Wszystko, co musisz wiedzieć o pieluszkowym zapaleniu skóry ICD-10

Pieluszkowe zapalenie skóry: przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Pieluszkowe zapalenie skóry to bardzo częsty problem, który dotyka niemowląt noszących pieluchę, a więc z reguły tych, które nie ukończyły jeszcze drugiego roku życia. Na jego pojawienie się powinien być przygotowany każdy rodzic, gdyż zapalenie może pojawić się nawet kilkanaście razy w okresie pieluchowania. Podpowiadamy, jak rozpoznać pierwsze objawy problemu, jak go leczyć, a także mu zapobiegać.

• Czym jest pieluszkowe zapalenie skóry?
• Pieluszkowe zapalenie skóry – co je powoduje?
• Objawy pieluszkowego zapalenia skóry
• Pieluszkowe zapalenie skóry – co stosować?
  • Grzybicze pieluszkowe zapalenie skóry
  • Zapalenie spowodowane bakteriami

  Czy możliwe jest całkowite wyleczenie dziecka?

  Całkowite wyleczenie jest możliwe, jeśli odpowiednio szybko zastosuje się właściwe leczenie miejscowe, a czasem również ogólne, zależnie od przyczyny występowania zmian skórnych. Konieczne jest zatem przeprowadzenie badania lekarskiego, które w niektórych przypadkach będzie uzupełnione dodatkowymi badaniami laboratoryjnymi.

  Po przywróceniu zdrowego stanu skóry należy stosować się do zasad prawidłowej higieny i pielęgnacji okolicy pieluszkowej. Czasami wskazana będzie zmiana stosowanych pieluszek jednorazowych i/lub preparatów kosmetycznych na inne, mniej drażniące czy uczulające. W niektórych przypadkach konieczne będzie wprowadzenie odpowiedniej diety i zapobieganie biegunkom. Wszelkie wskazania zależeć będą od przyczyny rozwoju choroby oraz od indywidualnego przypadku dziecka.

  Jak się leczy pieluszkowe zapalenie skóry?

  Leczenie pieluszkowego zapalenia skóry jest wielokierunkowe i w dużej mierze zależy od przyczyny warunkującej rozwój objawów. Obok opisanych poniżej zasad pielęgnacji, stosuje się przeciwzapalne leczenie miejscowe oraz (w ciężkich przypadkach) preparaty ogólne.

  Preparaty sterydowe o działaniu przeciwzapalnym aplikuje się miejscowo w średnio nasilonych i ciężkich przypadkach, zwłaszcza przy wyraźnych zapalnych zmianach skórnych. Stosowane są one, jeśli przyczyną wyprysku jest alergia oraz występuje ostra reakcja zapalna wynikajaca z podrażnienia. Jak wiadomo miejscowe preparaty sterydowe obarczone są wieloma działaniami niepożądanymi, a zatem zalecana jest ostrożność przy ich stosowaniu.

  Należy unikać stosowania glikokortykosteroidów o dużej sile działania, w szczególności fluorowanych, ponieważ mogą powodować wystąpienie wspomnianych powyżej działań niepożądanych, zarówno miejscowych, jak i ogólnych (zaniki skóry, rozstępy, odbarwienia, przebarwienia skóry itd.).

  Obecnie, zamiast leków sterydowych, stosuje się także miejscowe inhibitory kalcyneuryny, które nie powodują reakcji niepożądanych. W przypadku tej grupy leków należy zwrócić uwagę na pewne ograniczenia wiekowe. Oba sposoby leczenia powinny być zawsze zlecane i szczegółowo monitorowane przez lekarza prowadzącego.

  W przypadku pieluszkowego zapalenia skóry, w którym stwierdza się zakażenie skóry drożdżakami, dużą skuteczność wykazują stosowane miejscowo preparaty przeciwdrożdżakowe. Z kolei w sytuacji, gdy doszło do zakażenia bakteryjnego, poprawę stanu skóry przynoszą miejscowe preparaty przeciwbakteryjne.

  Jeśli zapalenie skóry ma ciężki przebieg, podejmuje się leczenie ogólne w celu opanowania stanu zapalnego, ograniczenia ewentualnego zakażenia bakteryjnego i/lub drożdżakowego oraz zmniejszenia u dziecka takich dolegliwości jak ból, świąd i pieczenie skóry.

  • antybiotyki
  • leki przeciwhistaminowe
  • leki uszczelniające naczynia
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne.

  Jak uniknąć pieluszkowego zapalenia skóry?

  Pieluszkowe zapalenie skóry często spowodowane jest nieodpowiednią higieną i pielęgnacją okolic intymnych dziecka. Dlatego jednym z najważniejszych elementów profilaktyki jest oczywiście prawidłowa pielęgnacja skóry. Co mogą zrobić rodzice, by uniknąć pieluszkowego zapalenia skóry?

