Ostre zapalenie mieszków włosowych - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia

Figówka gronkowcowa

Szczególną odmianą przewlekłego ropnego zapalenia mieszków włosowych jest figówka, która występuje u mężczyzn w obrębie owłosionej skóry twarzy i charakteryzuje się długotrwałym przebiegiem. Najczęściej dotyczy okolicy zarostu i wąsów u mężczyzn z obecnością nasilonych zapalnych zmian skórnych, którym towarzyszą rozmiękające guzy i możliwość tworzenia blizn.

Lokalizacja zmian jest różna. Zapalenie mieszków włosowych może występować w każdej lokalizacji na skórze, z wyjątkiem dłoni i stóp, gdzie nie ma mieszków włosowych. Często to twarz, tułów, kończyny, miejsca intymne.

Obraz kliniczny niezależnie od lokalizacji jest podobny i charakteryzuje się występowaniem zapalnych przymieszkowych grudek i krost, które otoczone są rumieniowym rąbkiem. Urazy związane z goleniem mogą być przyczyną nieinfekcyjnego zapalenia mieszków włosowych, choć mogą również sprzyjać nadkażeniom bakteryjnym.

Zapalenie mieszków włosowych – jak do niego dochodzi?

Mieszki włosowe są kanałami w skórze, z których nie tylko wyrastają włosy, ale także uchodzą do nich przewody gruczołów łojowych. Właśnie tą drogą łój wydostaje się na powierzchnię i tworzy barierę ochronną skóry, czyli tzw. płaszcz lipidowy. Dzięki temu część szkodliwych substancji ze środowiska zewnętrznego nie dociera do głębszych warstw skóry, co zapobiega jej podrażnieniom. Jeżeli bariera ochronna zostaje zlikwidowana poprzez jej mechaniczne starcie lub chemiczne substancje, które zawierają kosmetyki, drobnoustroje mają ułatwioną drogę wniknięcia do organizmu. Właśnie tak rozwija się zapalenie mieszków włosowych.

  • pasożyty,
  • wirusy (głównie wirus opryszczki),
  • drożdżaki,
  • dermatofity, czyli grzyby odpowiedzialne za grzybicę skóry i paznokci.

Nieinfekcyjna forma schorzenia występuje jako skutek stosowania niektórych leków. Zapalenie mieszków włosowych na twarzy, które nie jest wynikiem infekcji, występuje często u osób z trądzikową cerą, które stosują w leczeniu miejscowym maści zawierające kortykosteroidy i kortykotropinę. W wyniku ich działania na skórze mogą pojawić się wykwity w formie krostek. Nieinfekcyjną formą zapalenia jest również podrażnienie na skutek zbyt dużej ekspozycji na słońce.

Krępującym problemem jest zapalenie mieszków włosowych miejsc intymnych, które może być efektem podrażnienia przez stosowane kosmetyki do higieny intymnej. Znacznie częściej jednak jego przyczyną są wrastające włoski. Jest to łagodniejsza forma zapalenia, której leczenie opiera się głównie na zabiegach pielęgnacyjnych.

Zapalenie mieszków włosowych – przyczyny

Mieszki włosowe to zagłębienia w skórze, z których wyrastają włosy. Stan zapalny może objąć powierzchniową część mieszka lub część umieszczoną głębiej w skórze . Zazwyczaj przyczyną zapalenia jest zakażenie bakteryjne, jednak infekcja może mieć charakter wirusowy, grzybiczy lub w niektórych przypadkach niezakaźny. Ze względu na czynnik wywołujący wyróżniamy zapalenie mieszków włosowych:

