U nas zapłacisz kartą
Skuteczne sposoby na pozbycie się pryszczów u mężczyzn
Maść tranowa – właściwości, działanie i zastosowanie maści tranowej
Za kilka złotych w aptece można nabyć maść tranową – prosty, ale bardzo skuteczny lek, który pomóc może przy powszechnie spotykanych dolegliwościach skórnych. Niewielu ludzi o niej słyszało, więc w potrzebie sięgamy często po drogie, markowe preparaty, których jedyną realną przewagą jest dobra reklama. Jakie są zalety maści tranowej i kiedy warto po nią sięgnąć?
Substancją aktywną maści tranowej jest olej wątłuszowy, czyli inaczej tran. Źródło: Drendan/Shutterstock
Tran to inaczej olej pozyskiwany ze świeżej wątroby dorsza lub innych ryb morskich. Jego lecznicze wykorzystanie w szerokim świecie sięga początków XIX w. Wtedy to zrozumiano związek między typowym dla zimy niedoborem witaminy D a krzywicą u dzieci i dorosłych – tran okazał się być zaś kopalnią słonecznej witaminy. Ok. 1850 r. Norweg Peter Möller opracował pierwszą wersję oleju rybnego, która nie była odrażająca w smaku – dziś tran połykamy przede wszystkim w kapsułkach jako doskonałe źródło przeciwzapalnych kwasów tłuszczowych omega 3.
Na Grenlandii, gdzie całe społeczeństwo Inuitów tradycyjnie żywiło się dzięki połowom wielorybów, tłuszcz ogromnych ssaków morskich wykorzystywany był jednak na różne sposoby. Jednym z nich była produkcja naturalnego mydła, które nie tylko czyściło, ale i pielęgnowało skórę narażoną na trudne warunki atmosferyczne.
Działanie maści tranowej
Według raportu przygotowanego przez Europejską Agencję Ewaluacji Produktów Medycznych tran zawiera duże ilości witaminy A (od 600 do 2500 IU/g), witaminę D (od 60 do 250 IU/g), a ponadto witaminę E oraz inne cenne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT). Do tych ostatnich należą przede wszystkim kwasy DHA, alfa-linoleinowy (ALA) oraz linolowy.
To właśnie witamina A, czyli retinol, jest najważniejszym czynnym składnikiem maści tranowej. Aplikowana bezpośrednio na skórę stymuluje ona produkcję kolagenu i tym samym poprawia jędrność oraz odporność tkanki – jest więc ulubionym składnikiem kremów przeciwstarzeniowych. Znajduje zastosowanie również w redukcji przebarwień pigmentacyjnych oraz uszkodzeń posłonecznych. W formie terapii polecana jest na trądzik, łuszczycę oraz egzemę, ponieważ skutecznie redukuje stany zapalne skóry. Przede wszystkim zaś odgrywa kluczową rolę w procesie gojenia.
Pozostałe składniki maści tranowej nawilżają naskórek, ale również łagodzą procesy zapalne oraz różnego rodzaju podrażnienia. Witamina E, inaczej tokoferol, to silny antyutleniacz, który na dodatek ma zdolność do absorbowania cząsteczek wody i zatrzymywania ich w głębi tkanki. Wspiera tym samym odnowę skóry i poprawia jej wygląd oraz nawilżenie. Witamina D z kolei przede wszystkim normalizuje proces łuszczenia i regeneracji komórek naskórka. Zwalcza nadmierną suchość skóry i poprawia jej zdolność do obrony przed niekorzystnym wpływem środowiska.
W badaniu przeprowadzonym na myszach (Terkelsen i in., 2000) wykazano ponad wszelką wątpliwość, że aplikacja maści zawierającej 25% oleju z wątroby dorsza znacząco przyspiesza ziarninowanie rany. To pierwszy z etapów gojenia, który ma miejsce ok. 4 dni po zranieniu. Rozpoznać go można po szklistej, jasnoczerwonej powierzchni naskórka. Wpływ maści tranowej dał się jednak zauważy również w fazie neowaskularyzacji, czyli tworzenia nowych naczyń krwionośnych w zregenerowanej tkance.
Prozdrowotny skład tranu a oddziaływanie na skórę
Tran, czyli jak już wiemy olej z wątroby dorsza, zawiera w swoim składzie cenne substancje wpływające na poprawienie kondycji naszej skóry oraz włosów. Poniżej pokrótce je opiszemy.
Kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3, suplementowane doustnie, przede wszystkim pomagają zwalczać stany zapalne toczące się w całym organizmie. W zastosowaniu bezpośrednio na naskórek będą więc zwalczać stany zapalne skóry, dzięki czemu między innymi wspomogą nas w walce z trądzikiem. Co więcej, te wielonienasycone kwasy tłuszczowe mogą zmniejszać wrażliwość naszej skóry na alergeny.
