U nas zapłacisz kartą
Maseczki przeciw światu - Czy są skuteczne?2 / 2
Leki z apteki. Maść przeciw odmrożeniom
„Unguentum contra congelationem”. Jak pięknie brzmi apteczna łacina, prawda? A pora na stosowanie owej maści – „maści przeciw odmrożeniom”, jest jak najbardziej odpowiednia. Szkoda tylko, że na ogół w aptece pacjent może usłyszeć: „nie ma takiego zarejestrowanego leku”… Przyjrzyjmy się zatem kolejnemu (po maści siarkowej) „lekowi z apteki”, który można wykonać na recepturze, ekspediować pacjentowi w kategorii leku aptecznego i …. cieszyć się, że nie ma on odpowiednika w postaci leku gotowego!
Źródło: rys. mgr farm. Joanna Bilek
W pierwszym odcinku „Leków z apteki” opisaliśmy zapomnianą i niewykorzystywaną kategorię leków aptecznych, wedle ustawodawstwa farmaceutycznego „produktów leczniczych sporządzonych w aptece zgodnie z recepturą farmakopealną, przeznaczonych do wydania w tej aptece”. Wskazaliśmy przy tym najprostszy możliwy do wykonania przykład: 30% maść siarkową na smalcu. Jak pamiętamy jest ona konkurencyjna wobec obecnych na rynku leków „gotowych” pod względem składu, mechanizmu działania i ceny.
Ale w zbiorze monografii narodowych „Farmakopei Polskiej” jest jeszcze wiele innych przepisów, które owe kryteria spełniają. Kolejnym znakomitym przykładem może być „maść przeciw odmrożeniom”, znana równie jako „maść ichtamolowo-kamforowa”, „półstały preparat zawierający kamforę i ichtamol w podłożu bezwodnym, emulgującym wodę (absorpcyjnym)”.
To bardzo ciekawe połączenie dwóch substancji czynnych: kamfory i ichtamolu, na podłożu lanoliny oraz wazeliny żółtej. Oto przepis farmakopealny (FP XII):
Camphora 5,0 cz.
Ichtammolum 15,0 cz.
Adeps lanae 40 cz.
Vaselinum flavum 40 cz.
Wykonanie nie nastręcza żadnych trudności: „wazelinę żółtą i lanolinę stopić, zmieszać i w mieszaninie o temperaturze ok. 40ºC rozpuścić kamforę, dodać ichtamol i dokładnie zmieszać”.
Kamfora i ichtamol. Zgrany duet!
Aby odpowiedzieć na to pytanie cofnijmy się ponownie w historii. Wedle cytowanego już powyżej „Informatora do Urzędowego Spisu Leków” zewnętrznie stosowana kamfora działała „jako środek uśmierzający ból”, „w bólach mięśniowych i stawowych”.
Z kolei 10% „Maść kamforową” (na smalcu – 85 cz. i wosku żółtym – 15 cz.) stosowano jako „środek uśmierzający swędzenie, o działaniu lekko antyseptyczny, powoduje przekrwienie tkanek podskórnych. Działa miejscowo znieczulająco”. I polecano „przy odmrożeniach, w bólach mięśniowych i stawowych”.
Ammonium sulfobituminicum (ówczesne synonimy to m.in. Litol, Ichtamon, Sulfothyol) działać miał bakteriostatycznie i przeciwzapalnie, łagodzić obrzęki i opuchnięcia, szczególnie w „trądziku, wyprzeniach, łuszczycy, owrzodzeniach, (…) stanach zapalnych tkanki podskórnej”.
Również 10% „Maść ichtiolowa” (Unguentum Ichtyoli, Unguentum Ammonii sulfobituminici), sporządzana na równych częściach lanoliny i żółtej wazeliny, była wedle „Informatora…” preparatem „o działaniu bakteriostatycznym, przeciwzapalnym, łagodząca bóle w obrzękach i obrzmieniach”. Stosowano ją 60 lat temu „w stanach zapalnych i ropniach skóry i tkanek podskórnych, w trądziku, przy wyprzeniach, w łuszczycy, w owrzodzeniach, w stłuczeniach, w róży”.
