Największy pryszcz na świecie - zaskakujące fakty
Mateusz Łysiak
Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Czym jest trąba powietrzna i gdzie występuje?
Trąba powietrzna to zjawisko fascynujące nie tylko meteorologów. Tylko czym właściwie ta trąba powietrzna jest? Bywa, że amatorzy nadużywają tego terminu. W rzeczywistości jest to silna, wirująca kolumna powietrza, a nie po prostu mocny wiatr. Taka kolumna może rozciągać się od powierzchni ziemi do dna chmury. Tworzą ją nie powietrze szybko unoszące się nad ziemią, ale też pył, a niekiedy nawet gruz i większe odłamki.
Trąby powietrzne różnią się od siebie. Niektóre są małe i nieszkodliwe. Jednak prawdą jest, że mogą doprowadzić do powstania niszczycielskich tornad. Trąby mogą wystąpić w dowolnym miejscu na świecie. Najbardziej dogodne warunki stwarza jednak suchy klimat i pustynie. Mogą również pojawiać się podczas burz i huraganów. Najczęściej występują po południu, kiedy powietrze jest nagrzane i występuje duża różnica ciśnień.
Dziury i kratery na świecie
Krater Batagajka to największa depresja wiecznej zmarzliny na świecie, ale niejedyny intrygujący otwór na Ziemi. W Turkmenistanie na przykład popularną atrakcją turystyczną są tzw. Wrota Piekieł. Ogień w kraterze na pustyni Karakum tli się już od ponad 50 lat. W 2022 r. prezydent Turkmenistanu zapowiedział, że chce go wreszcie ugasić. Jak na razie Wrota Piekieł nadal jednak płoną i przyciągają ciekawskich z całego świata.
Podobne tajemnicze miejsce znajduje się w Jemenie. Badaczom udało się zejść na dno „Piekielnej Studni” w 2021 r. Na miejscu zastali między innymi węże i wodospady.
Takich dziur może być na świecie jeszcze więcej. Możliwe, że nadal nie wiemy o wielu z nich. Dopiero niedawno w Chinach odkryto zapadlisko z lasem na dnie. Naukowcy nie wykluczają, że na głębokości kilkuset metrów mogą żyć niezbadane zwierzęta.
O autorze
Powstanie największy na świecie klaster produkcji czipów za 240 mld dol.
Korea Południowa zbuduje 13 fabryk czipów i 3 centra B&R kosztem 240 mld dol. Mają być gotowe do 2047 r. Gigantyczne inwestycje zostaną zasadniczo sfinansowane z prywatnych środków. Najwięcej, ok. 80 proc. wspomnianej kwoty, ma wyłożyć Samsung, który jest liderem światowego rynku półprzewodników. Jego mniejszy koreański rywal, SK Hynix, również uczestniczy w przedsięwzięciu.
Władze mają natomiast zadbać o odpowiednią infrastrukturę, zapewniającą wystarczającą ilość energii i wody dla nowych fabryk.
Plan ma zapewnić bezpieczeństwo dostaw w obliczu niepewnej sytuacji wokół Tajwanu (choć swoją drogą Korea Południowa również nie znajduje się w najspokojniejszym miejscu świata).
Do pracy w budowanych zakładach trzeba będzie pozyskać ok. 70 tys. specjalistów (plus 40 tys. u poddostawców). Z klastrem, jaki powstanie w regionie Seulu, ma współpracować ok. 150 innych zakładów. W Korei Płd. już jest 21 fabryk czipów, co z nowymi obiektami pozwoliłoby stworzyć największy na świecie klaster produkcyjny, a udział tego kraju w globalnym rynku urósłby z 3 do 10 proc. (wartość eksportu czipów zakładana na 2024 r. to 120 mld dol.). Moce produkcyjne mają sięgnąć 7,7 mln wafli miesięcznie w 2030 r.
Podobne aktualności
Krater Batagajka to największa tego typu depresja na świecie
Ale Syberia intryguje nie tylko wciąż odkrywaną historią. Z uwagi na skrajny klimat region może poszczycić się różnymi anomaliami pogodowymi i geologicznymi. We wschodniej Syberii znajduje się na przykład ogromny krater, nazwany przez miejscowych „bramą do podziemi”. Krater Batagajka, bo o nim mowa, znajduje się w Jakucji, 10 km na południowy wschód od Batagaj i 5 km na północny wschód od osady Ese-Khayya. Nazwa formacji pochodzi od prawego dopływu rzeki Jana.
Nietypowy krater zajmuje powierzchnię około 0,8 kilometra kwadratowego. Szacuje się, że powstał najprawdopodobniej na skutek wylesiania w latach czterdziestych XX wieku, które doprowadziło do erozji gleby. Proces w połączeniu z sezonowym topnieniem wiecznej zmarzliny stworzył masywny krater w ziemi. W tym regionie marzłoć składa się w większości z lodu. Dlatego też topnienia doprowadziły osady na zboczu wzgórza do zapadnięcia się, odsłaniając ogromnych rozmiarów przecięcie surowego krajobrazu.
Krater na Syberii to nie tylko ciekawostka geograficzna, ale również cenne źródło wiedzy dla naukowców. Topnienie umożliwiło badanie mięsa żubrów, które było zamrożone przez około 8000 lat. To dało badaczom nowe spojrzenie na zwierzęta i rośliny, które kiedyś zamieszkiwały ten region.
U nas zapłacisz kartą