U nas zapłacisz kartą
Skuteczne sposoby na łagodzenie swędzenia pleców
Swędzenie skóry pleców w chorobach dermatologicznych
Uporczywe swędzenie skóry pleców w górnej ich partii, zwłaszcza jeśli towarzyszy temu świąd karku, ramion, dłoni, stóp i twarzy, może być symptomem atopowego zapalenia skóry (AZS). Jest to przewlekłe, nawrotowe schorzenie, którego istotą jest genetycznie uwarunkowana skłonność do występowania reakcji alergicznych.
W przebiegu choroby występują:
- zaczerwienienie, przesuszenie i łuszczenie się skóry,
- grudkowy wyprysk, z czasem też twarde bruzdy na ciele,
- bardzo silny świąd, u małych dzieci głównie w obrębie twarzoczaszki, u starszych oraz u dorosłych stopniowo obejmujący większe powierzchnie ciała,
Uporczywe swędzenie pleców często związane jest także z typowym wypryskiem kontaktowym, o charakterze alergicznym (w wyniku stymulacji limfocytów Th1) oraz niealergicznym, którego przyczyną jest styczność z substancją uczulającą bądź drażniącą.
Reakcje tego typu wywołują między innymi:
- alergeny, takie jak chrom, nikiel, kobalt, lateks,
- formaldehyd,
- detergenty,
- mydła,
- kosmetyki,
- woda.
Swędzenie karku i pleców jest też jednym z objawów rzadkiej dolegliwości, jaką jest opryszczkowate zapalenie skóry, nazywane też chorobą Dühringa. W tym przypadku świąd oraz dojmujące pęcherzykowate, grudkowate i rumieniowe zmiany skórne występują na podłożu autoimmunologicznym.
Wbrew nieco mylącej nazwie, schorzenie to nie jest wywoływane przez wirus opryszczki, lecz ma związek z nietolerancją glutenu i związaną z tym nieprawidłową reakcją układu odpornościowego (podobnie jak celiakia). Objawy w największym stopniu obejmują owłosioną skórę głowy, kark, plecy w okolicach łopatek oraz na wysokości krzyża, pośladki, łokcie i kolana.
Swędzenie pleców w jednym miejscu
Swędzenie pleców w jednym miejscu, na niewielkim obszarze, najczęściej ma niegroźny charakter i związane może być z miejscowym podrażnieniem, także mechanicznym. Dzieje się tak na przykład w efekcie styczności ciała z metką bluzki lub sukienki, albo fragmentem stanika. Przyczyną może być źle wypłukany proszek, który pozostał na fragmencie ubrania i powoduje uczulenie chemiczne.
Podobnie rzecz wygląda w przypadku niedokładnego spłukania ciała po kąpieli. Należy też sprawdzić, czy nie doszło do ukąszenia przez komara, mrówkę, muchę, pluskwę kleszcza lub inne drobne stworzenie. Dotyczy to zwłaszcza osób, które przebywały na łonie przyrody w lekkim odzieniu lub w negliżu, a także żyjących w nie do końca sterylnych warunkach higienicznych.
Swędzenie pleców na wysokości łopatek
Jeśli swędzenie pleców na wysokości łopatek oraz pod łopatkami występuje bez zauważalnych objawów skórnych i utrzymuje się przez dłuższy czas, podejrzenia mogą zostać skierowane ku jednej z chorób wewnętrznych, ogólnoustrojowych. Uporczywy świąd jest manifestacją między innymi schorzeń wątroby i dróg żółciowych. Jest to jeden z pierwszych i najbardziej charakterystycznych objawów pierwotnej marskości, ale nie tylko. Problem ten występuje także w przebiegu stanów zapalnych oraz w związku z cholestazą zewnątrzwątrobową oraz żółtaczką.
Przyczyny swędzenia pleców mogą też mieć charakter nefrologiczny. Świąd występuje u około 25 procent niehemodializowanych oraz 75 proc hemodializowanych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, zwłaszcza w okresie letnim, z związku z wysoką temperaturą otoczenia i wzmożonym poceniem się.
Świąd pleców i innych części ciała pojawia się również w związku z zaburzeniami pracy tarczycy, zarówno jej niedoczynnością jak też nadczynnością. W pierwszym przypadku swędzenie związane jest z wysuszeniem skóry, która staje się cienka i nadwrażliwa. W przypadku drugim ciało zachowuje się odmiennie – jego zewnętrzna powłoka jest zapełniona wodą, przepocona, zaczerwieniona, tkliwa, a przez to również podatna na świąd.
Osobną grupę chorób wewnętrznych powodujących swędzenie w tylnej części ciała, stanowią schorzenia hematologiczne, takie jak:
- ziarnica złośliwa (chłoniak Hodgkina),
- czerwienica prawdziwa (HV),
- ziarniak grzybiasty,
- mastocytoza,
- niedokrwistość z niedoboru żelaza,
Leczenie swędzenia pleców. Kiedy iść do lekarza?
Swędzenie pleców powinno skłonić do wizyty u lekarza, zwłaszcza gdy:
- świąd jest dokuczliwy i nie wiadomo, jaka jest jego przyczyna,
- swędzeniu towarzyszą inne niepokojące objawy, np. zmęczenie, utrata masy ciała, gorączka, złe samopoczucie,
- swędzenie utrzymuje się ponad tydzień i domowe metody leczenia nie pomagają.
Na ogół swędzenie pleców nie ma poważnej przyczyny. Środki farmakologiczne, które mogą być pomocne to leki przeciwhistaminowe takie jak cetyryzyna albo loratadyna (są dostępne bez recepty). Jeżeli w ciągu 1-2 tygodni nie pomagają, zawodzą również domowe metody leczenia, wówczas należy udać się do lekarza. P rzede wszystkim trzeba rozpoznać i leczyć chorobę podstawową. Metody leczenia swędzenia pleców mogą się różnić w zależności od przyczyny.
W przypadku swędzenia pleców w przebiegu egzemy lub łuszczycy należy zgłosić się do lekarza rodzinnego albo dermatologa. Terapia łuszczycy obejmuje leki złuszczające z mocznikiem , leki przeciwzapalne , a także glikokortykosteroidy . Jeśli swędzące plecy są objawem egzemy (atopowego zapalenia skóry), stosuje się emolienty (środki nawilżające, które zapobiegają utracie wody), glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. klobetazol, mometazon), maści przeciwzapalne oraz inhibitory kalcyneuryny .
Wiele zmian skórnych, które powodują świąd pleców, można leczyć również za pomocą fototerapii . Leczenie zawsze powinno być poprzedzone wizytą u specjalisty.
Gdy przyczyną swędzenia pleców jest alergia, należy wyeliminować czynnik , który mógł wywołać reakcję alergiczną na skórze pleców. Następnie można użyć dostępnego w aptece bez recepty preparatu przeciwhistaminowego i przeciwświądowego (np. w maści lub żelu). Jeśli w ciągu kilku dni takiej terapii nie będzie poprawy, powinniśmy udać się do lekarza.
Swędzące wysypki pleców w przebiegu infekcji często ustępują samoistnie. Jeśli świąd i wysypka trwają długo, powinniśmy odwiedzić lekarza. W przypadku półpaśca, który jest dolegliwy i często wyjątkowo bolesny, należy przyjąć leki przeciwwirusowe w tabletkach (np. acyklowir, walacyklowir) – złagodzą swędzenie pleców i inne objawy choroby. Na świąd przy półpaścu stosuje się dodatkowo leki przeciwhistaminowe. Łagodząco może zadziałać też kąpiel owsiana .
