U nas zapłacisz kartą
Leczenie swędzenia - Skuteczne metody łagodzenia i zapobiegania
Jakie są rodzaje świerzbu?
- świerzb dziecięcy – często występują objawy na podeszwach stóp i powierzchniach dłoniowych rąk, może też pojawić się na owłosionej skórze głowy. U małych dzieci mogą pojawić się krostki, pęcherzyki i guzki
- świerzb wieku podeszłego – słabsza odpowiedź układu odpornościowego może być przyczyną mniej nasilonych objawów skórnych. Świąd bywa nieadekwatny do rozległości zmian skórnych. Zmiany mogą pojawić się na skórze głowy.
- świerzb guzkowy – pojawiają się fioletowe lub brunatne, spoiste guzki. Typowa lokalizacja tych zmian to moszna, pośladki, fałdy skórne. Guzki stanowią reakcję, nie zawierają pasożytów, ale są silnie swędzące. Utrzymują się długo po zakończeniu skutecznego leczenia.
- świerzb pęcherzowy – występuje przede wszystkim u osób w starszym wieku. Na skórze widocznych jest wiele drobnych pęcherzyków i nadżerek.
- świerzb norweski – występuje szczególnie często u osób z upośledzoną odpornością, osób z zaburzeniami psychicznymi oraz u osób zaniedbanych i obłożnie chorych. Zaburzona odpowiedź układu odpornościowego gospodarza pozwala na wyjątkowo intensywne namnażanie się pasożyta. W wyniku bytowania w naskórku bardzo dużej liczby pasożytów dochodzi do rozwoju nadmiernego rogowacenia i powstawania grubych nawarstwionych łusek oraz przerosłych brodawkujących wykwitów. Może dojść do uogólnionego zapalenia skóry (erytrodermii). Zajęta jest cała skóra, a świąd jest słaby lub nie występuje. Świerzb nieleczony może trwać bardzo długo i nie obserwuje się samowyleczenia.
Rozpoznanie ustala się na podstawie wywiadu i typowego obrazu klinicznego, najlepiej z dodatnim wynikiem badania mikroskopowego zeskrobin naskórka. Zmiany na skórze są zazwyczaj dość charakterystyczne i lekarz może łatwo rozpoznać świerzb.
Test wykrywający świerzb
W celu potwierdzenia rozpoznania wykonuje się badanie zeskrobin naskórka pod mikroskopem – można w nim zobaczyć pasożyty w zeskrobinach naskórka. Należy jednak pamiętać, że ich niewykrycie nie wyklucza świerzbu.
Co robić w przypadku swędzenia pochwy i sromu?
Większość przypadków swędzenia pochwy i sromu ustępuje po zmianie środków higienicznych, które potencjalnie mogły doprowadzić do powstania dolegliwości. Należy powstrzymać się od drapania okolicy, z której pochodzi dyskomfort, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia skóry i błon śluzowych oraz powstania wrót dla infekcji.
W przypadku utrzymującego się długotrwałego dyskomfortu oraz w razie jakichkolwiek wątpliwości konieczna jest wizyta w gabinecie ginekologicznym, kiedy to lekarz zbada narządy płciowe oraz dobierze leczenie w zależności od przyczyny. Z wizytą nie należy nigdy zwlekać zawsze wtedy, kiedy dolegliwości są nie do wytrzymania, nie pozwalają spać w nocy, towarzyszą im inne objawy lub nie ustępują po zmianie środków higieny osobistej.
Skąd się bierze świąd? Bodźce wywołujące swędzenie
Swędzenie mogą wywołać bodźce mechaniczne, chemiczne lub termiczne, ale nie tylko. Czasem świąd występuje jako jeden z objawów choroby psychicznej, może być też następstwem uszkodzenia układu nerwowego. Zjawisko to występuje też w chorobach ogólnoustrojowych – zarówno w przypadku zmian skórnych, jak i zdrowej skóry. Świąd o podłożu psychogennym pojawia się nie tylko w przypadku zaburzeń psychicznych, ale także u zdrowych osób, na przykład po kontakcie z osobą, która ma wszy czy świerzb. Często świąd jest reakcją organizmu na kontakt z alergenem.
