U nas zapłacisz kartą
Uderzające na pięty - Przyczyny, leczenie i profilaktyka
Wyprysk potnicowy – czynniki ryzyka
Wyprysk potnicowy najczęściej występuje wiosną i latem oraz w klimacie wilgotnym. Powstawaniu zmian skórnych sprzyja m.in.
- nieprzestrzeganie zasad higieny,
- stosowanie nieodpowiednio dobranych kosmetyków do mycia i pielęgnacji skóry,
- noszenie obuwia z nieprzewiewnych materiałów,
- nadmierna potliwość stóp i dłoni,
- zakażenie grzybicze skóry rąk i stóp.
Wyprysk potnicowy – przyczyny
Nie zostały poznane wszystkie przyczyny, które powodują powstawanie typowych dla wyprysku potnicowego zmian skórnych. Do rozwoju choroby zalicza się czynniki pochodzenia zewnętrznego i czynniki pochodzenia wewnętrznego – w szczególności różne alergeny. Według wielu przyczyny wyprysku potnicowego to:
- atopowe zapalenie skóry,
- alergia kontaktowa,
- wywołujące reakcje alergiczne zakażenia grzybicze.
Wpływ na wystąpienie i przebieg (częste nawroty) wyprysku potnicowego ma również palenie papierosów i przyjmowanie niektórych leków. W przypadku chorobowego podłoża wyprysku potnicowego np. reakcji alergicznej na zakażenie grzybicze zmiany w obrębie dłoni cofają się po zastosowaniu leczenia. To samo tyczy się wyprysku potnicowego na stopach – wyleczenie grzybicy powoduje, że charakterystyczne dla wyprysku potnicowego pęcherzyki oraz świąd, stopniowo ustępują.
Wyprysk potnicowy stosunkowo często wywołują przyczyny idiopatyczne – zmiany skórne mogą powstawać spontanicznie lub mieć nieznane podłoże. W wielu przypadkach nie można określić przyczyny powstawania swędzących pęcherzyków na skórze.
Jak zdiagnozować potnicę?
Osoby, które zaobserwowały u siebie niepokojące zmiany na dłoniach lub stopach powinny zgłosić się do lekarza. Podczas wizyty specjalista wykona szereg badań, które pomogą ustalić przyczynę choroby. Niezbędne będzie wykonanie testów alergicznych i badań mikologicznych w kierunku grzybicy. Diagnostyka opiera się również na dokładnym przyjrzeniu się wykwitom skórny i ich lokalizacji. Szczegółowa obserwacja pozwoli na różnicowanie potnicy z innymi chorobami dermatologicznymi np. atopowym zapaleniem skóry, rumieniem wielopostaciowym czy grzybicą dłoni i stóp.
Najważniejsze w leczeniu potnicy jest wyeliminowanie czynnika wywołującego chorobę. W terapii miejscowej stosuje się kremy i maści zawierające w składzie antybiotyki i glikokortysteroidy. Należy jednak pamiętać, by nie stosować ich przewlekle. Pomocne okazują się również preparaty do pielęgnacji skóry: maść cynkowa i maść z wyciągiem z aloesu. Wspomagająco można stosować także fototerapię. Zalecane są również preparaty antyświądowe i okłady z roztworu soli. Ważne jest osuszanie zmienionych chorobowo miejsc i odkażanie nadżerek. W przypadku, gdy pierwotną przyczyną potnicy jest alergia, należy przyjmować doustne leki antyalergiczne, które złagodzą objawy i pomogą w eliminacji podstawowej przyczyny. Gdy zmiany chorobowe są rozległe, lekarz może naciąć je i uwolnić zgromadzony w pęcherzykach płyn surowiczy. W następnej kolejności wprowadza do środka lek z antybiotykiem lub glikokorykosteroidem.
Wyprysk potnicowy – przyczyny
Wyprysk potnicowy (ang. dyshidrotic eczema, pompholyx) należy do najczęściej występujących chorób skóry (dermatoz). Potnica to charakterystyczne zapalenie skóry zlokalizowane na dłoniach oraz stopach, będące reakcją alergiczną organizmu na kontakt z którąś z uczulających substancji. Alergeny mogą być pochodzenia wewnętrznego (endogennego), jak i zewnętrznego (egzogennego). Najczęstszymi alergenami są metale ciężkie (m.in. nikiel, kobalt, chrom) oraz bakterie. Wyprysk potnicowy może się też ujawnić pod wpływem stosowanych leków. Choć nazwa tej dermatozy kojarzy się z potem, to powstające w przebiegu choroby pęcherzyki nie są związane z gruczołami potowymi.
Wyprysk potnicowy ma formę niedużych (maksymalna średnia to ok. 2–3 mm), bezbarwnych pęcherzy wypełnionych surowiczym płynem. Pęcherze powstają w skupiskach. Wyprysk potnicowy czasem, chociaż nie zawsze, powoduje ból. Charakterystyczne dla wyprysku potnicowego jest uporczywe swędzenie. Zmiany skórne pojawiają się głównie na dłoniach (w ok. 70% przypadków), na dłoniach i podeszwach stóp (20% przypadków) albo tylko na podeszwach (10%). Wyprysk potnicowy może mieć związek z zakażeniem grzybiczym (np. obecność pęcherzy na dłoniach może oznaczać grzybicę stóp). Choroba bardzo często występuje u osób z atopowym zapaleniem skóry.
Co zrobić gdy podejrzewa się wystąpienie potnicy?
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących zmian skórnych wskazana jest zawsze konsultacja w poradni lekarza rodzinnego. Nie powinno się na własną rękę stosować maści dostępnych bez recepty. W przypadku podejrzanych zmian, lekarz rodzinny może skierować chorego do poradni dermatologicznej.
Wywiad lekarski i badanie fizykalne stanowią podstawowy element diagnostyki różnicowej potnicy . Obecność pęcherzyków na dłoniach i stopach wypełnionych płynem to podstawowy i zarazem jedyny objaw kliniczny u pacjenta. Aby potwierdzić rozpoznanie można rozważyć badanie histopatologiczne zmiany skórnej i badania w kierunku potwierdzenia bądź wykluczenia zmian grzybiczych.
Jak przygotować się na wizytę u dermatologa? Dr n. med. Nina Wiśniewska tłumaczy
