U nas zapłacisz kartą
Jak radzić sobie z niewielkimi wypryskami na skórze?
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - co to takiego?
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, zwane potocznie wypryskiem lub egzemą to reakcja zapalna skóry na egzogenne czyli zewnętrzne czynniki. Jak tłumaczy nasza specjalistka, dermatolog Dominika Ziółkowska-Banasik kontaktowe zapalenie skóry może występować w dwóch formach:
- jako kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, wtedy kiedy substancje drażniące uszkadzają bezpośrednio skórę, ale nie dochodzi tu do reakcji immunologicznych np. u fryzjerek,
- jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które jest wynikiem nadwrażliwości immunologicznej, a więc występuje jedynie u wrażliwych immunologicznie osób i przez to też zmiany skórne mogą się szerzyć znacznie poza miejsce kontaktu z alergenem.
Szacuje się alergiczne kontaktowe zapalenie skóry może występować u około 5% populacji po zetknięciu z niklem oraz u około 1-3% po kontakcie z kosmetykami.
Jest to więc dużo częściej występująca choroba niż np łuszczyca, z którą często alergiczne kontaktowe zapalenie skóry różnicujemy - zauważa dermatolog.
Ze statystyk wynika, że alergiczne kontaktowe zapalenie skóry występuje częściej u kobiet. Najczęściej wyprysk kontaktowy spotyka się u młodych dorosłych około 20 roku życia. Drugi szczyt zachorowań przypada na 40-60 rok życia, co z całą pewnością ma związek z ekspozycją zawodową na pewne alergeny.
Na choroby skóry: fototerapia. Na czym polega leczenie światłem?
Alergiczny nieżyt nosa. Kiedy życie przestaje być komfortowe
Swędzące oczy. Jak złagodzić objawy? Domowe sposoby
Wykwity pierwotne i wtórne skóry
Zmiany skórne tradycyjnie dzielimy na dwie grupy: wykwity pierwotne oraz wtórne. Właściwe przyporządkowanie wykwitu to podstawa dermatologicznej diagnozy oraz jedyny skuteczny sposób na złagodzenie stanu zapalnego lub całkowite pozbycie się problemu. Czym więc różnią się od siebie obie te grupy? Odpowiadamy!
Wykwit pierwotny
Pierwotne zmiany skórne są zazwyczaj bezpośrednim następstwem rozwoju choroby. Pojawiają na samym jej początku, czasem nawet nie wzbudzają naszych podejrzeń. Niestety, nasza nieuwaga lub zbycie problemu może mieć fatalne skutki. To właśnie z wykwitów pierwotnych biorą się wykwity wtórne. A te mogą być dużo trudniejsze do całkowitego wyleczenia.
Wykwity pierwotne skóry
Jakie zmiany zaliczają się więc do pierwotnych wykwitów? Które z nich powinny obudzić Twoją czujność i skłonić Cię do wizyty u dermatologa, zanim przerodzą się w poważną chorobę?
- Plama : do stosunkowo najbardziej pojemna kategoria. Wliczają się tu piegi, drobne znamiona (tak zwane pieprzyki), rumienie, a nawet przebarwienia posłoneczne. To wykwit, który nie wystaje ponad powierzchnię skóry. Od zdrowej cery różni go jedynie inne zabarwienie.
- Bąbel pokrzywkowy : ten typ wykwitu skórnego znamy chyba wszyscy. Tak szybko jak się pojawia, znika. Często jest wynikiem oparzenia pokrzywą, stąd bierze się jego nazwa. Bąbel wystaje ponad powierzchnię skóry, ale szybko ustępuje, nie pozostawiając zmian w zabarwieniu czy strukturze cery.
- Grudka : to również wystający wykwit skórny. Nie znika natychmiast, ale potrafi zniknąć bez pozostawienia blizny, a nawet śladu. Wyróżnia się swoją twardością: najczęściej mowa tu o brodawkach wywołanych wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).
- Krosta : to wyrastający ponad powierzchnię wykwit, który jest wypełniony ropą.
- Guzek : jest wystającym wykwitem, który wiąże się ze zmianami w głębszych partiach skóry. Zdarza się, że znika samoistnie, pozostawia po sobie blizny.
- Guz : to zmiana większa niż guzek. Najczęściej jest sygnałem poważnej choroby i jest usuwany chirurgicznie. Do tej grupy zaliczamy czyraki i zmiany nowotworowe.
- Pęcherz (pęcherzyk): to wykwity wystające ponad skórę, które wypełnia płyn surowiczny. Ustępują same, nie pozostawiają blizn. Często pojawiają się po oparzeniu czy przy opryszczce.
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - leczenie
Jak leczyć alergiczne kontaktowe zapalenie skóry? Dermatolog Dominika Ziółkowska-Banasik odpowiada:
Przede wszystkim najważniejsze jest przerwanie kontaktu z alergenem czyli w sytuacjach jednorazowych natychmiastowe mycie i płukanie skóry, a w sytuacjach przewlekłych unikanie kontaktu z substancją drażniącą.