Witamina A również wspomaga w walce z trądzikiem i niedoskonałościami skóry. Bierze ona udział w rozpadzie martwych komórek naskórka oraz pobudza wzrost nowych komórek. Przeciwdziała szkodliwemu działaniu wolnych rodników, które odpowiadają między innymi za starzenie się komórek organizmu – w tym komórek naskórka. Witamina A opóźnia również procesy starzenia się skóry poprzez stymulację produkcji kolagenu – produkcja białek kolagenowych spada po 25. roku życia i skutkuje utratą jędrności skóry. Witamina A może wyrównywać również koloryt i rozjaśniać przebarwienia. Wzmacnia strukturę rogową skóry, dzięki czemu naskórek wolniej traci wodę i staje się bardziej odporny na działanie negatywnych czynników, na przykład atmosferycznych.
Prawidłowy poziom witaminy D jest również istotny w utrzymaniu naszej skóry w dobrej kondycji. Niedostateczna podaż witaminy D skutkuje między innymi spowolnieniem cyklu odnowy skóry, który prowadzi do tego, że traci ona swoją jędrność oraz blask.
W niektórych preparatach może być zawarta również witamina E, która określana jest mianem witaminy młodości. Wykazuje ona silne działanie przeciwutleniające, dlatego też opóźnia procesy starzenia się skóry, a także: odżywia, natłuszcza, nawilża i regeneruje.
Tran na włosy – efekty
Tran w zastosowaniu zewnętrznym – bezpośrednio na włosy i skórę głowy – przede wszystkim hamuje nadmierne wypadanie oraz wpływa na porost nowych włosów poprzez stymulację mieszków włosowych. Może także wyciszać stany zapalne skóry głowy, łagodzić świąd oraz objawy łupieżu. Pozytywnie oddziałuje również na ogólną kondycję naszej fryzury.
Tak jak w przypadku aplikacji tranu na skórę, tran w zastosowaniu na włosy będzie wiązać się z nieprzyjemnym zapachem. Jednak efekty kuracji są tego warte.
Tran w roli wcierki do włosów
Tran dobrze sprawdza się w roli jednego z dwóch składników domowej wcierki do włosów. Wystarczy, że w równych proporcjach wymieszamy ze sobą tran oraz olej rycynowy. Mieszankę aplikujemy na skórę głowy oraz delikatnie wmasowujemy za pomocą dłoni. Wcierkę pozostawiamy na głowie na minimum kilkanaście minut do godziny, a na końcu myjemy włosy tak jak zawsze. Jakie efekty otrzymamy? Przede wszystkim wzmocnienie kosmyków oraz przyspieszenie ich porostu.
Tran – dodatek do maski do włosów
Tran możemy dodawać również do ulubionej maski do włosów – zaleca się, aby ilość tranu nie przekraczała połowy łyżeczki. Maskę aplikujemy na włosy od wysokości ucha po same końce. Po około 15 minutach zmywamy ją pod bieżącą, ciepłą wodą.
Olejowanie włosów na tran
Tran może być również stosowany podczas domowego zabiegu olejowania włosów – zwłaszcza w metodzie na sucho. Ten sposób nie należy jednak do zbyt popularnych – głównie za sprawą nieprzyjemnego zapachu.
Warto wspomnieć o tym, że tran może nie zostać dostatecznie domyty z powierzchni naszych włosów pod bieżącym strumieniem wody. Wówczas po wysuszeniu kosmyki będą układać się w nieestetyczne strąki, a także mogą być lekko przetłuszczone u nasady. Aby tego uniknąć, najlepiej przeprowadzić tak zwane emulgowanie oleju. Na czym ono polega? Bezpośrednio na tran nakładamy maskę lub odżywkę do włosów i pozostawiamy na nich na 30 minut.
Tran na skórę – jakie otrzymamy efekty?
Regularne stosowanie tranu na skórę sprawi, że skóra będzie ukojona, zmniejszą się zaczerwienienia i dojdzie do redukcji stanów zapalnych. Co więcej, składniki zawarte w tranie eliminują przebarwienia potrądzikowe, dzięki czemu pomagają w odzyskaniu jednolitego kolorytu cery. Zmiany trądzikowe i wypryski będą mniej widoczne, a procesy odnowy naskórka i gojenia się ran zostaną przyspieszone – dzięki obecności kwasów tłuszczowych i witaminy A.
Tran stosowany zewnętrznie na skórę redukuje stany zapalne, zmiany trądzikowe i wypryski.
Niektóre badania dowodzą, że tran warto stosować również w przypadku odmrożeń pierwszego stopnia oraz odleżyn – przyspieszy on gojenie się zmian skórnych. Tran może wykazywać również działanie przeciwstarzeniowe, czyli między innymi spłycać niewielkie zmarszczki oraz poprawiać napięcie i jędrność skóry.
