstawową metodą służącą do rozpoznawania wyprysku kontaktowego są próby płatkowe, na temat których szeroko pisze dr hab. n. med. Radosław Śpiewak.

Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - objawy

Charakterystycznym objawem wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Ważne jest to, że zmiany tworzą się w miejscu kontaktu z np. tkaniną czy tworzywem zawierającym uczulające chorego czynniki (np. pod paskiem czy biżuterią u chorego uczulonego na nikiel, na rękach u sprzątaczki używającej środków czyszczących, na policzkach w miejscu, na który nałożono kosmetyk, który uczulił chorego pod wpływem opalania). Czasem zmiany występują jednak na całej powierzchni ciała. Chorzy na KZS z podrażnienia mogą odczuwać parzący ból lub pieczenie, zwłaszcza w razie kontaktu z substancją silnie drażniącą.

Skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha, łuszczy się, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy (np. na nadgarstkach skóra może przypominać korę drzewa), skóra na dłoniach podeszwach niekiedy pęka powodując ból.

Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy egzema , co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej.

Czytaj dalej...

Jeśli problem nie ustąpi samoistnie po kilku dniach, być może doświadczasz reakcji skórnej kontaktowego zapalenia skóry wywołanej przez twój dezodorant i nie jesteś sam zgodnie z artykułem w Journal of Clinical and Aesthetic Dermatologia, dezodoranty należą do produktów często powodujących alergie częściowo dlatego, że są szeroko stosowane.

Czytaj dalej...

W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka kremy zawierające polidokanol i mocznik oraz wazelina.

Czytaj dalej...

Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry to rodzaj wyprysku kontaktowego charakteryzuje się tym, że zapalenie skóry wywołane alergenem lub substancją drażniącą pojawia się dopiero po ekspozycji na światło słoneczne.

Czytaj dalej...

Właśnie te kompleksy są przyczyną reakcji alergicznej, ponieważ system odpornościowy osoby uczulonej traktuje je jako zagrożenie, co prowadzi do zapalnej odpowiedzi organizmu i pojawienia się zmian skórnych.

Czytaj dalej...