U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o pieluszkowym zapaleniu skóry ICD-10
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie dziecka?
Całkowite wyleczenie jest możliwe, jeśli odpowiednio szybko zastosuje się właściwe leczenie miejscowe, a czasem również ogólne, zależnie od przyczyny występowania zmian skórnych. Konieczne jest zatem przeprowadzenie badania lekarskiego, które w niektórych przypadkach będzie uzupełnione dodatkowymi badaniami laboratoryjnymi.
Po przywróceniu zdrowego stanu skóry należy stosować się do zasad prawidłowej higieny i pielęgnacji okolicy pieluszkowej. Czasami wskazana będzie zmiana stosowanych pieluszek jednorazowych i/lub preparatów kosmetycznych na inne, mniej drażniące czy uczulające. W niektórych przypadkach konieczne będzie wprowadzenie odpowiedniej diety i zapobieganie biegunkom. Wszelkie wskazania zależeć będą od przyczyny rozwoju choroby oraz od indywidualnego przypadku dziecka.
Jak się leczy pieluszkowe zapalenie skóry?
Leczenie pieluszkowego zapalenia skóry jest wielokierunkowe i w dużej mierze zależy od przyczyny warunkującej rozwój objawów. Obok opisanych poniżej zasad pielęgnacji, stosuje się przeciwzapalne leczenie miejscowe oraz (w ciężkich przypadkach) preparaty ogólne.
Preparaty sterydowe o działaniu przeciwzapalnym aplikuje się miejscowo w średnio nasilonych i ciężkich przypadkach, zwłaszcza przy wyraźnych zapalnych zmianach skórnych. Stosowane są one, jeśli przyczyną wyprysku jest alergia oraz występuje ostra reakcja zapalna wynikajaca z podrażnienia. Jak wiadomo miejscowe preparaty sterydowe obarczone są wieloma działaniami niepożądanymi, a zatem zalecana jest ostrożność przy ich stosowaniu.
Należy unikać stosowania glikokortykosteroidów o dużej sile działania, w szczególności fluorowanych, ponieważ mogą powodować wystąpienie wspomnianych powyżej działań niepożądanych, zarówno miejscowych, jak i ogólnych (zaniki skóry, rozstępy, odbarwienia, przebarwienia skóry itd.).
Obecnie, zamiast leków sterydowych, stosuje się także miejscowe inhibitory kalcyneuryny, które nie powodują reakcji niepożądanych. W przypadku tej grupy leków należy zwrócić uwagę na pewne ograniczenia wiekowe. Oba sposoby leczenia powinny być zawsze zlecane i szczegółowo monitorowane przez lekarza prowadzącego.
W przypadku pieluszkowego zapalenia skóry, w którym stwierdza się zakażenie skóry drożdżakami, dużą skuteczność wykazują stosowane miejscowo preparaty przeciwdrożdżakowe. Z kolei w sytuacji, gdy doszło do zakażenia bakteryjnego, poprawę stanu skóry przynoszą miejscowe preparaty przeciwbakteryjne.
Jeśli zapalenie skóry ma ciężki przebieg, podejmuje się leczenie ogólne w celu opanowania stanu zapalnego, ograniczenia ewentualnego zakażenia bakteryjnego i/lub drożdżakowego oraz zmniejszenia u dziecka takich dolegliwości jak ból, świąd i pieczenie skóry.
- antybiotyki
- leki przeciwhistaminowe
- leki uszczelniające naczynia
- niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Pieluszkowe zapalenie skóry
Pieluszkowe zapalenie skóry (napkin dermatitis, diaper dermatitis) to stan zapalny skóry, dla którego charakterystyczne są zmiany o charakterze i morfologii wyprysku (plamy rumieniowe, grudki, pęcherzyki, nadżerki, złuszczanie naskórka itd.) zlokalizowane w miejscu przylegania pieluszki. Objawy pojawiają się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie, najczęściej jednak obserwuje się je u dzieci pomiędzy siódmym a dwunastym miesiącem życia.
Warto pamiętać, że pieluszkowe zapalenie skóry może dotyczyć także osób w podeszłym wieku oraz ciężko chorych, u których wystąpiło nietrzymanie moczu i stolca.
Przyczyny pieluszkowego zapalenia skóry
Przyczyny występowania pieluszkowego zapalenia skóry mają charakter złożony i wieloczynnikowy, a ich znaczenie w rozwoju objawów jest bardzo indywidualne. W niektórych przypadkach najważniejsze znaczenie maja czynniki mechaniczne, w innych natomiast alergia kontaktowa lub czynniki infekcyjne. Poniżej przedstawiamy ich krótką charakterystykę.
