U nas zapłacisz kartą
Skąd się bierze trądzik?
Trądzik różowaty
Występowanie objawów takich jak zaczerwienienie skóry twarzy w postaci napadowych lub utrwalonych rumieni, a także krostek, grudek czy ropnych torbieli może świadczyć o trądziku różowatym.
To przewlekła, nawrotowa, zapalna choroba łojotokowa skóry, dotykająca głównie osoby dorosłe między 30. a 60. rokiem życia. W przeciwieństwie do trądziku zwyczajnego, dotyczy głównie kobiet. Zmiany skórne lokalizują się w centralnych częściach twarzy - nosie, policzkach, brodzie oraz czole.
Trudno jednoznacznie określić przyczyny trądziku różowatego. Współcześnie uważa się, że jego powodem mogą być zaburzenia naczynioruchowe oraz autoimmunologiczne. Do potencjalnych czynników zaostrzających chorobę należą: promieniowanie UV, wilgoć, wysiłek fizyczny, stres, palenie papierosów, pikantne potrawy, napoje alkoholowe, nabiał, kosmetyki zawierające alkohol.
Rodzaje trądziku
Można wyróżnić wiele odmian trądziku, a w większości z nich należy zastosować inne rodzaje terapii. Cechują się także innymi objawami, z których wszystkie należą oczywiście do różnego rodzaju wykwitów, krost, guzków itp.
- Trądzik niemowlęcy – są to niewielkie wypryski spowodowane hormonami matki, stosowaniem niewłaściwych kosmetyków pielęgnacyjnych lub silnych środków do prania. Trądzik niemowlęcy zwykle przyjmuje postać białych krostek na zarumienionej skórze policzków, ewentualnie brodzie i czole. Miejsca te są wówczas bardzo wrażliwe. Zdarzają się także guzki ropne i zaskórniki.
- Trądzik młodzieńczy – jest najpowszechniejszym rodzajem trądziku pospolitego. Pojawia się po jedenastym roku życia, a zanikać może nawet do trzydziestego. Charakteryzuje się łojotokiem oraz zmianami skórnymi, które mogą obejmować całą twarz oraz kark, plecy i dekolt. Zmiany te to głównie mikrozaskórniki, wągry, grudki, krosty, guzki, cysty i w naprawdę ostrych przypadkach torbiele.
- Trądzik zaskórnikowy – najłagodniejsza postać trądziku, która nie jest stanem zapalnym, lecz może się w niego przerodzić. Jak nazwa wskazuje, typowe dla tego rodzaju są zaskórniki, czasem niewielkie krostki. Zwykle samoistnie ustępuje po pokwitaniu, gdyż występuje na podłożu głównie hormonalnym i ewentualnie jest wzmocniony czynnikami takimi jak palenie papierosów czy zła dieta.
- Trądzik grudkowo-krostkowy – jest to trądzik umiarkowany, w którym pod zaskórnikami pojawiają się stany zapalne pod postacią charakterystycznych krost lub grudek. U nastolatków są one wywoływane zaburzeniami gospodarki hormonalnej, a u dorosłych stresem, zakażeniami bakteryjnymi i różnymi czynnikami zewnętrznymi. Za pojawiające się tutaj pryszcze może odpowiadać także menstruacja i ciąża.
- Trądzik ropowiczy – ciężka postać trądziku, wywoływana przez nadczynność gruczołów łojowych, która szczególnie dokucza w wieku nastoletnim. Charakteryzuje się on tymi samymi objawami co grudkowo-krostkowa postać, lecz ponadto na skórze twarzy, pleców oraz dekoltu pojawiają się głębokie zmiany zapalne w formie guzków, które są wypełnione ropną treścią. Poza tym na powierzchni skóry występują torbiele ropne, pozostawiające po sobie blizny.
- Trądzik skupiony – bardziej rozwinięta forma trądziku ropnego, w którym zmiany są bolesne, a węzły chłonne powiększone, co świadczy o naprawdę silnym zapaleniu. Ponadto zmiany trądzikowe są skupione w kilku dużych grupach. Jego przyczyny nie są jednoznaczne, często jest objawem chorób endokrynologicznych, na przykład zespołu policystycznych jajników u kobiet. Innym czynnikiem może być długotrwały stres lub nagłe, bardzo silne emocje związane z jakimś istotnym wydarzeniem. Wskazuje się też, że wpływ na rozwój tego rodzaju trądziku może mieć nieodpowiednia dieta oraz stosowanie używek.
- Trądzik piorunujący – jedna z najcięższych postaci trądziku, która występuje głównie u mężczyzn w młodym wieku. Towarzyszą jej różne uogólnione objawy patologiczne jak m.in. podwyższony wynik OB, CRP, białkomocz, leukocytoza, bóle stawów i gorączka. Objawy te pojawiają się nagle i bardzo gwałtownie. Zmiany są nie tylko ropne, ale nawet martwicze, zdarzają się także owrzodzenia i strupy. Chorobie towarzyszy też spadek masy ciała, zanik mięśni, powiększenie śledziony i wątroby, brak apetytu i bóle całego ciała. Niestety trądzik ten nawet po wyleczeniu zostawia po sobie blizny.
- Trądzik bliznowaty – kolejna z ciężkich form trądziku, w której zmiany skórne przeobrażają się w bliznowce, znacznie różniące się kolorem od reszty ciała. Spowodowany jest on prawdopodobnie podrażnieniami, do których dostały się bakterie. Pojawia się on na skórze głowy, szyi oraz potylicy.
- Trądzik zawodowy – najczęściej występujący trądzik u dorosłych, gdyż spowodowany jest warunkami pracy, jaką niektórzy wykonują. Chemia i zanieczyszczenia towarzyszące w niektórych zawodach są na tyle silne, że wpływają na skórę, wywołując formę trądziku podobną do młodzieńczego.
