U nas zapłacisz kartą
Skuteczne sposoby na łagodzenie swędzenia pleców
Co to jest świąd skóry — przyczyny i objawy
Świąd skóry to uporczywe uczucie, któremu towarzyszy pobudzenie neuronów (ich zakończeń), a to wszystko kończy się koniecznością “podrapania skóry”. Swędzenie może być bardzo uciążliwe, wpływać niekorzystnie na codzienne funkcjonowanie, powodować podrażnienia skóry, jej rozdrapywanie, niekiedy nawet do krwi przy bardzo intensywnym świądzie. Jakie są najczęstsze przyczyny świądu skóry? Na pewno może przyczynić się do tego suchość skóry i słabe krążenie. Inne możliwości to kontaktowe zapalenie skóry, ukąszenia owadów.
Jakie są przyczyny świądu skóry?
Mogą być one związane z alergią i alergenami (m.in. wydzielaniem histaminy), zakażeniami (np. bakteryjnymi, grzybiczymi), toksynami (np. jad owadów), stosowaniem leków (np. leki o dużym potencjale uczulającym) czy niektóre substancje obecne w kosmetykach i farmaceutykach (np. lanolina, wazelina żółta). Swędzenie jest objawem mało specyficznym i towarzyszy wielu schorzeniom dermatologicznym (mp. grzybica, dermatozy, liszaj) czy pasożytniczym skóry jak wszawica, świerzb. W zależności od umiejscowienia może wystąpić swędzenie skóry głowy (np. reakcja na szampon czy odżywkę lub przyczyną jest łupież), swędzenie twarzy czy dłoni (np. reakcja na krem czy fotowrażliwość skóry).
Swędzenie skóry jest nieprzyjemnym objawem atopowego zapalenie skóry. To jednak niejedyna choroba przewlekła z grupy problemów skórnych, które dotyka swędzenie.
Świąd a wrażliwość na leki i inne choroby
Swędzenie skóry nóg, swędzenie łydek czy pleców może oznaczać reakcję nadwrażliwości na leki (zarówno substancje czynne jak i pomocnicze), być efektem depilacji, zapalenia mieszków włosowych czy przesuszonej skóry. Czy swędzeniu skóry zawsze towarzyszy wysypka? Niekoniecznie. U niektórych osób może wystąpić swędzenie skóry bez wysypki - należy wtedy doszukiwać się chorób ogólnoustrojowych jak chociażby zaburzenia nerek, cukrzyca, choroby wątroby, przyczyny psychiczne. Warto mieć również na uwadze, że świąd może towarzyszyć reakcji nadwrażliwości na niektóre leki, chociaż im oprócz swędzenia towarzyszą inne objawy dermatologiczne jak wysypka, zaczerwienienie, pieczenie skóry.
Swędzenie pleców na wysokości łopatek
Jeśli swędzenie pleców na wysokości łopatek oraz pod łopatkami występuje bez zauważalnych objawów skórnych i utrzymuje się przez dłuższy czas, podejrzenia mogą zostać skierowane ku jednej z chorób wewnętrznych, ogólnoustrojowych. Uporczywy świąd jest manifestacją między innymi schorzeń wątroby i dróg żółciowych. Jest to jeden z pierwszych i najbardziej charakterystycznych objawów pierwotnej marskości, ale nie tylko. Problem ten występuje także w przebiegu stanów zapalnych oraz w związku z cholestazą zewnątrzwątrobową oraz żółtaczką.
Przyczyny swędzenia pleców mogą też mieć charakter nefrologiczny. Świąd występuje u około 25 procent niehemodializowanych oraz 75 proc hemodializowanych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, zwłaszcza w okresie letnim, z związku z wysoką temperaturą otoczenia i wzmożonym poceniem się.
Świąd pleców i innych części ciała pojawia się również w związku z zaburzeniami pracy tarczycy, zarówno jej niedoczynnością jak też nadczynnością. W pierwszym przypadku swędzenie związane jest z wysuszeniem skóry, która staje się cienka i nadwrażliwa. W przypadku drugim ciało zachowuje się odmiennie – jego zewnętrzna powłoka jest zapełniona wodą, przepocona, zaczerwieniona, tkliwa, a przez to również podatna na świąd.