Czynniki sprzyjające występowaniu pieluszkowego zapalenia skóry
- wilgoć i uszkodzenie (maceracja) naskórka zaburzające naturalną funkcję skóry jako bariery ochronnej i będące przyczyną nadmiernego przenikania substancji drażniących, alergizujących oraz mikroorganizmów do głębszych warstw skóry
- przewlekłe pocieranie skóry przez pieluszkę, które powoduje występowanie mechanicznie uwarunkowanych zapalnych zmian skórnych, przede wszystkim na wypukłych powierzchniach ciała tej okolicy, czyli w obrębie wewnętrznej powierzchni ud, wypukłej powierzchni narządów płciowych, pośladków oraz pasa (tzw. pieluszkowe zapalenie skóry z podrażnienia)
- zasadowe pH moczu, którego wartość jest dodatkowo podnoszona przez produkujące ureazę bakterie kałowe – kontaktowe działanie zasadowego moczu stanowi zatem istotny czynnik warunkujący rozwój stanu zapalnego skóry w okolicy pieluszkowej, jak wiadomo niektóre bakterie obecne w kale, produkujące ureazę, mogą zwiększać zasadowość moczu, a zatem ważne są oba te czynniki
- niedostateczna higiena skóry
- obecność drożdżaków (Candida albicans) w kale
- długotrwała antybiotykoterapia
- biegunki (zobacz: Biegunka ostra)
- wrodzone wady układu moczowego
- uczulenie spowodowane kontaktem z alergenami zawartymi w pieluszce i preparatach stosowanych do pielęgnacji skóry w okolicy pieluszkowej (tzw. alergiczny wyprysk pieluszkowy).
Objawy pieluszkowego zapalenia skóry
Początkowo pieluszkowe zapalenie skóry może przypominać oparzenie słoneczne. Skóra w okolicach pieluszki jest zaczerwieniona, ma także wyższą temperaturę. Może również się łuszczyć. Z czasem jednak zapalenie się nasila, a wraz z nim pojawia się obrzęk oraz grudki i pęcherzyki. W niektórych sytuacjach w pęcherzykach znajduje się treść ropna. Jeśli natomiast na skórze pojawiają się strupki o żółtym kolorze, świadczy to najprawdopodobniej o zakażeniu bakteryjnym lub grzybiczym. Rodzice powinni pamiętać także, że pieluszkowe zapalenie skóry może rozprzestrzeniać się na podbrzusze a nawet górną część ud. Pieluszkowemu zapaleniu skóry towarzyszą także zmiany nastroju malucha. Jest on bardziej rozdrażniony, gdyż zapalenie jest bolesne i swędzące. Dlatego reakcja rodziców powinna być natychmiastowa.
Leczenie pieluszkowego zapalenia skóry uzależnione jest od przyczyny powstania zmian skórnych. Dlatego rodzice powinni jak najszybciej udać się z dzieckiem do pediatry, który może wykonać na przykład badania mykologiczne czy naskórkowe testy płatkowe. Jeśli przyczyną zapalenia okazuje się alergia, lekarz zleca najczęściej miejscowe aplikowanie preparatów sterydowych. W sytuacji, w której za pieluszkowe zapalenie skóry odpowiadają drożdżaki lub bakterie, rodzice mogą stosować przepisane przez pediatrę preparaty przeciwdrożdżakowe bądź przeciwbakteryjne. Należy jednak pamiętać, iż nie wolno używać tego typu maści na własną rękę – leki powinny być dostosowane do potrzeb dziecka, zapisane dla niego. Lekarz może przepisać także preparaty łagodzące, które zmniejszają świąd i pieczenie oraz ból.
Czym jest pieluszkowe zapalenie skóry?
Pieluszkowe zapalenie skóry (ang. napkin dermatitis, diaper dermatitis), w skrócie PZS, to jedna z najczęstszych dolegliwości, która dotyka nawet połowę niemowląt w pierwszym roku życia. Problem zwykle pojawia się między 7. a 12. miesiącem życia.
Przyczyn pieluszkowego zapalenia skóry może być wiele, a ze względu na złożony charakter problemów skórnych trudno jednoznacznie wskazać tę dominującą. Przeważnie na wystąpienie PZS składają się czynniki mechaniczne, alergie oraz infekcje.
Ryzyko pieluszkowego zapalenia skóry u dzieci zwiększa m.in.:
- nadmierna wilgoć oraz uszkodzenie naskórka,
- nieregularna lub niedostateczna higiena skóry,
- częste pocieranie ciała dziecka przez pieluszkę lub nawilżanymi chusteczkami,
- zasadowe pH moczu.
Wystąpienie reakcji zapalnej wzrasta, jeśli malucha uczulają składniki zawarte w pieluszkach. Częściej dotyczy to dzieci, które od pierwszych tygodni życia są poddawane antybiotykoterapii, mogącej osłabiać naturalną odporność organizmu.
U dzieci z wrodzoną nieprawidłowością układu odpornościowego może pojawić się też atopowe pieluszkowe zapalenie skóry. To przewlekła dermatoza zapalna o podłożu autoimmunologicznym.
