Kontaktowe zapalenie skóry - Objawy, Przyczyny i Skuteczne Metody Leczenia

Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – na co, objawy, jak leczyć?

  • Wyprysk kontaktowy, określany również kontaktowym zapaleniem skóry, jest to stan zapalny skóry wywołany bezpośrednim kontaktem z alergenem lub drażniącym środkiem chemicznym.
  • Najczęstszymi przyczynami wyprysku kontaktowego są takie substancje, jak detergenty, kosmetyki czy metale.
  • Do objawów kontaktowego zapalenia skóry zaliczane są zaczerwienienie i swędzenie skóry oraz wystąpienie na jej powierzchni pęcherzy i łusek.
  • Leczenie opiera się głównie na unikaniu substancji wywołujących reakcję oraz stosowaniu leków przeciwzapalnych i odpowiednich kosmetyków do pielęgnacji.

Kontaktowe zapalenie skóry to częsta choroba skóry, która może wystąpić u dorosłych i u dzieci – na skutek alergii lub nadwrażliwości organizmu na niektóre cząsteczki chemiczne. Wyjaśniamy, czym jest wyprysk kontaktowy i co prowadzi do kontaktowego zapalenia skóry, jakie są objawy kontaktu z alergenami i substancjami drażniącymi oraz na czym polega leczenie kontaktowego zapalenia skóry.

Objawy kontaktowego zapalenia skóry. Jak wygląda wyprysk kontaktowy?

Objawy kontaktowego zapalenia skóry (wywołanego kontaktem z alergenem lub substancją drażniącą) są charakterystyczne i podobne niezależnie od rodzaju alergenu lub drażniącej substancji.

Mogą różnić się w zależności od indywidualnej reakcji skóry oraz rodzaju substancji, z którą doszło do kontaktu. Reakcja może być miejscowa lub rozprzestrzeniać się na większe obszary skóry w zależności od stopnia wrażliwości.

Do typowych objawów wyprysku kontaktowego należą:

  • wysypka o charakterze rumieniowo-obrzękowym,
  • swędzenie i zaczerwienienie skóry, szczególnie w miejscu, które miało kontakt z alergenem lub drażniącym czynnikiem,
  • bolesne pękanie skóry.

W przypadkach przewlekłych kontaktowe zapalenie skóry może wywoływać:

  • pęcherzyki lub pęcherze wypełnione płynem,
  • nadżerki,
  • nadmierne rogowacenie (złuszczanie) skóry,
  • zliszajowacenie, czyli pogrubienie warstwy naskórka.

Nasilenie objawów może być różne, a one same mogą pojawić się na każdej części skóry – od kilku godzin do ok. 10 dni po ekspozycji na substancje drażniące.

Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny

  1. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
    • nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
    • chrom (metale, cement, skóra garbowana)
    • kobalt (metale, cement)
    • formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
    • substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
    • balsam peruwiański (perfumy)
    • konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
    • przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
    • leki (neomycyna, benzokaina)
    • barwniki (farby do włosów i tkanin)
    • kalafonia (kleje, papier, pokosty)
    • lanolina (kremy)
    • monomery akrylu (cement ortopedyczny).
      Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
  2. Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
    Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
    Substancje drażniące:
    • mydła i detergenty
    • alkohole i środki odkażające
    • kwasy i ługi
    • rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
    • żywice i kleje
    • farby, tusze i werniksy
    • cement, beton, gips
    • środki owadobójcze i grzybobójcze
    • nawozy sztuczne
    • włókna szklane.
  3. Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
    Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
    Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Ponieważ wyprysk zawodowy często powodują alergeny występujące w miejscu pracy czy podczas prac domowych, warto się zabezpieczać przed kontaktem z nimi za pomocą np. rękawiczek czy odzieży ochronnej.

Zobacz także

Alergia na chrom Chrom należy do najważniejszych alergenów kontaktowych. Wyprysk wywołany przez ten metal przebiega bardzo ciężko i zwykle trwa długo, nierzadko nawet dziesiątki lat.

Alergia na kobalt Kobalt należy do najczęstszych alergenów kontaktowych, przy czym uczula on różne grupy osób, w tym zarówno dzieci, jak i robotników z wypryskiem zawodowym.

Alergia na nikiel Najczęściej uczula nikiel znajdujący się w biżuterii, guzikach jeansów, sprzączkach pasków, a niekiedy również nożycach, sztućcach i innych wyrobach metalowych.

Alergeny kontaktowe Do najczęstszych alergenów kontaktowych w Polsce należą nikiel i chrom. Coraz częstsze jest też uczulenie na perfumy i aminy aromatyczne.

Wybrane treści dla Ciebie

Testy skórne Testy skórne to najważniejsze badanie wykorzystywane w diagnostyce alergii. Pozwalają one na proste, szybkie i bezpieczne potwierdzenie uczulenia na różne alergeny.

Próba prowokacyjna z alergenem Próba wykonywana jest w celu stwierdzenia, czy dana osoba jest uczulona na konkretny alergen. Badanie wykonuje się stosunkowo rzadko. Zwykle wtedy, gdy innymi metodami nie udało się potwierdzić nadreaktywności oskrzeli i (lub) uczulenia na konkretny alergen, a wynik badania ma znaczenie dla rozpoznania choroby.

Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy egzema , co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej.

Czytaj dalej...

W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem zbieraniem się płynu oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu.

Czytaj dalej...

W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka kremy zawierające polidokanol i mocznik oraz wazelina.

Czytaj dalej...

psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach , czerwień bengalska stosowana w okulistyce , niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego np.

Czytaj dalej...

Dlatego czytaj etykiety i świadomie wybieraj kosmetyki, które zawierają łagodne, bezpieczne i nieuczulające konserwanty najlepiej te, które są zatwierdzone przez międzynarodowe instytucje certyfikujące takie jak ECOCERT, Są to np.

Czytaj dalej...