Leki przeciwhistaminowe - Skuteczne Środki na Świąd Skóry

Rola histaminy w procesie alergicznym

Histamina to substancja, która pełni funkcję mediatora reakcji alergicznej. Oznacza to, że jest wydzielana w wyniku kontaktu z alergenem. Histamina znajduje się niemal we wszystkich tkankach organizmu. Jest magazynowana w nieczynnej formie przez komórki tuczne i bazofile. Działa w organizmie, pobudzając cztery receptory histaminowe H1, H2, H3 i H4. Receptory histaminowe znajdują się w ośrodkowym układzie nerwowym, drogach oddechowych, skórze, układzie pokarmowym oraz drogach moczowych.

Pobudzenie receptorów H1 ma kluczową rolę w przebiegu reakcji alergicznych. Powoduje:

  • skurcz mięśni gładkich (np. skurcz oskrzeli występujący w astmie i reakcjach anafilaktycznych),
  • rozszerzenie naczyń krwionośnych i wzrost ich przepuszczalności (skutkiem są obrzęki, bąble, krosty, zaczerwienienie skóry, a także spadek ciśnienia tętniczego),
  • wzrost wydzielania gruczołów błon śluzowych w drogach oddechowych (pojawia się wydzielina z nosa, łzawienie),
  • pobudzenie włókien nerwowych czuciowych (świąd, ból i kichanie).

Alergia to nadmierna reakcja układu immunologicznego na dany czynnik, który w normalnych warunkach nie jest szkodliwy. Po kontakcie alergenu z przeciwciałami dochodzi do gwałtownego uwolnienia histaminy z komórek tucznych i bazofili. Powoduje to objawy uczulenia lub nawet wstrząs anafilaktyczny.

Wśród schorzeń alergicznych, w których kluczową rolę odgrywa działanie histaminy, można wymienić:

  • alergie wziewne (np. alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek),
  • alergie kontaktowe (np. uczulenie na kosmetyki, perfumy, nikiel),
  • alergie pokarmowe (których objawem może być pokrzywka, atopowe zapalenie skóry),
  • astma oskrzelowa,
  • wstrząs anafilaktyczny.

Co to jest świąd skóry — przyczyny i objawy

Świąd skóry to uporczywe uczucie, któremu towarzyszy pobudzenie neuronów (ich zakończeń), a to wszystko kończy się koniecznością “podrapania skóry”. Swędzenie może być bardzo uciążliwe, wpływać niekorzystnie na codzienne funkcjonowanie, powodować podrażnienia skóry, jej rozdrapywanie, niekiedy nawet do krwi przy bardzo intensywnym świądzie. Jakie są najczęstsze przyczyny świądu skóry? Na pewno może przyczynić się do tego suchość skóry i słabe krążenie. Inne możliwości to kontaktowe zapalenie skóry, ukąszenia owadów.

Jakie są przyczyny świądu skóry?

Mogą być one związane z alergią i alergenami (m.in. wydzielaniem histaminy), zakażeniami (np. bakteryjnymi, grzybiczymi), toksynami (np. jad owadów), stosowaniem leków (np. leki o dużym potencjale uczulającym) czy niektóre substancje obecne w kosmetykach i farmaceutykach (np. lanolina, wazelina żółta). Swędzenie jest objawem mało specyficznym i towarzyszy wielu schorzeniom dermatologicznym (mp. grzybica, dermatozy, liszaj) czy pasożytniczym skóry jak wszawica, świerzb. W zależności od umiejscowienia może wystąpić swędzenie skóry głowy (np. reakcja na szampon czy odżywkę lub przyczyną jest łupież), swędzenie twarzy czy dłoni (np. reakcja na krem czy fotowrażliwość skóry).

Swędzenie skóry jest nieprzyjemnym objawem atopowego zapalenie skóry. To jednak niejedyna choroba przewlekła z grupy problemów skórnych, które dotyka swędzenie.

Świąd a wrażliwość na leki i inne choroby

Swędzenie skóry nóg, swędzenie łydek czy pleców może oznaczać reakcję nadwrażliwości na leki (zarówno substancje czynne jak i pomocnicze), być efektem depilacji, zapalenia mieszków włosowych czy przesuszonej skóry. Czy swędzeniu skóry zawsze towarzyszy wysypka? Niekoniecznie. U niektórych osób może wystąpić swędzenie skóry bez wysypki - należy wtedy doszukiwać się chorób ogólnoustrojowych jak chociażby zaburzenia nerek, cukrzyca, choroby wątroby, przyczyny psychiczne. Warto mieć również na uwadze, że świąd może towarzyszyć reakcji nadwrażliwości na niektóre leki, chociaż im oprócz swędzenia towarzyszą inne objawy dermatologiczne jak wysypka, zaczerwienienie, pieczenie skóry.

Co na uczulenie skórne? Leczenie alergii skórnej

Leczenie alergii skórnej przeprowadzane jest przez dermatologa i opiera się przede wszystkim na skutecznym rozpoznaniu przyczyn dolegliwości. W procesie diagnozowania alergii skórnej wykorzystuje się różnorodne metody, w tym testy skórne punktowe, testy płatkowe oraz ocenę poziomu immunoglobulin E (IgE). Testy płatkowe są niezwykle pomocne, szczególnie w rozpoznawaniu kontaktowego zapalenia skóry.