Osobną grupę chorób wewnętrznych powodujących swędzenie w tylnej części ciała, stanowią schorzenia hematologiczne, takie jak:
- ziarnica złośliwa (chłoniak Hodgkina),
- czerwienica prawdziwa (HV),
- ziarniak grzybiasty,
- mastocytoza,
- niedokrwistość z niedoboru żelaza,
Choroby tarczycy a swędzenie pleców
Swędzenie pleców między łopatkami stanowi jeden z objawów niedoczynności tarczycy. Za niedobór hormonów tarczycy odpowiadać mogą m.in. choroba Hashimoto, zapalenie tarczycy i leczenie jodem radioaktywnym. Zaburzenia pracy tego gruczołu wpływają negatywnie na natłuszczenie i nawilżenie skóry, która staje się przesuszona i łuszczy się. Swędzenie pleców najbardziej odczuwa się wieczorami i w nocy. Dodatkowymi objawami niedoczynności mogą być zasinienie skóry lub jej bladość oraz nadmierne rogowacenie naskórka. Leczenie niedoczynności tarczycy łagodzi swędzenie pleców i inne objawy. Ma postać terapii substytucyjnej, która polega na codziennym doustnym przyjmowaniu hormonów tarczycy.
Swędzenie skóry na plecach pod łopatką może być spowodowane niektórymi schorzeniami hematologicznymi, zwłaszcza ostrym stanem zapalnym wątroby z zaburzeniami w odpływie żółci. Częstą przyczyną świądu jest cukrzyca. Skóra diabetyków jest sucha, podatna na zranienia i infekcje, może się łuszczyć. Świąd pleców może się pojawić w przebiegu mocznicy i u osób dializowanych. Wówczas jest konsekwencją gromadzenia się w organizmie toksyn i nieskutecznie wydalanych produktów przemiany materii. Świąd pleców może być czasami związany z nowotworem złośliwym, najczęściej z białaczką lub chłoniakiem zlokalizowanym w tym obszarze.
Swędzenie skóry pleców w chorobach dermatologicznych
Uporczywe swędzenie skóry pleców w górnej ich partii, zwłaszcza jeśli towarzyszy temu świąd karku, ramion, dłoni, stóp i twarzy, może być symptomem atopowego zapalenia skóry (AZS). Jest to przewlekłe, nawrotowe schorzenie, którego istotą jest genetycznie uwarunkowana skłonność do występowania reakcji alergicznych.
W przebiegu choroby występują:
- zaczerwienienie, przesuszenie i łuszczenie się skóry,
- grudkowy wyprysk, z czasem też twarde bruzdy na ciele,
- bardzo silny świąd, u małych dzieci głównie w obrębie twarzoczaszki, u starszych oraz u dorosłych stopniowo obejmujący większe powierzchnie ciała,
Uporczywe swędzenie pleców często związane jest także z typowym wypryskiem kontaktowym, o charakterze alergicznym (w wyniku stymulacji limfocytów Th1) oraz niealergicznym, którego przyczyną jest styczność z substancją uczulającą bądź drażniącą.
Reakcje tego typu wywołują między innymi:
- alergeny, takie jak chrom, nikiel, kobalt, lateks,
- formaldehyd,
- detergenty,
- mydła,
- kosmetyki,
- woda.
Swędzenie karku i pleców jest też jednym z objawów rzadkiej dolegliwości, jaką jest opryszczkowate zapalenie skóry, nazywane też chorobą Dühringa. W tym przypadku świąd oraz dojmujące pęcherzykowate, grudkowate i rumieniowe zmiany skórne występują na podłożu autoimmunologicznym.
Wbrew nieco mylącej nazwie, schorzenie to nie jest wywoływane przez wirus opryszczki, lecz ma związek z nietolerancją glutenu i związaną z tym nieprawidłową reakcją układu odpornościowego (podobnie jak celiakia). Objawy w największym stopniu obejmują owłosioną skórę głowy, kark, plecy w okolicach łopatek oraz na wysokości krzyża, pośladki, łokcie i kolana.
Co oznacza swędzenie pleców i jakie domowe metody leczenia stosować?
Swędzenie skóry pleców może dokuczać z wielu różnych przyczyn: uczulenia, łuszczycy, chorób zakaźnych, ale też częstszej utraty wody związanej z wiekiem. Wspomagająco na świąd pleców można zastosować domowe metody: odpowiednią pielęgnację, kąpiele z płatkami owsianymi i preparaty miejscowe łagodzące uczucie świądu. Jeżeli swędzenie pleców nie ustępuje samoistnie, należy skonsultować ten objaw z lekarzem.
fot. Adobe Stock, Pixel-Shot
Swędzenie skóry pleców jest objawem, który może powodować znaczny dyskomfort. Świąd przyczynia się do drapania, co zwiększa ryzyko nasilenia dolegliwości, uszkodzeń skóry oraz rozwoju wtórnego zakażenia. Dlatego ważne jest, aby rozpoznać przyczynę swędzenia pleców i właściwie leczyć.
Spis treści:
