U nas zapłacisz kartą
Przyczyny i mechanizmy powstawania trądziku krzyżówka - Wszystko, co musisz wiedzieć
Jak leczyć trądzik?
Leczenie trądziku nie jest łatwe i powinno być wielowymiarowe. Proces leczenia zależy od rodzaju i nasilenia tego schorzenia. Warto dodać, że samo leczenie to nie wszystko. Istotna jest też, jak wynika z tego, co napisaliśmy powyżej, także pielęgnacja i dieta, a ze swojej strony dodamy – że również regularne zabiegi stymulujące naturalne procesy regeneracyjne skóry.
Przy ostrym i nawracającym trądziku zwykle konieczne jest leczenie farmakologiczne z wykorzystaniem retinoidów czy antybiotyków. W łagodniejszym przebiegu, a także jako wspomaganie farmakologii istnieje wiele zabiegów kosmetycznych, które mogą pomóc w redukcji trądziku. Są to m.in.: peelingi chemiczne, laseroterapia czy terapie światłem LED. Pomagają one skutecznie redukować stany zapalne i przyspieszać proces gojenia zmian trądzikowych. W Instytucie Piękna Masiak stosujemy również doskonałe terapie typowo kosmetyczne, np. Biologique Recherche, na różne rodzaje trądziku.
Nasz zespół specjalistów zawsze pomoże Ci wybrać najskuteczniejszą metodę leczenia trądziku, abyś mogła cieszyć się zdrową i czystą skórą. Zapraszamy do konsultacji, w trakcie której wspólnie opracujemy plan leczenia dostosowany do Twoich potrzeb.
[i] Z. Adamski, A. Kaszuba, Dermatologia. Poradnik lekarza praktyka. Wyd. Czelej, Lublin 2012, 101-107.
[ii] Anna Kołodziejczak, Kosmetologia, t. 1, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019, s. 312.
[iii] S. Ossowski, Znaczenie diety w terapii trądziku pospolitego, „Kosmetologia estetyczna” 6/2019/ vol. 8, s. 755-760.
Rodzaje trądziku
Istnieje wiele rodzajów trądziku, ale możemy mówić o dwóch głównych – pospolitym i różowaty. Każdy z nich charakteryzuje się swoistymi objawami i wymaga odpowiedniego podejścia w leczeniu i pielęgnacji skóry.
Trądzik pospolity
Inaczej także trądzik młodzieńczy, trądzik hormonalny – jest najbardziej rozpowszechnionym typem tego schorzenia. Charakteryzuje się pojawieniem się zaskórników, grudek, krost i cyst. Najczęściej dotyka twarzy, pleców i klatki piersiowej. Trądzik pospolity jest często związany z okresem dojrzewania, ale może utrzymywać się lub pojawiać również w dorosłym życiu, wówczas potocznie mówimy o „trądziku dorosłym”.
Warto dodać, że istnieją różne klasyfikacje trądziku pospolitego, w zależności od tego, co poddajemy obserwacji [i] . Patrząc na przebieg choroby wyróżniamy:
- trądzik łagodny – na skórze pojawiają się widoczne zaskórniki oraz grudki i krosty,
- trądzik umiarkowany – na tym etapie pojawiają się guzki i ostrzejsze zmiany grudkowo-krostkowe,
- trądzik ciężki to trądzik guzkowy, ropowiczy, skupiony, bliznowcowy, piorunujący, odwrócony (patrz niżej),
- tzw. trądzik wywołany, który może pojawić się w wyniku chorób zawodowych, po użyciu niektórych kosmetyków czy leków,
- trądzik samouszkadzający – inaczej neuropatyczny, który ma podłoże psychologiczne (mówimy o nim w sytuacji, gdy osoba dotknięta chorobą, kompulsywnie wyciska powstałe zmiany, powodując ich zaostrzanie i rozsiewanie).
Z kolei obserwując morfologię zmian skórnych wyróżniamy (w kolejności alfabetycznej) trądzik pospolity:
- bliznowcowy,
- guzkowo-torbielowaty,
- młodzieńczy,
- odwrócony,
- piorunujący,
- ropowiczy,
- skupiony.
Trądzik różowaty
Helicobacter pylori jako jedna z przyczyn trądziku różowatego
Bezpośrednia przyczyna trądziku różowatego nie została jeszcze dokładnie poznana. Jest on uwarunkowany różnymi czynnikami. Należą do nich m.in. predyspozycje genetyczne, dysfunkcja układu odpornościowego, nadmierna reaktywność nerwowo – naczyniowa i zmiany hormonalne.
