U nas zapłacisz kartą
Maseczki przeciw światu - Czy są skuteczne?2 / 2
Jakie właściwości ma maść świerkowa?
Maść świerkowa zawdzięcza swoje właściwości igliwiu świerkowemu, które zawiera olejek świerkowy bogaty w witaminy i kwasy organiczne oraz żywicy bogatej w terpentyny. Dzięki temu posiada ona działanie udrażniające układ oddechowy, pobudzające ukrwienie, przeciwbólowe i rozgrzewające.
Maść świerkowa może być stosowana jako balsam przy chorobach układu oddechowego. Należy nią natrzeć klatkę piersiową i plecy tuż przed udaniem się na nocny odpoczynek. Dodatkowo można smarować okolice dziurek od nosa – wdychane olejki udrażniają zatkany nos, działają bakteriobójczo i wirusobójczo oraz pogłębiają oddech.
Maść świerkowa znalazła też zastosowanie jako przeciwbólowy i rozgrzewający specyfik. Z tego względu chętnie korzystają z niej osoby dotknięte bólami reumatycznymi lub bólami związanymi z urazami. Dzięki działaniu rozgrzewającemu może też skutecznie pomóc przy bólach mięśniowych.
Olejki eteryczne zawarte w igliwiu mają dobroczynny wpływ na układ nerwowy, pozwalają się odprężyć i przywracają dobry nastrój, dlatego maść świerkowa stosowana podczas masażu działa rozluźniająco na cały organizm. Ułatwia również zasypianie, dlatego może być stosowana w przypadku dolegliwości psychosomatycznych objawiających się bólami mięśniowymi czy nerwobólami.
Maść świerkowa jest także przydatna na grzybicę i inne chorobowe zmiany skórne. Ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, przeciwgrzybiczne i przeciwwirusowe, dlatego z powodzeniem można korzystać z niej w przypadku różnego rodzaju wysypek, liszajów, owrzodzeń, odleżyn, a także przy łuszczycy czy atopowym zapaleniu skóry. Badania udowodniły, że zabija ona zarówno gram dodatnie, jak i gram ujemne bakterie oraz przyspiesza regenerację naskórka, dzięki czemu może być wykorzystywana w leczeniu trudno gojących się ran. Szczególnie polecana jest też jako środek na grzybicę paznokci i stóp.
Maść świerkowa zwalcza również wirusy, dlatego może być stosowana w leczeniu opryszczki – należy ją wówczas nakładać na chore miejsce kilka razy dziennie. Skuteczność takiej terapii w dużej mierze zależy od momentu jej rozpoczęcia – im szybciej zacznie się smarować miejsce, w którym pojawia się zmiana skórna wywołana wirusem opryszki, tym większe szanse jej skutecznego zwalczenia.
Konkurencyjna składem i działaniem, atrakcyjna ceną
A jak jest obecnie? Czy mamy rejestracje leków OTC ze wskazaniem „przeciw odmrożeniom”? Owszem, ale ani kamfory, ani ichtamolu w nich nie znajdziemy. Zróbmy zatem przegląd dostępnych produktów leczniczych.
Co ciekawe, w temacie „odmrożenia” na polskim rynku produktów leczniczych jest… bardzo skromnie! W celu leczenia odmrożeń można zastosować maść tranową, opartą w swym składzie również na monografii narodowej „Farmakopei Polskiej XII” oraz maści z witaminą A.
Treści ulotek nie precyzują jednak, którego stopnia odmrożenia można nimi leczyć. Domyślać można się jedynie, że chodzi tutaj o odmrożenia pierwszego stopnia. Te z kolei, bezpośrednio z nazwy, wymienia ulotka homeopatycznej maści nagietkowej oraz jednej z zarejestrowanych maści tranowych.
Jak zatem rozpoznać odmrożenia I stopnia? Zasadniczo polegają one na zaburzeniach krążenia krwi, z tak charakterystycznymi i powszechnie znanymi objawami jak mocne zaczerwienienie lub silna bladość skóry, którym towarzyszyć mogą swędzenie, pieczenie, ból. I to właśnie z takimi wskazaniami można polecić i wykonać „Maść przeciw odmrożeniom”. Natomiast objawami w kolejnych stopniach odmrożeń (II-IV), są – przykładowo – charakterystyczne pęcherze i martwica skóry, kwalifikujące się do interwencji lekarskiej!
Zwróćmy przy tym uwagę, że działanie maści tranowej producenci definiują jako „ułatwiające gojenie”, zaś maści z witaminą A jako „zmniejszenie zmian chorobowych”. Jasno to pokazuje, że nasza „Maść przeciw odmrożeniom” jest wobec nich konkurencyjna nie tylko bogatszym składem, ale i znacznie szerszym mechanizmem działania, przypomnijmy w ślad za FP XII: „rozgrzewającym, słabo przeciwświądowym, wywołującym miejscowe przekrwienie” (kamfora) oraz „słabo odkażającym” (ichtamol).