Świąd może być uogólniony lub występować miejscowo (świąd zlokalizowany). Często pojawia się na skórze, na której są zmiany chorobowe takie jak strupy, wysypka, grudki, guzki, przeczosy (naruszenie wierzchniej powłoki skóry na skutek drapania) i zliszajowacenie (pogrubienie poletkowania i szorstkość skóry). Świąd skóry niezmienionej chorobowo daje takie same odczucia i również może być zlokalizowany w jednym miejscu lub występować na całym ciele. W takich wypadkach wynika najczęściej z nadmiernej suchości skóry. Odruchową reakcją na świąd jest drapanie. Może ono nasilać swędzenie ze względu na powstawanie ran. Świądowi skóry towarzyszą inne objawy, jeśli pojawia się on w wyniku choroby, i powinny być one brane pod uwagę w diagnostyce nieustępującego swędzenia. Na przykład świąd odbytu w połączeniu z jego pieczeniem i krwawieniem oznacza najprawdopodobniej hemoroidy. Gdy świąd w okolicy odbytu występuje w nocy i nad ranem, warto przeprowadzić testy w kierunku owsicy, choroby wywołanej przez pasożyty układu pokarmowego.
W zależności od miejsca występowania świądu można ustalić potencjalne przyczyny tego zjawiska:
- świąd odbytu i jego okolic może oznaczać żylaki odbytu (hemoroidy), owsicę, drożdżycę (rodzaj grzybicy), choroby jelita grubego, podrażnienie, np. mydłem czy środkiem do prania, silne pocenie się, świąd odbytu może być symptomem choroby ogólnoustrojowej, np. łuszczycy, atopowego zapalenia skóry (AZS), chorób wątroby i nerek, cukrzycy, zaburzenia pracy tarczycy lub trzustki, a nawet nowotworów (białaczki czy chłoniaka Hodgkina),
- świąd pochwy i świąd sromu pojawia się, gdy błona śluzowa narządów płciowych jest przesuszona, często w wyniku przyjmowania leków lub w okresie menopauzy, czasem na skutek podrażnienia środkami myjącymi, świąd i pieczenie pochwy sugeruje grzybicę (drożdżycę),
- świąd skóry głowy może być następstwem nadmiernego przesuszenia skalpu, łupieżu, grzybicy lub wszawicy,
- prawdopodobne przyczyny świądu skóry rąk to grzybica lub świerzb, w okresie grzewczym lub przy stosowaniu mydła o dużej zawartości substancji spieniających świąd dłoni może być spowodowany nadmiernym przesuszeniem skóry,
- świąd stóp najczęściej wynika z grzybicy, natomiast świąd skóry nóg może oznaczać zapalenie wątroby – stan zapalny objawia się swędzeniem jednocześnie łydek i przedramion, w przypadku żylaków świąd łydek łączy się z zaczerwienieniem i obrzękiem kończyn dolnych.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie swędzenia pochwy i sromu?
Czasami w celu złagodzenia dolegliwości wystarczająca jest zmiana stosowanych środków kosmetycznych i przeznaczonych do prania bielizny. Swędzenie pochwy i sromu wywołane przez chorobę wymaga leczenia, a zastosowanie terapii zgodnie z zaleceniami pozwala zwykle uwolnić się od problemu.
- używanie łagodnych, niepodrażniających, hipoalergicznych środków do higieny intymnej,
- unikanie irygacji pochwy,
- unikanie zapachowych kosmetyków, papieru toaletowego, podpasek,
- używanie ciepłej wody do podmywania krocza (zawsze w kierunku od strony przedsionka pochwy do odbytu),
- zakładanie przewiewnej, oddychającej, najlepiej bawełnianej bielizny,
- używanie prezerwatyw podczas stosunku,
- stosowanie probiotyków odbudowujących florę bakteryjną pochwy.
Lekarz w trakcie specjalizacji z położnictwa i ginekologii. Szkoli się nieustannie w pracy oraz na kursach i stażach zewnętrznych. Główne zainteresowania zawodowe to ginekologia zabiegowa i ultrasonografia. Pracuje w Kociewskim Centrum Zdrowia w Starogardzie Gdańskim.
Zobacz także
Fakty i mity o hormonalnej terapii menopauzy 25 milionów kobiet każdego roku na świecie przechodzi menopauzę. Fakty i mity o hormonalnej terapii menopauzy przedstawia prof. Violetta Skrzypulec–Plinta.
Materiał sponsorowany przez Theramex
Bądź gotowa na menopauzę. Jakie tajemnice warto poznać? 25 milionów kobiet każdego roku na świecie przechodzi menopauzę. Temat menopauzy i jak się do niej przygotować omawia prof. Violetta Skrzypulec–Plinta.
Materiał sponsorowany przez Theramex
Upławy Zachwianie równowagi flory bakteryjnej pochwy może doprowadzić do powstania upławów, czyli nieprawidłowej wydzieliny pochwowej. Taki stan spowodowany jest zwykle infekcją układu rodnego, najczęściej wywołaną przez drożdżaki (grzyby), bakterie lub pierwotniaki. Pojawienie się dolegliwości może wiązać się z obecnością ciała obcego w pochwie lub z alergią na substancje chemiczne.
