U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o pieluszkowym zapaleniu skóry ICD-10
Czym jest pieluszkowe zapalenie skóry?
Pieluszkowe zapalenie skóry (ang. napkin dermatitis, diaper dermatitis), w skrócie PZS, to jedna z najczęstszych dolegliwości, która dotyka nawet połowę niemowląt w pierwszym roku życia. Problem zwykle pojawia się między 7. a 12. miesiącem życia.
Przyczyn pieluszkowego zapalenia skóry może być wiele, a ze względu na złożony charakter problemów skórnych trudno jednoznacznie wskazać tę dominującą. Przeważnie na wystąpienie PZS składają się czynniki mechaniczne, alergie oraz infekcje.
Ryzyko pieluszkowego zapalenia skóry u dzieci zwiększa m.in.:
- nadmierna wilgoć oraz uszkodzenie naskórka,
- nieregularna lub niedostateczna higiena skóry,
- częste pocieranie ciała dziecka przez pieluszkę lub nawilżanymi chusteczkami,
- zasadowe pH moczu.
Wystąpienie reakcji zapalnej wzrasta, jeśli malucha uczulają składniki zawarte w pieluszkach. Częściej dotyczy to dzieci, które od pierwszych tygodni życia są poddawane antybiotykoterapii, mogącej osłabiać naturalną odporność organizmu.
U dzieci z wrodzoną nieprawidłowością układu odpornościowego może pojawić się też atopowe pieluszkowe zapalenie skóry. To przewlekła dermatoza zapalna o podłożu autoimmunologicznym.
Co robić, aby uniknąć pieluszkowego zapalenia skóry?
Odpowiedni wybór pieluszek
Niezwykle ważny w zapobieganiu rozwojowi pieluszkowego zapalenia skóry jest odpowiedni wybór pieluszek oraz częstotliwość ich wymiany. Nowoczesne pieluszki jednorazowe mają niskie działanie drażniące i/lub alergizujące – szczególnie te, które zawierają polimery przekształcające substancje płynne w żel, oraz wyposażone w mikroporowate membrany (tzw. oddychające pieluszki).
Jednak w przypadku sytuacji predysponujących do rozwoju choroby, objawy świadczące o nietolerancji zawartych w pieluszkach składników zawsze mogą wystąpić. Zdecydowanie należy unikać stosowania pieluch wykonanych z nieprzepuszczalnych materiałów takich jak plastik lub guma. Zwykle zaleca się często zmieniać pieluszkę (co godzinę u noworodków i co 3–4 godziny u małych dzieci), a w czasie dnia robić możliwie jak najdłuższe przerwy w jej noszeniu.
Higiena okolicy pieluszkowej
Aby skóra dziecka była zdrowa, należy zachowywać wszelkie zasady prawidłowej higieny okolicy pieluszkowej i odpowiednio dobierać preparaty kosmetyczne.
Jednorazowe chusteczki pielęgnacyjne
Bezpieczeństwo używania jednorazowych chusteczek pielęgnacyjnych jest kontrowersyjne. Dzięki nowoczesnej technologii zastąpiono poprzednio stosowane drażniące chusteczki nasączone substancjami zawierającymi alkohole i mieszanki zapachowe produktami bezpiecznymi, nawet dla najmłodszych dzieci, które z powodzeniem stosuje się w codziennej pielęgnacji. Mogą one jednak, w niektórych przypadkach, wywoływać odczyny kontaktowe o charakterze wyprysku alergicznego lub z podrażnienia.
Kosmetyki
Istotne znaczenie w pielęgnacji ma również aplikowanie odpowiednich kremów przy każdej wymianie pieluszki i po oczyszczeniu skóry. Zawierają one najczęściej substancje o działaniu przeciwzapalnym i ściągającym.
Zapamiętaj!
W przypadku wystąpienia ostrych zmian zapalnych, podejrzenia drożdżycy, nadkażenia bakteryjnego skóry oraz w sytuacji, gdy u dziecka przewlekle utrzymują się biegunki, natychmiast zgłoś się do lekarza. Ryzyko rozwoju pieluszkowego zapalenia skóry będzie wówczas zdecydowanie ograniczone.
Pieluszkowe zapalenie skóry
Pieluszkowe zapalenie skóry (napkin dermatitis, diaper dermatitis) to stan zapalny skóry, dla którego charakterystyczne są zmiany o charakterze i morfologii wyprysku (plamy rumieniowe, grudki, pęcherzyki, nadżerki, złuszczanie naskórka itd.) zlokalizowane w miejscu przylegania pieluszki. Objawy pojawiają się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie, najczęściej jednak obserwuje się je u dzieci pomiędzy siódmym a dwunastym miesiącem życia.
Warto pamiętać, że pieluszkowe zapalenie skóry może dotyczyć także osób w podeszłym wieku oraz ciężko chorych, u których wystąpiło nietrzymanie moczu i stolca.
Przyczyny pieluszkowego zapalenia skóry
Przyczyny występowania pieluszkowego zapalenia skóry mają charakter złożony i wieloczynnikowy, a ich znaczenie w rozwoju objawów jest bardzo indywidualne. W niektórych przypadkach najważniejsze znaczenie maja czynniki mechaniczne, w innych natomiast alergia kontaktowa lub czynniki infekcyjne. Poniżej przedstawiamy ich krótką charakterystykę.
Czynniki sprzyjające występowaniu pieluszkowego zapalenia skóry
- wilgoć i uszkodzenie (maceracja) naskórka zaburzające naturalną funkcję skóry jako bariery ochronnej i będące przyczyną nadmiernego przenikania substancji drażniących, alergizujących oraz mikroorganizmów do głębszych warstw skóry
- przewlekłe pocieranie skóry przez pieluszkę, które powoduje występowanie mechanicznie uwarunkowanych zapalnych zmian skórnych, przede wszystkim na wypukłych powierzchniach ciała tej okolicy, czyli w obrębie wewnętrznej powierzchni ud, wypukłej powierzchni narządów płciowych, pośladków oraz pasa (tzw. pieluszkowe zapalenie skóry z podrażnienia)
- zasadowe pH moczu, którego wartość jest dodatkowo podnoszona przez produkujące ureazę bakterie kałowe – kontaktowe działanie zasadowego moczu stanowi zatem istotny czynnik warunkujący rozwój stanu zapalnego skóry w okolicy pieluszkowej, jak wiadomo niektóre bakterie obecne w kale, produkujące ureazę, mogą zwiększać zasadowość moczu, a zatem ważne są oba te czynniki
- niedostateczna higiena skóry
- obecność drożdżaków (Candida albicans) w kale
- długotrwała antybiotykoterapia
- biegunki (zobacz: Biegunka ostra)
- wrodzone wady układu moczowego
- uczulenie spowodowane kontaktem z alergenami zawartymi w pieluszce i preparatach stosowanych do pielęgnacji skóry w okolicy pieluszkowej (tzw. alergiczny wyprysk pieluszkowy).