Kolejne leki, które w treści ulotki zawierają słowo „odmrożenia”, to maści z antybiotykami np. z neomycyną i/lub bacytracyną, przy czym zalecane są one w „zakażonych niewielkich odmrożeniach”. I znowu – o ile po wystąpieniu odmrożenia zastosujemy „Maść przeciw odmrożeniom” nie powinna się pojawić konieczność leczenia ewentualnych zakażeń, wszak zarówno ichtamol, jak i kamfora mają działanie przeciwdrobnoustrojowe.
Możliwości leczenia odmrożeń za pomocą leków OTC
Jeden z powodów, dla którego w ramach cyklu „Leki z apteki” podjęliśmy temat „Maści przeciw odmrożeniom”, wyjawiliśmy już na samym początku: brak takiego leku gotowego. To pierwszy warunek dla celowości sporządzenia leku aptecznego. Ale nie jedyny. Lek apteczny musi być bowiem konkurencyjny także działaniem oraz ceną względem leków gotowych. 30% maść siarkowa w zastosowaniu na zmiany trądzikowe spełniała wszystkie te warunki. A jak jest z „Maścią przeciw odmrożeniom”?
Najpierw zapytajmy, czy farmaceuta może w ogóle polecić pacjentowi „coś przeciw odmrożeniom”? W drugiej połowie lat 90. XX w. „Maść przeciw odmrożeniom” była jeszcze dostępna jako lek gotowy. Produkowało ją aż pięć firm: Laboratorium Galenowe Cefarm Wrocław, Laboratorium Galenowe Cefarm Poznań, Farmina, Laboratorium Galenowe Cefarm Bydgoszcz oraz Farmaceutyczno-Chemiczna Spółdzielnia Pracy Labor Wrocław.
Co ciekawe, pod tą samą nazwą część producentów miała dopuszczony lek według przepisu farmakopealnego (wg FP V), a część z cytowanym powyżej składem z tranem i na bazie lanoliny ze smalcem. Wszystkie one posiadały adnotacje: „lek dostępny bez recepty lekarskiej”, bądź też: „lek bez przepisu lekarza”.
Maść świerkowa – gdzie kupić?
Maść świerkową można zakupić w aptece, sklepach zielarskich, a czasem nawet w niektórych drogeriach. W jej składzie, oprócz olejku i żywicy świerkowej, często znajdują się inne zioła wzmacniające jej działanie, jak arnika, alantoina czy pantenol.
Maść świerkową można wykonać w domu z pozostałości świątecznych dekoracji – choinki lub gałązek po stroikach. O dowolnej porze roku można też po prostu nazbierać igieł w lesie. Szklankę drobno posiekanych lub przepuszczonych przez maszynkę do mięsa igieł należy skropić alkoholem i odstawić. Po paru godzinach surowiec zalewa się wybranym olejem i podgrzewa w kąpieli wodnej, a następnie odstawia na 4 tygodnie. Po tym czasie uzyskany olej sosnowy należy odcedzić i ponownie podgrzać z dodatkiem żywicy i wosku pszczelego. Gdy całość się rozpuści i nabierze jednolitej konsystencji, można przelać ją do słoików. Tak przygotowana maść ma długi okres trwałości, jeżeli będzie trzymana w chłodnym pomieszczeniu.
Osoby, które mają mniej cierpliwości, mogą skropione igliwie podgrzewać w kąpieli wodnej z żywicą i masłem kokosowym, a następnie odcedzić. Tak przygotowana maść choinkowa będzie miała jednak słabsze działanie.
Oryginalną fińską maść świerkową przygotowuje się z kolei na domowym, niesolonym maśle, w którym zagotowuje się żywicę i igły, a następnie odcedza. Tak przygotowany lek należy jednak trzymać w lodówce.
Zobacz film: Czy można przedawkować naturalne preparaty? Źródło: Wiem, co kupuję
Bibliografia:
Sipponen A., Peltola R., Jokinen J., Laitinen K. i in., Effects of Norway spruce (Picea abies) resin on cell wall and cell membrane of Staphylococcus aureus, „Ultrastructural Pathology”, 33 (3), 2009, s. 128–135.
Rautio, M., Sipponen, A., Peltola, R., Lohi, J., i in., Antibacterial effects of home-made resin salve from Norway spruce (Picea abies), „Acta pathologica, microbiologica, et immunologica Scandinavica”, 115(4), 2011, s. 335–340.