  • Dokonać odpowiedniego wyboru pieluszki jednorazowej. Dostępne na rynku pieluszki są nie tylko dostosowane do rozwoju malucha i jego ciągłego ruchu. Są także bardzo chłonne, dzięki czemu szybko wchłaniają wilgoć, która nie naraża malucha na długi kontakt z moczem. Nie zmienia to jednak faktu, że po zabrudzeniu pieluszki dziecko musi zostać przebrane jak najszybciej – zwłaszcza jeśli ma tendencję do alergii skórnych. Indykatory wilgotności (paski na zewnętrznej stronie pieluszki) szybko informują o zamoczeniu pieluchy.
  • Pamiętać o higienie okołopieluszkowej. Odpowiednia higiena to jeden z najlepszych sposobów na uniknięcie pieluszkowego zapalenia skóry. Konieczne jest zatem mycie skóry dziecka przy każdym przebieraniu pieluszki. Można do tego korzystać z chusteczek nawilżanych.
  • Wybierać odpowiednie kosmetyki. Utrzymując higienę skóry dziecka, rodzice muszą pamiętać także o korzystaniu z odpowiednich kosmetyków, przeznaczonych dla niemowląt. Do koniecznych elementów kosmetyczki dziecka należy z pewnością krem na odparzenia, który chroni skórę przed podrażnieniami i koi swędzenie i pieczenie. Do tego niektórzy rodzice wykorzystują pudry lub zasypki, by zmniejszać nadmierną potliwość skóry w okolicach pieluszkowych.
  • Zachować delikatność. Skóra malucha jest bardzo delikatna, dlatego nietrudno o podrażnienia. Zbyt mocne pocieranie naskórka podczas wycierania ręcznikiem także może przyczynić się do powstania odparzeń czy właśnie pieluszkowego zapalenia skóry.
  

  Pieluszkowe zapalenie skóry

  Pieluszkowe zapalenie skóry (napkin dermatitis, diaper dermatitis) to stan zapalny skóry, dla którego charakterystyczne są zmiany o charakterze i morfologii wyprysku (plamy rumieniowe, grudki, pęcherzyki, nadżerki, złuszczanie naskórka itd.) zlokalizowane w miejscu przylegania pieluszki. Objawy pojawiają się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie, najczęściej jednak obserwuje się je u dzieci pomiędzy siódmym a dwunastym miesiącem życia.

  Warto pamiętać, że pieluszkowe zapalenie skóry może dotyczyć także osób w podeszłym wieku oraz ciężko chorych, u których wystąpiło nietrzymanie moczu i stolca.

  Przyczyny pieluszkowego zapalenia skóry

  Przyczyny występowania pieluszkowego zapalenia skóry mają charakter złożony i wieloczynnikowy, a ich znaczenie w rozwoju objawów jest bardzo indywidualne. W niektórych przypadkach najważniejsze znaczenie maja czynniki mechaniczne, w innych natomiast alergia kontaktowa lub czynniki infekcyjne. Poniżej przedstawiamy ich krótką charakterystykę.

  Czynniki sprzyjające występowaniu pieluszkowego zapalenia skóry

  • wilgoć i uszkodzenie (maceracja) naskórka zaburzające naturalną funkcję skóry jako bariery ochronnej i będące przyczyną nadmiernego przenikania substancji drażniących, alergizujących oraz mikroorganizmów do głębszych warstw skóry
  • przewlekłe pocieranie skóry przez pieluszkę, które powoduje występowanie mechanicznie uwarunkowanych zapalnych zmian skórnych, przede wszystkim na wypukłych powierzchniach ciała tej okolicy, czyli w obrębie wewnętrznej powierzchni ud, wypukłej powierzchni narządów płciowych, pośladków oraz pasa (tzw. pieluszkowe zapalenie skóry z podrażnienia)
  • zasadowe pH moczu, którego wartość jest dodatkowo podnoszona przez produkujące ureazę bakterie kałowe – kontaktowe działanie zasadowego moczu stanowi zatem istotny czynnik warunkujący rozwój stanu zapalnego skóry w okolicy pieluszkowej, jak wiadomo niektóre bakterie obecne w kale, produkujące ureazę, mogą zwiększać zasadowość moczu, a zatem ważne są oba te czynniki
  • niedostateczna higiena skóry
  • obecność drożdżaków (Candida albicans) w kale
  • długotrwała antybiotykoterapia
  • biegunki (zobacz: Biegunka ostra)
  • wrodzone wady układu moczowego
  • uczulenie spowodowane kontaktem z alergenami zawartymi w pieluszce i preparatach stosowanych do pielęgnacji skóry w okolicy pieluszkowej (tzw. alergiczny wyprysk pieluszkowy).
  

  ---

  skóry