Pacjenci wykazują tendencję do wzmożonej reakcji naczyniowo – ruchowej na obszarze twarzy wskutek działania różnych bodźców, takich jak m.in. emocje, używki, gorąco. Odpowiedź immunologiczna na stymulujące czynniki środowiskowe ma dominujący wpływ na rozwój trądziku różowatego.
U znacznej części pacjentów obserwuje się współistnienie przewlekłego nieżytu żołądka, zaburzeń wydzielania żółci oraz zakłóceń fizjologicznej flory przewodu pokarmowego. Przypuszcza się rolę dwóch drobnoustrojów: pasożyta nużeńca Demodex foliculorum oraz bakterii Helicobacter pylori.
Istotne jest, aby na wstępnym etapie diagnostyki wykluczyć infekcję wspomnianą bakterią i pasożytem, a w razie ich wykrycia zastosować odpowiednią terapię.
Przyczyny trądziku
Najważniejszą przyczyną trądziku jest okres dojrzewania. Podczas tego procesu wzrost poziomu androgenów – męskich hormonów płciowych, stymuluje produkcję sebum i namnażanie się nowych komórek naskórka. Sebum, inaczej zwany łojem skórnym, to substancja tłuszczowa produkowana przez gruczoły łojowe w celu nawilżenia i ochrony naskórka przed czynnikami zewnętrznymi. W normalnych warunkach sebum tworzy na powierzchni skóry ochronną warstwę i nadaje jej miękkość. Co więcej, jego kwaśne pH zapobiega namnażaniu się patogennych bakterii i grzybów.
Zapamiętaj: Niektóre leki mogą powodować trądzik.
Natomiast gdy produkcja łoju zwiększa się ponad normalny poziom, ujścia gruczołów łojowych zostają zablokowane przez jego nadmiar i rozpoczyna się proces zapalny. Zjawisku temu sprzyja również nadmierna produkcja nowych komórek naskórka. Nagromadzenie martwych komórek rogowych naskórka przyczynia się do blokowania ujścia gruczołów łojowych. W konsekwencji, stan taki sprzyja namnażaniu się bakterii i powstawaniu typowych dla trądziku zmian skórnych. W mieszkach włosowych, do których uchodzą gruczoły łojowe, dochodzi do nagromadzenia nadmiaru łoju, martwych komórek naskórka, oraz normalnie występujących na skórze człowieka bakterii beztlenowych Propionibacterium acnes. Wszystkie te czynniki prowadzą do powstania stanu zapalnego.
Innymi przyczynami trądziku są:
- zmiany hormonalne występujące podczas ciąży i cyklu menstruacyjnego,
- nieodpowiednio dobrane kosmetyki blokujące pory (ujścia gruczołów łojowych), niektóre detergenty, balsamy i odzież,
- wysoka wilgotność powietrza i nadmierne pocenie się.
Nie wykazano, by dieta, niedostateczna higiena twarzy czy stosunki płciowe miały powiązanie z pogorszeniem się objawów trądziku. Niektóre badania stawiają hipotezę wpływu produktów mlecznych i żywności o wysokim indeksie glikemicznym na trądzik. Objawy trądziku są zazwyczaj mniej intensywne podczas miesięcy letnich. Zjawisko to przypisuje się przeciwzapalnym właściwościom światła słonecznego. Niektóre leki, np. sterydy, lit, fenytoina oraz izoniazyd, pogarszają objawy trądziku bądź też mogą powodować jego pojawienie się u osoby poprzednio zdrowej.
Leczenie trądziku
Leczenie trądziku polega na stosowaniu maści lub leków doustnych, mających na celu ograniczenie produkcji sebum, powstawania zaskórników, stanu zapalnego oraz namnażania się bakterii oraz normalizację procesu keratynizacji skóry (odkładania martwych komórek rogowych naskórka zawierających ochronną keratynę).
Wybór odpowiedniej terapii zależy głównie od natężenia objawów trądziku. W praktyce, w zależności od stopnia trądziku, zaleca się różne terapie, w przypadku występowania samych zaskórników, bez obecności zmian zapalnych, zaleca się terapię miejscową maścią tretinoinową. Trądzik zapalny o lekkim natężeniu może być leczony w ten sam sposób lub dodatkowo antybiotykiem stosowanym miejscowo oraz nadtlenkiem benzoilu. W przypadku trądziku o średnim natężeniu stosuje się antybiotyki doustnie w połączeniu z powyżej opisanymi preparatami miejscowymi. Z kolei ciężkie przypadki trądziku leczone są izotretynoiną doustnie. Podsumowując, nie ma jednolitego schematu leczenia dla wszystkich pacjentów z trądzikiem, w wyborze terapii bierze się pod uwagę przede wszystkim natężenie objawów oraz indywidualną odpowiedź pacjenta na leczenie.