  • bakteryjne – najczęściej zapalenie wywoływane jest przez bakterie Staphylococcus aureus (gronkowca złocistego). Na ciele pojawiają się krostki, którym nie towarzyszą inne objawy. Inną bakterią wywołującą zapalenie mieszków włosowych jest Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej). Pojawia się najczęściej po kąpieli w skażonej bakterią wodzie, najczęściej nieuzdatnionej w basenach czy wannach z hydromasażem. Chorobę tę mogą wywołać także bakterie Gram-ujemne z rodzajów Klebsiella i Enterobacter,
  • drożdżakowe – wywoływane przez drożdżaki z rodzaju Malassezia . Występuje u młodych osób. Zmiany obejmują najczęściej okolicę ramion, pleców i szyi,
  • grzybicze – pojawia się najczęściej na skórze głowy, powodując jej łuszczenie oraz wypadanie włosów,
  • wirusowe – powoduje je wirus opryszczki. Często dotyka mężczyzn chorujących na opryszczkę wargową, którzy nie zachowują ostrożności podczas golenia twarzy, gdy na wardze pojawi się wykwit,
  • pasożytnicze – spowodowane zakażeniem roztoczami z rodzaju Demodex . W wyglądzie przypomina trądzik różowaty, może pojawić się u osób z upośledzoną odpornością,
  • środowiskowe – częstą przyczyną zapalenia mieszków włosowych jest mechaniczne tarcie skóry, zwłaszcza w kierunku pod włos. Często powstaje w trakcie golenia, ale może pojawić się w wyniku noszenia zbyt ciasnej odzieży lub obcierania skóry, np. w przypadku osób otyłych. Inną przyczyną środowiskową jest stosowanie kosmetyków, które mają właściwości komedogenne. Zatykają one ujścia mieszków włosowych, co prowadzi do indukcji stanu zapalnego. Niedrożność mieszków włosowych może być spowodowana także przez stosowanie niektórych leków, np. kortykosteroidów [1,2].

Zapalenie mieszków włosowych – leczenie

Jeżeli zmiany na skórze są wypełnione płynem lub ropą, należy pamiętać, aby nigdy nie wyciskać i nie rozdrapywać krostek, ponieważ tylko pogłębi to stan zapalny w głębszych warstwach mieszka. Leczenie zapalenia mieszków włosowych o podłożu bakteryjnym prowadzi się w oparciu o antybiotykoterapię i maści antybakteryjne do miejscowego stosowania. Nie należy ich stosować na własną rękę i zawsze trzeba postępować zgodnie z zaleceniami lekarza.

Ważne jest, aby w czasie terapii wstrzymać się od depilacji, a po jej zakończeniu wdrożyć odpowiednią profilaktykę, która polega głównie na stosowaniu odpowiednich kosmetyków właściwych dla skóry z tendencją do podrażnień. Skuteczne są kremy i balsamy zawierające mocznik. Wymagana jest też dbałość o każdorazową dezynfekcję maszynki do golenia po jej użyciu.

Niestety, nie jest możliwe całkowite wyleczenie, jednak obecnie dostępne metody leczenia, o ile są systematycznie przestrzegane, pozwalają na zahamowanie łysienia, a tym samym poprawę wyglądu i samopoczucia.

Czytaj dalej...

Zapalenie skóry wywołane przez cerkarie Zapalenie skóry wywołane przez cerkarie nazywane bywa inaczej świądem pływaków i polega na pojawieniu się zmian skórnych u osób kąpiących się lub pływających w otwartych zbiornikach słodkowodnych, rzadziej słonowodnych.

Czytaj dalej...

Do wystąpienia tego rodzaju zapalanie potrzebne są określone czynniki indywidualne takie jak higiena osobista, skłonność do nadmiernego pocenia się czy diagnoza cukrzycy, która również może dawać o sobie znać poprzez zmiany skórne.

Czytaj dalej...

Jeśli ujście mieszka zostanie uszkodzone przez nieodpowiednie kosmetyki lub tarcie, ochrona w postaci płaszczu lipidowego zostaje zachwiana i szkodliwe substancje przedostają się miedzy innymi do mieszków włosowych powodując stan zapalny oraz infekcję.

Czytaj dalej...