I była również uwzględniona w „Informatorze…” Unguentum contra congelationem, „Maść przeciw odmrożeniu”. Jak pamiętamy, od współczesnego przepisu różniła się wyłącznie podłożem, którym była sama tylko wazelina żółta. Jej działanie opisywano jako „uśmierzające, przeciwzapalne i antyspetyczne”. Zalecano ją stosować „przeciw odmrożeniom, zarówno w pierwszym stadium, jak i w dalej posuniętych uszkodzeniach skóry” i używać zewnętrznie: „smarować 1-2 razy dziennie na miejsca odmrożone i grubo zawijać ciepłym opatrunkiem”.
Nie dziwmy się tej ostatniej adnotacji! Wszak w owych czasach „odmroziny” leczono przede wszystkim „metodami fizykalnymi”. Profesor Henryk Mierzecki w swojej „Kosmetyce dermatologicznej” z 1950 r. zalecał walczyć z zaburzeniami naczynioruchowymi towarzyszącymi „odmrozinom”, stosując „kąpiele przemienne wodą ciepłą (34º-39ºC) i wodą zimną (około 14º-15ºC)”, ale też zanurzać „ręce i nogi w wodzie gorącej na przeciąg 1 minuty, a bezpośrednio potem w zimnej na przeciąg ½ minuty – tak 10 razy”, po czym masować „kremem do masaży z dodatkiem związków tonizujących i ściągających”.
Możliwości leczenia odmrożeń za pomocą leków OTC
Jeden z powodów, dla którego w ramach cyklu „Leki z apteki” podjęliśmy temat „Maści przeciw odmrożeniom”, wyjawiliśmy już na samym początku: brak takiego leku gotowego. To pierwszy warunek dla celowości sporządzenia leku aptecznego. Ale nie jedyny. Lek apteczny musi być bowiem konkurencyjny także działaniem oraz ceną względem leków gotowych. 30% maść siarkowa w zastosowaniu na zmiany trądzikowe spełniała wszystkie te warunki. A jak jest z „Maścią przeciw odmrożeniom”?
Najpierw zapytajmy, czy farmaceuta może w ogóle polecić pacjentowi „coś przeciw odmrożeniom”? W drugiej połowie lat 90. XX w. „Maść przeciw odmrożeniom” była jeszcze dostępna jako lek gotowy. Produkowało ją aż pięć firm: Laboratorium Galenowe Cefarm Wrocław, Laboratorium Galenowe Cefarm Poznań, Farmina, Laboratorium Galenowe Cefarm Bydgoszcz oraz Farmaceutyczno-Chemiczna Spółdzielnia Pracy Labor Wrocław.
Co ciekawe, pod tą samą nazwą część producentów miała dopuszczony lek według przepisu farmakopealnego (wg FP V), a część z cytowanym powyżej składem z tranem i na bazie lanoliny ze smalcem. Wszystkie one posiadały adnotacje: „lek dostępny bez recepty lekarskiej”, bądź też: „lek bez przepisu lekarza”.
Table Of contents
- Masc na odciski Aflofarm
- Uses
- Dosage
- Side Effect
- Precautions
- Interactions
- Uses during Pregnancy
- Uses during Breastfeeding
- Accute Overdose
- Food Interaction
- Half Life
- Volume of Distribution
- Clearance
- Interaction With other Medicine
- Contradiction
- Storage
| Trade Name | Masc na odciski Aflofarm |
| Generic | Lactic Acid + Sodium Salicylate |
| Type | |
| Therapeutic Class | |
| Manufacturer | |
| Available Country | Poland |
| Last Updated: | September 19, 2023 at 7:00 am |