- Trądzik polekowy – odmiana trądziku, której czynnikiem wywoławczym jest stosowanie leków sterydowych lub sterydów anabolicznych. Objawia się on bolesnymi przy ucisku guzkami, które są twarde i wypełnione płynem surowiczym lub treścią ropną, czasem zdarzają się też po prostu plamy lub pęcherzyki.
- Trądzik kosmetyczny – jest konsekwencją użycia kosmetyku, który został naniesiony na skórę i zablokował jej pory, w związku z czym nie mogła ona oddychać przez dłuższy czas. Może być to chociażby zbyt często nakładany krem, który nawarstwia się, zamiast poprawnie wchłonąć, lub wszelkiego rodzaju olejki, maski czy nawet lakier do włosów, który przypadkiem osiadł na twarzy. Mogą odpowiadać za to również kosmetyki do makijażu, zwłaszcza jeżeli są wątpliwej jakości. Trądzik kosmetyczny wygląda dokładnie tak samo jak trądzik młodzieńczy, czasem z krostek wydobywa się nieznaczna ilość ropy. Z reguły nie są to groźne dla naszego zdrowia zmiany, za to ciężkie do zdiagnozowania, jeżeli już wcześniej zmagaliśmy się z innym trądzikiem wynikającym z nadmiaru jakichś hormonów.
- Trądzik hormonalny – objawia się podobnie jak trądzik młodzieńczy, lecz wynika bezpośrednio z innych zaburzeń hormonalnych niż te występujące w okresie pokwitania. Jest to na przykład niedoczynność tarczycy.
- Trądzik różowaty – jest to również rodzaj hormonalnego trądziku. Wywołany jest on najprawdopodobniej nadmiarem estrogenu, lecz przyczyny nie są do końca zbadane. Wygląda on z kolei zupełnie inaczej niż trądzik pospolity, dlatego często bywa problematyczny w diagnozie. Charakterystyczną cechą tego rodzaju trądziku jest intensywny rumień, który pojawia się na twarzy, a któremu towarzyszą niewielkie białe grudki. Odczuwamy wtedy również świąd i pieczenie skóry, które ciężko jest zniwelować. Zmiany zapalne występują tylko w przypadku bardzo zaawansowanej i nieleczonej choroby, ponadto znajdują się one wyłącznie na twarzy. Cierpią na nie wyłącznie osoby dorosłe, a objawy tego trądziku nasilają się między 30 a 40 rokiem życia.
Przykładowy jadłospis na trądzik
Jadłospis został stworzony w oparciu o zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze osoby dorosłej. Dostarcza 2133 kcal, 93,5 g białka, 80,88 g tłuszczu oraz 277,73 g węglowodanów.
Śniadanie:
Płatki owsiane z jogurtem, owocami, orzechami włoskimi i cynamonem
- Płatki owsiane: 6 łyżek (60g),
- Jogurt naturalny, 2% tłuszczu: 1 mały kubeczek (180g),
- Nektarynka: 1 sztuka (120g),
- Borówka amerykańska, surowa: 1 garść (50g),
- Orzechy włoskie: 1/2 garści (15g),
- Cynamon, mielony: 1/2 łyżeczki (2g).
II śniadanie:
Zielony koktajl przeciwzapalny
- Jarmuż: 2 garście (40g),
- Jabłko: 1 sztuka (170g),
- Gruszka: 1 sztuka (140g),
- Woda: 1/2 szklanki (125ml),
- Masło orzechowe kremowe: 1/2 łyżki (10g),
- Nasiona chia, suszone: 1/2 łyżki (5g).
Wszystkie składniki wrzucić do blendera i zmiksować.
Obiad:
Łosoś gotowany na parze z pieczonymi warzywami
- Łosoś, gotowany na parze: 1 dzwonko/porcja (130g),
- Batat (215kcal): 1 sztuka (250g),
- Cukinia: 1/2 średniej wielkości sztuki (150g)
- Pomidorki koktajlowe: 5 sztuk (100g),
- Pietruszka, liście: 2 łyżeczki posiekanej natki pietruszki (12g),
- Oliwa z oliwek: 1 łyżka (10ml).
1. Łososia umyć zimną wodą i osuszyć, przyprawić dowolnie (na przykład niewielką ilością soli i pieprzu, sokiem z cytryny i ulubionymi ziołami) i ugotować go na parze.
Przyczyny powstawania trądziku
Trądzik pospolity jest chorobą wieloczynnikową.
Do powstawania, rozwoju oraz nasilenia zmian trądziku pospolitego predysponują czynniki takie jak:
- płeć męska ,
- wiek nastoletni (od 15. do 19. roku życia) ,
- genetyka ,
- nadmierna masa ciała i insulinooporność ,
- skóra ze skłonnością do nadmiernego wydzielania sebum (cera tłusta) ,
- zaburzenia cyklu menstruacyjnego oraz faza cyklu (faza lutealna wiąże się ze zwiększnym nasilenie zmian) ,
- palenie papierosów ,
- wysokie narażenie na światło widzialne emitowane przez elektronikę (smartfony, tablety) ,
- nieodpowiednia długość i jakość snu ,
- stres ,
- wysoka ekspozycja na światło słoneczne ,
- wysokie narażenie na zanieczyszczone powietrze ,
- życie na obszarach gęsto zaludnionych ,
- zachodni model żywienia .
Czynniki te pośredniczą w powstawaniu trądziku pospolitego, przyczyniając się do powstawania łojotoku, nieprawidłowego rogowacenia ujść mieszków włosowych, kolonizacji gruczołów łojowych przez Cutibacterium acnes oraz uogólnionego stanu zapalnego .