W praktyce więc pacjenci z wypryskiem są zmuszeni do czytania etykiet kosmetyków, płynów do prania czy płukania, sprawdzania etykiet leków. W przypadku narażenia zawodowego konieczna bywa zmiana pracy.
Są jednak sytuacje, kiedy nie da się do końca wyeliminować alergenu z otoczenia na przykład w przypadku alergii na nikiel. Wówczas w sposób farmakologiczny musimy oszukiwać nasz układ odpornościowy stosując leki immunosupresyjne lub fototerapię - zwraca uwagę nasza specjalistka.
W przypadkach ostrych zmian stosuje się kremy lub maści zawierające glikokortykosteroidy lub inhibitory kalcyneuryny, substancje nawilżające czy złuszczające.
W przypadku nasilonego świądu włączamy również również leki przeciwhistaminowe. W wyjątkowych przypadkach, szczególnie gdy alergiczne kontakowe zapalenie skóry ma charakter ostry, posiłkować możemy się doustnymi glikokortykosteroidami - tłumaczy.
Niestety nie istnieje konkretna profilaktyka w przypadku alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.
W przypadku osób narażonych, wskazane jest wyeliminowanie alergenu. Można również stosować delikatne, hipoalergiczne preparaty myjące - podpowiada dermatolog.
Dermatolog. Jest absolwentką Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Pracuje w Klinicznym Oddziale Dermatologii, Chorób Wewnętrznych i Alergologii w Zabrzu. Jest asystentem dydaktycznym w Śląskim Uniwersytecie Medycznym, gdzie przekazuje wiedzę z dziedziny dermatologii i wenerologii. Swoich pacjentów traktuje holistycznie, oceniając choroby skóry w odniesieniu do ogólnego stanu zdrowia. Szczególne zainteresowanie poświęca chorobom tkanki łącznej i leczeniu łuszczycy.
Przyczyny powstania wyprysków na skórze
Mówiąc najprościej, wyprysk jest reakcją zapalną, która powstaje w wyniku działania jakiegoś czynnika zewnętrznego. Wyprysk może przyjąć postać ostrą, podostrą lub przewlekłą. Warto wiedzieć, że zmiany skórne to nie zawsze wypryski – przyjmują bowiem bardzo różną postać i mogą mieć przyczyny niezwiązane z reakcją zapalną – ale szerzej opowiemy o tym w poniższym artykule.
Wyprysk kontaktowy
Powstaje poprzez kontakt z alergenami u osób uczulonych. Bardzo często substancją uczulającą jest nikiel, chemikalia stosowane w masowej produkcji lub składniki perfum. Jeżeli substancje drażniące bezpośrednio uszkodzą skórę, mamy wówczas do czynienia z wypryskiem kontaktowym z podrażnienia. Oznacza to, że wyprysk nie ma związku z uczuleniem, ale z działaniem samej substancji (na przykład z drażniącą farbą, smarem lub cementem). Wypryski kontaktowe pojawiają się raczej u osób dorosłych, częściej kobiet, które mają większą styczność z kosmetykami.
l Objawy wyprysków kontaktowych na skórze – przede wszystkim to silny świąd na skórze. Oprócz tego pojawiają się krostki, zaczerwienienie lub pęcherzyki. Skóra staje się również pogrubiała i może się łuszczyć.
Atopowe zapalenie skóry
To przewlekła choroba skórna, której towarzyszy świąd. Główną przyczyną AZS jest dysfunkcja bariery skórnej, która powoduje suchość, świąd i stan zapalny. Choroba może dotykać zarówno niemowlęta, starsze dzieci i osoby dorosłe. Źródłem AZS są geny, bo układ odpornościowy nieprawidłowo odpowiada na małe dawki antygenów, wytwarzając nadmiernie przeciwciała IgE, skierowane przeciwko alergenom. Właśnie przez to chory może reagować na bardzo różne alergeny środowiskowe, takie jak pyłki roślin, pokarmy czy sierść.
l Objawy AZS: zaczerwienienie, suchość skóry, świąd, powracające zakażenia bakteryjne. Zmiany skórne występują najczęściej w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi. Mogą pojawić się również na narządach płciowych.
Swędzący wykwit na skórze
Pokrzywki nie trzeba przedstawiać nikomu. To wypukłe, czerwone, swędzące obszary, które pojawiają się na skórze. Swędzące wykwity skórne wiążą się z wystąpieniem reakcji alergicznej. Często są wynikiem ukąszenia owada czy zetknięcia z pokrzywą. Zdarza się jednak, że wypukłe, szybko znikające bąble są pochodną alergii pokarmowej lub reakcją obronną organizmu przed nowym lekiem czy kosmetykiem.
Pokrzywka zazwyczaj nie jest groźna dla zdrowia: ustępuje samoistnie w stosunkowo krótkim czasie (ok. 2-4 godzin). Jeśli jednak obejmuje duży obszar ciała, powoduje obrzęk gardła lub twarzy, nie wahaj się dzwonić na pogotowie. Opuchnięcia mogą objąć drogi oddechowe. U niektórych osób pokrzywka może utrzymywać się przez miesiące lub lata: mówimy wtedy o pokrzywce przewlekłej.