W terapii alergii stosuje się leki przeciwhistaminowe, które dzielą się na dwie główne kategorie: leki przeciwhistaminowe I i II generacji. Leki pierwszej generacji, takie jak klemastyna czy hydroksyzyna, choć skuteczne w blokowaniu receptorów H1 histaminy, wykazują działanie nieselektywne, oddziałując również na inne receptory. Może to prowadzić do niepożądanych efektów ubocznych, w tym senności czy suchości w ustach. Z tego powodu, zaleca się obecnie stosowanie nowszych preparatów jak leki przeciwhistaminowe II generacji, które koncentrują się na blokowaniu receptorów H1, minimalizując przy tym ryzyko działań niepożądanych. Do tej grupy należą między innymi cetyryzyna, loratydyna czy feksofenadyna. Wybierając lek antyhistaminowy, należy uwzględnić indywidualne cechy pacjenta oraz potencjalne różnice w przenikaniu substancji czynnych do ośrodkowego układu nerwowego.

W objawowym leczeniu alergii skórnej często stosuje się preparaty miejscowe w formie maści lub żeli, które mogą zawierać składniki łagodzące świąd. W sytuacjach, gdy leczenie objawowe nie przynosi ulgi, dermatolog może zalecić krótkotrwałe stosowanie maści z glikokortykosteroidami. Nowoczesną alternatywą dla miejscowych glikokortykosteroidów są inhibitory kalcyneuryny, takie jak pimekrolimus czy takrolimus, które nie uszkadzają bariery naskórkowej i mogą być stosowane na delikatne partie skóry, na przykład na twarz czy dłonie. Są one obecnie często wybierane w leczeniu atopowego zapalenia skóry.

Co to jest histamina?

Histamina jest jednym z aminokwasów względnie egzogennych. Wytwarzana jest w organizmie z histydyny oraz dostarczana wraz z pożywieniem. Ten organiczny związek chemiczny wytwarzany i magazynowany jest w białych krwinkach. Kluczową rolę w uwalnianiu histaminy odgrywają produkowane w czerwonym szpiku kostnym bazofile. Histamina ma związek z wystąpieniem reakcji alergicznej – jest mediatorem w procesach alergicznych oraz aktywuje procesy zapalne w organizmie. Posiada 4 receptory, których pobudzenie np. w kontakcie z alergenem skutkuje pojawieniem się konkretnej reakcji organizmu.

Gdy zetkniemy się z uczulającym nas alergenem np. w postaci pyłków, roztoczy, białek obecnych w pokarmach lub składników leków, uwalniana jest znaczna ilość histaminy, która oddziałuje na błony śluzowe oraz naczynia krwionośne. Działanie histaminy odgrywa bardzo ważną rolę w inicjowaniu reakcji alergicznej typu 1, czyli pojawiającej się natychmiast po kontakcie z alergenem. Może ono doprowadzić do pojawienia się łagodnych, ale znacząco utrudniających życie objawów lub wywołać wstrząs anafilaktyczny, który zagraża naszemu życiu.

Uczulenie (alergia) skórna – jak wygląda, objawy, leczenie

  • Alergia skórna obejmuje szerokie spektrum zmian skórnych powstających w wyniku kontaktu organizmu z określonym alergenem.
  • Objawy alergii skórnej obejmują przede wszystkim zaczerwienienie skóry, wysypkę, pęcherze, obrzęk naczynioruchowy i świąd.
  • Wysypka alergiczna może być wywołana przez alergeny pochodzące ze środowiska zewnętrznego lub alergeny pokarmowe.
  • Nieleczona alergia skórna może prowadzić do rozwoju chorób alergicznych, jak np. atopowe zapalenie skóry, pokrzywka alergiczna, alergiczny wyprysk kontaktowy (kontaktowe zapalenie skóry) lub wyprysk fotoalergiczny.

Alergia skórna jest jedną z najpowszechniejszych odmian alergii u dzieci i dorosłych. Objawy alergii obejmują zwykle wysypkę, zaczerwienienie oraz pęcherze skórne, które mogą być wypełnione płynem surowiczym. Przypadłość ta jest niezwykle uciążliwa dla pacjenta i może prowadzić do pogorszenia jakości życia oraz licznych trudności w codziennym funkcjonowaniu. Dowiedz się, jak wygląda alergia skórna, z jakimi schorzeniami skórnymi na tle alergicznym zmagamy się najczęściej i co powoduje ich występowanie.

W rezultacie przy dłuższym stosowaniu tego typu leków dochodzi do swoistego uzależnienia śluzówka nosa pozostaje spuchnięta pomimo braku czynnika alergizującego, a jedynym sposobem na udrożnienie nosa jest nieustanne stosowanie leku.

Czytaj dalej...

Jeżeli rozchorowałeś się na około 4 tygodnie przed umówionym zabiegiem i lekarz przepisał Ci azytromycynę, tetracyklinę czy kotrimoksazol, lepiej przełóż zabieg, ponieważ przyjmowanie tych leków znajduje się na liście przeciwwskazań do depilacji laserowej.

Czytaj dalej...

Kobiety w ciąży narażają na potencjalne ryzyko nie tylko siebie, ale też dziecko, dlatego w przypadku zauważenia jakichkolwiek niepokojących objawów powinny niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, który zaproponuje odpowiednie leczenie.

Czytaj dalej...

w przypadku świądu związanego ze skórą zmacerowaną skórą, która miała duży kontakt z wilgocią, zazwyczaj jest pomarszczona i jaśniejsza pielęgnacja polega na delikatnym usuwaniu wilgoci poprzez stosowanie zimnego powietrza z suszarki i mokrych kompresów pozostawionych do zupełnego wysuszenia oraz na zapobieganiu gromadzeniu się wydzieliny.

Czytaj dalej...